Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Phẫu thuật nối chi đứt lìa thành công cho hai bệnh nhân do tai nạn máy cắt cỏ

Thời gian gần đây, Bệnh viện Chợ Rẫy (TP. Hồ Chí Minh) đã tiếp nhận nhiều bệnh nhân trong tình trạng bị đứt lìa hoặc gần đứt lìa cổ chân, bàn chân do tai nạn máy cắt cỏ. Nhờ sự can thiệp kịp thời trong “thời gian vàng”, ê-kíp bác sĩ đã phẫu thuật nối phần chi đứt lìa cho 2 nam bệnh nhân thành công.

Theo đó, ngày 01/12, bác sĩ CKI Nguyễn Phước Bình – Khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Chợ Rẫy, cho biết: “Chỉ trong thời gian ngắn, khoa liên tiếp tiếp nhận các trường hợp nhập viện cấp cứu trong tình trạng bị đứt lìa hoặc đứt lìa gần cổ chân/bàn chân do tai nạn lao động, chủ yếu liên quan đến máy cắt cỏ”.

“Tuần vừa qua, chúng tôi đã kích hoạt quy trình báo động đỏ ngay tại Khoa Cấp cứu và phối hợp Khoa Gây mê hồi sức, Khoa Phẫu thuật mạch máu để phẫu thuật cấp cứu cho 2 trường hợp, đó là nam bệnh nhân 57 tuổi bị đứt lìa cổ chân và nam bệnh nhân 46 tuổi bị đứt lìa 1/3 dưới cẳng chân (phía trên cổ chân), đều do máy cắt cỏ gây ra”, bác sĩ Bình chia sẻ.

Ngay khi nhập viện, ê-kíp phẫu thuật huy động khẩn trương để giảm tối đa thời gian chờ mổ cho bệnh nhân, đồng thời Khoa Chấn thương chỉnh hình đều có bác sĩ chuyên về vi phẫu sẵn sàng tại mỗi ca trực để xử lý cho bệnh nhân.

Bác sĩ đang kiểm tra phần chân cho bệnh nhân (Ảnh: Bệnh viện Chợ Rẫy - TP. Hồ Chí Minh)
Bác sĩ đang kiểm tra phần chân cho bệnh nhân (Ảnh: Bệnh viện Chợ Rẫy - TP. Hồ Chí Minh)

Theo bác sĩ Bình, phẫu thuật nối chi đứt lìa là một kỹ thuật siêu phẫu rất khó, đòi hỏi kỹ thuật vi phẫu tinh vi như sử dụng kính hiển vi và chỉ khâu mạch máu nhỏ hơn cả sợi tóc. Với mỗi ca nối chi đứt lìa thường kéo dài 5–8 giờ bao gồm sắp xếp xương, nối lại mạch máu (để nuôi phần chi đứt lìa), nối lại gân và nối lại thần kinh...

Hiện tình trạng sức khỏe của 2 nam bệnh nhân đều ổn định, phần chi đứt lìa được bảo tồn và đang hồi phục tốt. Vì an toàn sau mổ được đánh giá sau ít nhất 72 giờ nên bệnh nhân sẽ được tiếp tục theo dõi tại bệnh viện khoảng 1 tuần đến 10 ngày. Sau khi vết thương khô ráo, ổn định, không có dấu hiệu nhiễm trùng, bệnh nhân sẽ được xuất viện và tái khám định kỳ.

Cũng theo bác sĩ Bình, các ca tai nạn gần đây đều ở xa khiến thời gian từ lúc gặp nạn đến khi vào bệnh viện kéo dài 4–6 giờ. Trong khi đó, "thời gian vàng" để cứu chi đứt lìa chỉ khoảng 4 giờ nếu phần chi được bảo quản đúng cách.

Một bệnh nhân được phẫu thuật nối bàn chân đứt lìa thành công
Bệnh nhân được phẫu thuật thành công nối bàn chân đứt lìa (Ảnh: Bệnh viện Chợ Rẫy - TP. Hồ Chí Minh)

Bên cạnh đó, nhiều bệnh nhân sơ cứu không đúng quy trình như bỏ phần chi đứt lìa vào túi nilon mà không làm lạnh hoặc bỏ trực tiếp chi vào thùng đá lạnh (mà không bọc lại), khiến mô bị bỏng lạnh, giảm khả năng sống. Nguy hiểm hơn khi bệnh nhân không được theo dõi bởi nhân viên y tế, khiến phần chi còn lại thiếu máu nuôi, dẫn đến nhiều khó khăn khi phẫu thuật, chi đứt lìa đưa đến bệnh viện trong tình trạng dính đất cát, cỏ, bùn, phải mất nhiều thời gian làm sạch. Những yếu tố này đều ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả điều trị và kéo dài thời gian mổ.

Chuyên gia chấn thương chỉnh hình phân tích, đối với các trường hợp nối chi đứt lìa thành công là minh chứng cho kỹ thuật vi phẫu hiện đại được ứng dụng tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Tuy nhiên, sự thành công này còn phụ thuộc rất lớn vào việc bệnh nhân và chi bị đứt tại hiện trường được sơ cứu ban đầu đúng cách, kịp thời.

Đáng chú ý, bác sĩ đưa ra lời khuyên đối với phần chi đứt lìa phải được bọc trong vải sạch (hoặc khăn/gạt vô trùng thì càng tốt). Sau đó, bỏ phần chi vào một túi nilon cột kín, tiếp đến bỏ vào một thùng nước đá (có đá và nước) để làm lạnh đều. Tuyệt đối không bỏ trực tiếp chi trong thùng chỉ chứa đá lạnh vì dễ gây bỏng lạnh phần chi. Trong sơ cứu cho bệnh nhân cần lưu ý, phải băng cầm máu vùng bị cắt một cách nhanh chóng, hiệu quả và an toàn. Tiếp theo, bệnh nhân khẩn trương đến cơ sở y tế gần nhất để sơ cứu trước khi chuyển lên bệnh viện chuyên sâu để tiếp tục xử lý.