Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Những điều cần biết về lưu trữ tế bào gốc từ máu cuống rốn

Máu cuống rốn là máu của em bé được lấy ra từ dây rốn và bánh nhau sau sinh. Nó có chứa một số tế bào đặc biệt được gọi là các tế bào gốc tạo máu, được sử dụng để điều trị một số loại bệnh. Thông thường máu cuống rốn sẽ bị bỏ đi sau sinh cùng với bánh nhau và dây rốn. Tuy nhiên, bạn cũng có thể lựa chọn lưu trữ lượng máu này để sử dụng trong tương lai.

Hầu hết các tế bào của cơ thể chỉ có thể tạo ra bản sao của chính nó và chỉ thực hiện đúng chức năng của loại tế bào đó. Ví dụ một tế bào da chỉ có thể tạo ra thêm tế bào da mới. Tuy nhiên, tế bào gốc có thể phát triển thành nhiều loại tế bào khác nhau của cơ thể. Nhờ khả năng này, tế bào gốc tạo máu được ứng dụng để điều trị một số bệnh lý. Nó có thể là phương pháp điều trị chính đối với một số bệnh, hoặc được phối hợp thêm sau khi các phương pháp điều trị khác thất bại. Tế bào gốc được xử lý trong vòng 24 giờ sau khi thu thập, bảo quản trong nitơ lỏng ở nhiệt độ -196°C, đảm bảo giữ nguyên chất lượng thời gian dài.

Tế bào gốc tạo máu có thể được sử dụng để điều trị hơn 70 loại bệnh khác nhau của hệ miễn dịch, rối loạn gen, bệnh lý thần kinh, bệnh lý về máu và một số loại ung thư như ung thư máu.

small-20190401-170651-181091-luu-tru-mau-cuong-r-max-1800x1800-jpg-6c391d5fdc
Ảnh minh họa

Trong y học, tế bào gốc được chia làm hai nhóm chính theo nguồn gốc và khả năng ứng dụng lâm sàng gồm tế bào gốc tạo máu và tế bào gốc trung mô. Tế bào máu có thể lấy từ máu cuống rốn, tủy xương, máu ngoại vi. Tế bào gốc trung mô được lấy từ mô mỡ, mô dây rốn, tủy xương, nhau thai.

Các tế bào này có khả năng chống viêm, điều hòa miễn dịch, đồng thời hỗ trợ tái tạo mô, những đặc tính quan trọng được ứng dụng trong y học tái tạo. Tế bào gốc trung mô từ dây rốn còn có thể được sử dụng để điều trị bệnh cho các thành viên trong gia đình (anh, chị, em, cha, mẹ, ông, bà...) và người không cùng huyết thống.

Tế bào mô được ứng dụng điều trị nhiều bệnh liên quan xương khớp, thần kinh, bệnh tại vùng da, mô mềm, bệnh liên quan miễn dịch và bệnh tự miễn. Tế bào máu hiện được ứng dụng rộng rãi nhất trong y học, đặc biệt là ung thư máu, bạch cầu cấp/mạn, Lymphoma, đa u tủy xương, hoặc các bệnh máu bẩm sinh như Thalassemia, thiếu máu bất sản, suy tủy và các rối loạn miễn dịch bẩm sinh.

Ngân hàng lưu trữ máu cuống rốn được chia làm 2 loại là ngân hàng công và ngân hàng tư nhân.

Ngân hàng công lưu trữ các mẫu máu cuống rốn được hiến tặng để cấy ghép cho người khác (cây ghép dị thân). Không tính phí lưu trữ. Bất kỳ bệnh nhân nào phù hợp đều có thể sử dụng tế bào gốc này.
Ngân hàng tư nhân lưu trữ máu cuống rốn cho gia đình để sử dụng cho chính đứa trẻ đó hoặc hiến trực tiếp cho thành viên trong gia đình. Bạn sẽ phải trả chi phí ban đầu và phí hằng năm.

Khi quyết định hiến hoặc lưu trữ máu cuống rốn bạn phải liên hệ với ngân hàng máu cuống rốn trước khi sinh và cung cấp các thông tin về ngày dự sinh, tiền sử bệnh lý của bản thân và gia đình.

Máu cuống rốn được lấy sau khi đã cắt dây rốn. Sinh ngả âm đạo hoặc mổ lấy thai không ảnh hưởng đến quá trình này. Lấy máu cuống rốn không gây đau cho mẹ và em bé. Máu sau khi lấy được lưu trữ dạng đông lạnh ở ngân hàng máu cuống rốn.

Tiến sĩ Thẩm Thị Thu Nga, Trưởng Lab, Trung tâm Tế bào gốc, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh cho biết, ghép tế bào gốc tạo máu được xem là một phương pháp điều trị ung thư quan trọng trong trường hợp bệnh tiến triển, tái phát hoặc không đáp ứng với phác đồ thông thường. Tế bào gốc tạo máu của trẻ có một nửa hòa hợp (haploidentical) với bố mẹ, trong nhiều trường hợp cũng hòa hợp miễn dịch một phần với anh chị em ruột và người thân.

Tế bào gốc từ máu và mô dây rốn có ưu điểm là non trẻ, ít tích tụ đột biến do ảnh hưởng của môi trường, chưa bị biệt hóa, có khả năng nhân lên nhiều lần, tăng sinh nhanh. "Trong ghép tế bào gốc, đây là nguồn tế bào rất giá trị", tiến sĩ Nga nói.