Siết chặt "vệ sinh vỉa hè": Bảo vệ sức khỏe người dân trước mối nguy thực phẩm đường phố

Theo Bộ Y tế, thức ăn đường phố là thực phẩm được bán bởi người bán hàng rong, người bán thực phẩm lưu động tại các địa điểm công cộng hoặc được bán tại các sự kiện, lễ hội để sử dụng ngay hoặc sử dụng sau đó mà không cần chế biến hoặc chuẩn bị thêm. Cơ sở kinh doanh thức ăn lưu động là tổ chức hoặc cá nhân kinh doanh thức ăn đường phố trên xe bán thức ăn, xe đẩy hoặc các hình thức vận chuyển thực phẩm khác.

Thời gian qua, diện mạo của loại hình thức ăn đường phố tại Việt Nam đã có những thay đổi đáng kể, các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố như quán cơm, tiệm phở, nhà hàng, nhất là ở các khu du lịch, phố ẩm thực ngày càng ngăn nắp hơn; bàn ghế, bát đũa, dụng cụ sạch sẽ; nhân viên chế biến, bếp ăn và phục vụ mang bảo hộ lao động, mũ trùm, khẩu trang đúng cách; khu tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, chế biến thức ăn được sắp xếp, bố trí gọn gàng, hợp vệ sinh.

Tuy nhiên, một số cơ sở chế biến thực phẩm nhỏ lẻ, bán hàng rong bên hè phố, người bán thực phẩm hoạt động tại các điểm công cộng hoặc bày bán tại các sự kiện, lễ hội khi thiếu nước sạch, nơi rửa bát đũa không có chỗ xả bỏ nước bẩn, việc thu gom rác thải không hợp vệ sinh...

Nhân viên chế biến, phục vụ không có bảo hộ lao động phù hợp, vệ sinh cá nhân không đáp ứng yêu cầu, không được tập huấn kiến thức; thường mua nguyên liệu giá rẻ, không rõ nguồn gốc xuất xứ, không đảm bảo an toàn; các sản phẩm sau chế biến như pa-tê, riêu cua, thịt nguội, thức ăn tồn dư… không được bảo quản đúng cách, để lưu cữu, quá hạn… tiềm ẩn nhiều mối nguy, gây mất an toàn thực phẩm.

Tại một số địa phương trong thời gian qua đã xảy ra một số vụ ngộ độc thức ăn đường phố tập thể làm ảnh hưởng đến sức khỏe người dùng, gây dư luận bất an trong xã hội.

Thực hiện sự chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long về các giải pháp phù hợp, đồng bộ nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý an toàn thực phẩm đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm nhỏ lẻ, thức ăn đường phố và nhằm tăng cường bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, Bộ Y tế đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo UBND phường, xã, các cơ quan chức năng tập trung triển khai một số nội dung.

Theo quy định, cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, nhưng phải đáp ứng các yêu cầu bắt buộc, như người trực tiếp chế biến thức ăn phải được tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm và được chủ cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố xác nhận.

Người trực tiếp chế biến thức ăn không bị mắc các bệnh tả, lỵ, thương hàn, viêm gan A, E, viêm da nhiễm trùng, lao phổi, tiêu chảy cấp khi đang sản xuất, kinh doanh thực phẩm.

Thức ăn đường phố phải được bày bán trên bàn, giá, kệ, phương tiện bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, mỹ quan đường phố. Dụng cụ ăn uống, chứa đựng thực phẩm phải bảo đảm an toàn vệ sinh;

Bao gói và các vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không được gây ô nhiễm và thôi nhiễm vào thực phẩm;

Có dụng cụ che nắng, mưa, bụi bẩn, côn trùng và động vật gây hại...

Về nguồn nguyên liệu và phụ gia thực phẩm phải sử dụng các loại được phép sử dụng theo quy định.

Cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố có trách nhiệm cung cấp thông tin liên quan đến nơi cung cấp nguyên liệu, thực phẩm để phục vụ truy xuất nguồn gốc thực phẩm khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm.

Về xử lý vi phạm, Bộ Y tế dẫn chiếu quy định tại Nghị định 115/2018/NĐ-CP, Nghị định 124/2021/NĐ-CP và Nghị định 117/2020/NĐ-CP. Theo đó, mức phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng áp dụng đối với hành vi không có bàn, tủ, giá, kệ, thiết bị đáp ứng quy định để bày bán thức ăn; thức ăn không được che đậy; không sử dụng găng tay khi tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chín, thức ăn ngay. Mức phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng áp dụng đối với hành vi sử dụng dụng cụ, vật liệu bao gói không bảo đảm an toàn; người chế biến đang mắc bệnh; sử dụng phụ gia sang chia không phù hợp; sử dụng nước không bảo đảm để chế biến hoặc vệ sinh. Trường hợp vi phạm sử dụng phụ gia không phù hợp có thể bị buộc tiêu hủy thực phẩm.

Bộ Y tế cũng nêu rõ UBND các cấp có trách nhiệm quản lý hoạt động kinh doanh thức ăn đường phố trên địa bàn. Trạm y tế xã, phường có trách nhiệm hướng dẫn, giám sát bảo đảm an toàn thực phẩm; thực hiện hoạt động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, phối hợp điều trị, tăng cường giám sát, xử lý và khắc phục sự cố an toàn thực phẩm. Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm cấp tỉnh chỉ đạo Sở Y tế chủ trì phối hợp các sở, ngành liên quan và chính quyền cơ sở xây dựng kế hoạch kiểm tra, hậu kiểm, xử lý nghiêm vi phạm, công khai các trường hợp vi phạm để kịp thời cảnh báo.

Khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm, UBND các cấp phối hợp với y tế dự phòng và cơ sở khám chữa bệnh thực hiện cấp cứu, điều trị; điều tra nguyên nhân, truy xuất nguồn gốc; đình chỉ sản xuất, kinh doanh; thu hồi và xử lý thực phẩm gây ngộ độc, đồng thời triển khai các biện pháp phòng ngừa nguy cơ.

Danh sách 34 cơ sở được chỉ định kiểm nghiệm phục vụ quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm

Bộ Y tế đề xuất sửa đổi Luật An toàn thực phẩm

TP. HCM: Chấn chỉnh tình trạng cải tạo vỉa hè làm hàng loạt cây xanh bị hỏng rễ