Tinh hoa Y học cổ truyền Việt Nam – Hành trình bảo tồn và hội nhập quốc tế

Tại Nhà khách Trung ương – Văn phòng Trung ương Đảng vừa diễn ra Tọa đàm trực tuyến với chủ đề “Tinh hoa Y học cổ truyền Việt Nam – Gìn giữ di sản sống trong thời đại mới”. Chương trình có sự tham dự của nhiều giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ, lương y, thầy thuốc, chuyên gia đầu ngành, cùng các doanh nhân, đơn vị nghiên cứu – sản xuất – ứng dụng y học cổ truyền, nhà nghiên cứu trẻ, chuyên gia chuyển đổi số và đông đảo khán giả theo dõi trực tuyến.

Chủ tọa điều hành gồm: Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ, Đại tá Hồ Bá Do – Phó Chủ tịch Hội Y học cổ truyền Việt Nam, Chủ tịch kiêm Viện trưởng Viện Nghiên cứu chăm sóc sức khỏe chủ động; Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Bác sĩ, Đại tá Nguyễn Văn Hồng – nguyên Chủ nhiệm Khoa Y học cổ truyền Bệnh viện Quân y 103 – Học viện Quân y; và ông Nguyễn Trọng Hùng – Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Y dược Vi Diệu Nam.

Di sản ngàn đời và những giá trị bất biến

Tinh hoa y học cổ truyền là di sản ngàn đời, kết tinh từ hàng nghìn năm quan sát thiên nhiên, tích lũy kinh nghiệm chữa bệnh và nuôi dưỡng triết lý nhân sinh. Đó không chỉ là các thang thuốc hay cây cỏ, mà còn là nghệ thuật chữa bệnh từ gốc, chú trọng cả thân – tâm – trí. Việt Nam có quyền tự hào khi được thế giới biết đến với những danh y kiệt xuất và nhiều dòng họ y học gia truyền.

Không thể không nhắc tới Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác với bộ “Hải Thượng y tông tâm lĩnh” gồm 66 quyển – được coi là bách khoa thư y học cổ truyền. Cùng với đó là các dòng họ danh tiếng: họ Hoàng ở Nam Định với các bài thuốc trị xương khớp, phong thấp; họ Vũ ở Hà Nội với những bài thuốc chữa bệnh nan y bằng thảo dược, được số hóa để tránh thất truyền; họ Nguyễn Văn Liễu ở Bắc Giang với hơn 200 năm hành nghề chữa bệnh gan, mật, tiêu hóa, được Bộ Y tế vinh danh. Khi sự kế thừa, y đức và tri thức được giữ gìn, tinh hoa cổ truyền không chỉ sống mãi, mà còn ngày càng phát triển mạnh mẽ.

Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, ngày nay Đông y đang đối diện nhiều thách thức: nguy cơ mai một các bài thuốc do chưa được hệ thống hóa; tình trạng một số cá nhân lợi dụng danh nghĩa Đông y để kinh doanh thiếu đạo đức, làm mất uy tín ngành; và sự thiếu quan tâm của thế hệ trẻ khiến ngọn lửa nghề dần phai nhạt.

Phát biểu tham luận tại tọa đàm, bà Hà Thị Tính – Chủ tịch HĐQT, kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Tập đoàn Cung ứng và Phát triển HT Software Việt Nam – nhấn mạnh: “Đông y không chỉ đơn thuần là phương pháp chữa bệnh, mà còn là tinh hoa của triết lý sống Á Đông, kết hợp hài hòa giữa con người với thiên nhiên, giữa phòng bệnh và trị bệnh. Mỗi phương thuốc, mỗi bài châm cứu, xoa bóp… đều chứa đựng trí tuệ, kinh nghiệm và tâm huyết của nhiều thế hệ lương y. Đặc biệt, Đông y gia truyền không chỉ là bài thuốc, mà còn là niềm tin, là đạo đức hành nghề, nơi mà ‘Lương y như từ mẫu’ trở thành lời thề thiêng liêng.”

Hành trình bảo tồn và hội nhập quốc tế

Để di sản quý báu này không bị mai một, mà còn lan tỏa mạnh mẽ hơn, chúng ta cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp: Hệ thống hóa và số hóa tri thức. Xây dựng ngân hàng dữ liệu quốc gia về y học cổ truyền: từ cây thuốc, bài thuốc, phương pháp trị liệu cho tới y thuật của các dòng họ, danh y.

Thứ hai là phát huy thế mạnh của Đông y trong điều trị bệnh mạn tính, phục hồi chức năng, chăm sóc sức khỏe toàn diện. Đồng thời, áp dụng công nghệ hiện đại trong bào chế, kiểm nghiệm để nâng tầm chất lượng sản phẩm.

Thứ ba là khuyến khích lớp trẻ học tập, kế thừa nghề thuốc gia truyền. Kết hợp đào tạo chính quy tại các trường y học cổ truyền với thực tế hành nghề tại gia đình, dòng họ. Xây dựng thương hiệu Đông y Việt Nam. Đưa các sản phẩm và phương pháp trị liệu ra thế giới bằng hình ảnh uy tín, chất lượng. Gắn Đông y với du lịch y tế, với bản sắc văn hóa Việt Nam để quảng bá rộng rãi hơn.

Các đại biểu cùng thống nhất: Người thầy thuốc cần lấy chữ “Tâm” làm gốc, đặt sứ mệnh chữa bệnh cứu người lên hàng đầu, không để lợi ích kinh tế làm lu mờ y đức. Đây chính là điều kiện tiên quyết để tinh hoa y học cổ truyền được xã hội trân trọng, lan tỏa và hội nhập bền vững với y học hiện đại quốc tế.

Thảo Nhi