URC Việt Nam: Hành trình vượt khó từ nước uống ‘nhiễm chì’ đến lọt Top 5 công ty đồ uống uy tín

Nhiễm chì có thể làm tổn thương thận, cơ quan sinh sản và hệ miễn dịch

TS Maria Neira - Giám đốc Bộ phận Sức khoẻ cộng đồng và Môi trường, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) thông tin, tiếp xúc với chì khiến gần 1 triệu người tử vong hàng năm, ngày càng nhiều người bị suy nhược và bị ảnh ưởng lâu dài.

Tôi chắc chắn các bạn đều đồng ý với tôi rằng đây là con số cao không thể chấp nhận được”, TS Maria Neira chia sẻ.

Cũng theo TS Maria Neira, trẻ em đặc biệt dễ bị phơi nhiễm chì và dễ bị tổn thương vì các em có mức phơi nhiễm cao hơn người lớn và vì chì ảnh hưởng đến não đang phát triển, có khả năng làm giảm khả năng trí tuệ.

Nghiên cứu của CGFED (năm 2021) trên 48 trẻ em tại một trường mầm non thuộc tỉnh Đồng Nai, cho thấy 23 trẻ có hàm lượng chì máu cao hơn giới hạn tham chiếu của CDC Hoa kỳ 1,5 – 6,5 lần.

“Nghiên cứu năm 2022 của Trung tâm CGFED và Viện Sức khỏe nghề nghiệp và Môi trường cho thấy tất cả 20 trẻ (trong số 23 trẻ thuộc trường mầm non đã tham gia khảo sát vào năm 2021) vẫn có hàm lượng chì máu cao hơn mức độ tham chiếu của Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC Mỹ) – là 3,5 µg/dL.

Cụ thể, hàm lượng chì máu trung bình của trẻ em tham gia nghiên cứu là 4,75 µg/dL, thấp nhất là 3,59 µg/dL và cao nhất là 9,77 µg/dL”, Bà Nguyễn Kim Thúy - Giám đốc điều hành CGFED, cho biết.

Có rất nhiều bằng chứng cho thấy không có mức độ phơi nhiễm chì nào là an toàn. Chì là một chất độc mạnh, ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể, đặc biệt có hại với trẻ nhỏ. Mặc dù ở liều lượng thấp, chì vẫn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ của trẻ, dẫn đến giảm chỉ số IQ, thay đổi hành vi như giảm khả năng chú ý và gia tăng các hành vi chống đối xã hội, giảm khả năng học hành.

Phơi nhiễm chì cũng có thể gây tổn thương thận, cơ quan sinh sản, và hệ miễn dịch, dẫn đến tình trạng thiếu máu và tăng huyết áp. Các tác động đến thần kinh và hành vi của chì thường không thể khắc phục.

Chì là kim loại rất độc, có thể ảnh hưởng đến tất cả cơ quan nội tạng. Sự gây độc của chì cho cơ thể rất nặng nề, lâu dài và hay tái phát; thậm chí, theo Tiến sĩ Phan Thế Đồng, giảng viên Khoa Khoa học và Công nghệ, Đại học Hoa Sen, TP HCM, chì còn có khả năng gây ung thư. Điều đáng nói là bằng mắt thường, ngửi hoặc nếm đều không thể phát hiện hàm lượng chì có trong các loại nước uống và thực phẩm.

Theo các chuyên gia y tế, lượng chì vào cơ thể trẻ em gây nguy hại gấp nhiều lần người lớn và để lại những hậu quả vô cùng nghiêm trọng, có thể ảnh hưởng đến não bộ trẻ nếu lượng chì cao, được tích tụ lâu ngày. Trẻ càng nhỏ, ảnh hưởng từ nhiễm độc chì càng lớn. Nếu ngộ độc nhẹ, trẻ sẽ bỏ ăn, thường xuyên quấy khóc nhưng nếu nhiễm nặng, trẻ có thể tê liệt, co giật và hôn mê, thậm chí tử vong. Đối với người lớn, nhiễm độc chì thường ăn không ngon, trí nhớ kém, khó ngủ, giảm khả năng làm việc, nặng hơn có thể bị tăng huyết áp, suy giảm chức năng thận và ảnh hưởng xấu đến chức năng sinh sản. Đặc biệt, đối với phụ nữ mang thai, chì có thể vượt qua hàng rào nhau thai và phơi nhiễm vào đứa bé. Hậu quả là thai nhi giảm tăng trưởng và bà mẹ có nguy cơ sinh non.

Có thể thấy, nguy cơ nhiễm chì từ thực phẩm đối với người dân là rất lớn bởi ô nhiễm môi trường, ô nhiễm từ các dụng cụ đựng thực phẩm như chén bát, chai lọ… Nghiêm trọng hơn, khi chì vào cơ thể trực tiếp bằng đường uống thì cực kì nguy hại.

Vì vậy, theo lời khuyên của các chuyên gia: Nếu nghi ngờ hoặc lo lắng mình đã uống phải thứ nước chứa chất độc này, người tiêu dùng đành phải… tự cứu mình trước khi trời cứu, bằng cách đi làm các xét nghiệm tổng quát sức khỏe.

Bộ Y tế cho phép hàm lượng chì trong nước dùng để sản xuất, chế biến nước giải khát không vượt quá 0,01 mg/L. Giới hạn chì trong máu của trẻ em dưới 0,05 mg/L mới an toàn. Nếu hàm lượng này từ 0,1 đến 0,25 mg/L có thể gây suy giảm chức năng thần kinh. Một người được xác định là ngộ độc và phải điều trị khi lượng chì trong máu cao hơn 0,6 mg/L. Hàm lượng chì trong máu trên 0,25 mg/L sẽ gây đau đầu, khó chịu và các vấn đề thần kinh nghiêm trọng. Hàm lượng chì trong máu từ 0,5 đến 0,7 mg/L được tính là nhiễm độc vừa phải; trên 0,7mg/L là nhiễm độc nặng có thể gây co giật, tử vong.

Các chuyên gia về độc chất học khuyến cáo trên Health Sina rằng nhiễm độc chì ảnh hưởng đến trẻ em nặng nề hơn người trưởng thành. Khi nhiễm độc chì, người lớn có thể được chữa khỏi hoàn toàn song trẻ em nhiễm lượng chì thấp cũng có thể để lại di chứng suốt phần đời còn lại. Trẻ lớn lên có thể gặp các vấn đề về chỉ số thông minh (IQ) thấp, hiếu động, ảnh hưởng hệ thống thần kinh trung ương, ngoại vi, khuyết tật, chậm lớn, suy giảm thính giác và chức năng tế bào huyết học.

Nhiễm độc chì được ghi nhận từ thời La Mã, Hy Lạp và Trung Quốc cổ đại. Cho đến nay, kim loại độc hại này đã bị hạn chế sử dụng trên toàn thế giới. Nếu ngộ độc nhẹ, trẻ bỏ ăn, thường xuyên quấy khóc. Trường hợp nhiễm độc nặng, trẻ có thể tê liệt, co giật và hôn mê, thậm chí tử vong.

Người lớn nhiễm độc chì thường ăn không ngon, trí nhớ kém, khó ngủ, giảm khả năng làm việc, nặng hơn có thể bị tăng huyết áp, suy giảm chức năng thận và ảnh hưởng xấu đến chức năng sinh sản. Với phụ nữ mang thai, kim loại này có thể vượt qua hàng rào nhau thai và phơi nhiễm vào đứa bé. Hậu quả là thai nhi giảm tăng trưởng và bà mẹ có nguy cơ sinh non.