Nguyên nhân, triệu chứng và các biện pháp phòng ngừa bệnh Alzheimer

Nguyên nhân và triệu chứng của bệnh

Theo BS.CKI Mạc Văn Trình – Phó trưởng khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Thống Nhất (Đồng Nai), nguyên nhân gây ra bệnh Alzheimer là do quá trình lão hóa bất thường và sự tăng lên của tuổi tác khi bắt đầu từ khoảng 65 tuổi. Một số ít trường hợp phát hiện bệnh từ năm 40 tuổi. Bệnh thường liên quan đến nhóm người có tiếp xúc với độc chất như thủy ngân, người bị đái tháo đường, bị stress, căng thẳng và phiền muộn kéo dài, cholesterol cao, hút thuốc lá, sống khép kín, cũng có trường hợp không tìm ra nguyên nhân hay yếu tố nguy cơ.

Triệu chứng thường gặp của bệnh Alzheimer, trước tiên là sự sa sút trí nhớ và khả năng nhận thức, khó khăn diễn đạt bằng ngôn ngữ, nói và viết; khó khăn trong các cuộc trò chuyện thông thường; thường xuyên thay đổi hành vi, tâm trạng hay tính cách; thường nhầm lẫn thời gian hoặc địa điểm; có khi đặt đồ vật sai vị trí và không thể nhớ lại mình đã từng làm gì; giảm khả năng phối hợp vận động phức tạp, dễ bị té ngã.

Biến chứng của bệnh Alzheimer 

Bệnh Alzheimer có thể gây ra một số các biến chứng như mất trí nhớ và rối loạn ngôn ngữ, suy giảm khả năng phán đoán và những thay đổi nhận thức khác do hội chứng này gây ra, có thể gây khó khăn trong việc điều trị các bệnh lý khác.

BS.CKI Mạc Văn Trình cho biết thêm, một bệnh nhân Alzheimer có thể do mất trí nhớ nên không thông báo với người khác rằng họ đang bị đau, ví dụ như đau răng, bị bỏng, bị lở loét…; không thể tuân thủ thuốc khi điều trị; khi có tác dụng phụ của thuốc, người bệnh không thông báo để có phương pháp xử lí bệnh kịp thời dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh như nhiễm trùng, vì bệnh nhân Alzheimer thường đi tiểu không tự chủ nên phải đặt thông tiểu, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu, nếu không được điều trị sẽ càng nặng hơn, có thể đe dọa tính mạng.

Bên cạnh đó, bệnh nhân thường sẽ khó để định hướng khoảng cách vì vậy nguy cơ bị ngã khi di chuyển và vận động tăng lên. Điều này dẫn đến các trường hợp có thể gãy xương, gặp chấn thương vùng đầu, cổ, nặng có thể dẫn đến tình trạng xuất huyết, tụ máu,…

Cách điều trị bệnh

Alzheimer là một căn bệnh rất phức tạp và không thể điều trị khỏi hoàn toàn bằng việc dùng thuốc hoặc biện pháp can thiệp nào khác. Những cách tiếp cận hiện tại chỉ có thể tập trung vào việc giúp duy trì chức năng tâm thần, quản lý các hành vi để ngăn và giúp làm chậm quá trình mất trí nhớ. Có thể áp dụng một số phương pháp sau đây:

Dùng thuốc theo chỉ dẫn của bác sĩ để duy trì cải thiện chức năng tâm thần, cải thiện tuần hoàn não. Tuy nhiên, những loại thuốc này chỉ có thể hiệu quả đối với một số người, không phải tất cả mọi người và chỉ có ích trong một thời gian ngắn. Do các tế bào não đã lão hoá không thể hồi phục.

Dùng thuốc để kiểm soát hành vi: Bởi các hành vi phổ biến của bệnh Alzheimer bao gồm mất ngủ, đi lang thang, kích động, lo lắng và có thể trở nên nóng tính, hung dữ; hoặc dùng thuốc để điều trị các bệnh nền đi kèm như: tai biến mạch mạch máu não, đái tháo đường, cao huyết áp, viêm phổi,…

“Bệnh Alzheimer không có thuốc điều trị nhưng nếu bệnh nhân sống trong sự cảm thông, yêu thương của gia đình, con cháu thì diễn tiến của bệnh sẽ chậm hơn hoặc ít ra người bệnh sẽ không tủi thân. Điều họ cần nhất là sự quan tâm chăm sóc của những người thân và bạn bè xung quanh”- BS.CKI Mạc Văn Trình chia sẻ.

Các biện pháp phòng ngừa

Bác sĩ Trình khuyến cáo, bệnh Alzheimer xảy ra do quá trình lão hóa não bộ theo thời gian và tuổi tác. Tuy nhiên, bệnh có thể đến sớm hay muộn, mức độ trầm trọng hay giảm nhẹ là do lối sống và sinh hoạt của mỗi cá nhân.

Có nhiều cách để phòng ngừa bệnh đến sớm và yếu tố nguy cơ gây ra biến chứng nguy hiểm, đặc biệt lưu ý về các bệnh lý về tim mạch bởi vì tim mạch là yếu tố quan trọng làm tăng nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

Do đó, trước hết cần kiểm soát tốt những bệnh lý mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường hay rối loạn lipid máu để tránh nguy cơ mắc bệnh tim mạch, đồng thời phải thường xuyên tập thể dục, tránh gặp các chấn thương vùng đầu, ăn uống khoa học, đủ chất dinh dưỡng như ăn nhiều rau và trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, dầu oliu, đậu phộng, cá, gà, trứng, các chế phẩm từ sữa,… giúp tăng cường sức khỏe não bộ, hạn chế ăn các loại thịt đỏ, giảm mặn, giảm đường, ngủ đúng giờ, đủ giấc,…

Bích Ngọc