Ông Phạm Thanh Liêm, Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Phạm Ngọc Thạch (Lâm Đồng) là người ký quyết định phê duyệt cho Công ty Phương Nam trúng thầu.
Gói thầu 8,6 tỷ, “tiết kiệm” được… 2 triệu đồng
Ngày 20/1/2021, ông Phạm Thanh Liêm, Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền Phạm Ngọc Thạch (Lâm Đồng) đã ký Quyết định số 52/QĐ-YHCT để phê duyệt cho Công ty TNHH Trang thiết bị y tế Phương Nam trúng “Gói thầu số 05: Mua sắm thiết bị y tế cho Bệnh viện Y học cổ truyền Phạm Ngọc Thạch” có giá trúng thầu là 8.616.800.000 đồng.
Mặc dù đây là gói thầu có giá trị lớn, được đấu thầu rộng rãi nhưng tỷ lệ tiết kiệm (giảm giá) sau đấu thầu lại “siêu thấp”. Tại báo cáo đánh giá của Công ty CP tư vấn kỹ thuật thiết bị y tế Việt Nam nêu rõ:
“Công ty TNHH Trang thiết bị Y tế Phương Nam là nhà thầu duy nhất được xếp hạng và xếp hạng thứ nhất”. Về tính hiệu quả của gói thầu: Giảm so với giá gói thầu được duyệt là 2.200.000 đồng (tương đương 0.03%).
Gói thầu có giá trúng hơn 8,6 tỷ đồng nhưng "tiết kiệm" được... 2,2 triệu đồng.
Theo tìm hiểu của PV, gói thầu trên có 18 mặt hàng trang thiết bị y tế, trong đó có những mặt hàng có giá trị rất cao. Ngoài việc, gói thầu có tỷ lệ tiết kiệm (giảm giá) siêu thấp, không đảm bảo tính cạnh tranh, thì giá cả thiết bị trong gói thầu cũng khiến nhiều người không khỏi nghi ngờ. Cụ thể:
Hệ thống siêu âm doppler màu 4D (Model: HS50 / Hàn Quốc) có giá lên đến 1.767.900.000 đồng. Trong khi đó, cũng loại model này (HS50/Hàn Quốc), vào tháng 11/2020, Bệnh viện Đa khoa TP. Vinh (Nghệ An) mua với giá 1.088.500.000 đồng.
Máy miễn dịch tự động (Model: AutoPlex 2nd Generation Elisa & Clia/ Mỹ) có giá lên đến 1.149.500.000 đồng;
Hệ thống nội soi chẩn đoán đại tràng (Model: CV-170; CF-H170I; MB-155; ASKIR C30; LMD-2110MD/ Xuất xứ: Nhật Bản; Ý; Trung Quốc; Việt Nam) có giá 1.820.900.000 đồng...
Nhà thầu “quen mặt” ở Lâm Đồng
Công ty TNHH Trang thiết bị y tế Phương Nam tuy có địa chỉ tại TP.HCM nhưng trong thời gian ngắn, liên tục trúng các gói thầu y tế “siêu khủng” ở tỉnh Lâm Đồng.
Ngoài gói thầu có giá trúng hơn 8,6 tỷ đồng ở Bệnh viện Y học cổ truyền Phạm Ngọc Thạch như đã nói phần trên, Công ty Y tế Phương Nam còn trúng 02 gói thầu ở Sở Y tế và Bệnh viện đa khoa tỉnh có tổng giá trị trúng lên đến hơn 85 tỷ đồng.
Cụ thể, ngày 15/9/2021, Công ty Phương Nam (đứng đầu liên danh) cùng với Công ty TNHH Thiết bị y tế Tràng Thi, Công ty TNHH Trang thiết bị y tế Bình Minh (thành viên liên danh) được ông Lê Văn Tiến, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng ký Quyết định số 2508/QĐ-BVĐK phê duyệt cho trúng gói thầu “Mua sắm trang thiết bị y tế cho Bệnh viện đa khoa Lâm Đồng” giá trúng là 31.188.000.000 đồng.
Gói thầu hơn 31 tỷ đồng của Phương Nam ở Bệnh viện Đa khoa tỉnh Lâm Đồng.
Trước đó, vào ngày 14/9/2021, liên danh Phương Nam – Tràng Thi – Bình Minh cũng được Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng phê duyệt là nhà thầu duy nhất “đạt yêu cầu về kỹ thuật” (không đảm bảo tính cạnh tranh trong đấu thầu).
Trong gói thầu trên, Công ty Phương Nam cung cấp cho Bệnh viện Lâm Đồng các trang thiết bị y tế như:
Hệ thống tim phổi nhân tạo ECMO (model: Rotaflow/ Maquet Cardiopulmonary GmbH/ Đức) có giá trúng là 3.120.000.000 đồng;
Hệ thống tán sỏi laser (model: MULTIPULSE HOPLUS/ Asclepion Laser Technologies GmbH/ Đức) có giá lên đến 8.148.000.000 đồng.
Tuy nhiên, cũng thiết bị này (model: MULTIPULSE HOPLUS, xuất xứ: Đức), vào ngày 27/12/2021, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Quảng Trị chỉ mua với giá 4.095.000.000 đồng; vào ngày 17/07/2019, Bệnh viện Xanh Pôn (Hà Nội) mua thiết bị này với giá 5.565.000.000 đồng…
Tiếp đó, Công ty Phương Nam đứng đầu liên danh (gồm có các thành viên như: Công ty TNHH Việt dược Medic - Công ty TNHH Trang thiết bị Y tế Hoàng Phúc Anh) trúng “Gói thầu số 01: Mua sắm thiết bị chẩn đoán hình ảnh và trang thiết bị cho 02 khu điều trị cách ly người bệnh Covid-19” trị giá lên đến 53.878.000.000 đồng ở Sở Y tế Lâm Đồng.
Gói thầu gần 54 tỷ đồng của Phương Nam ở Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng.
Cụ thể, vào ngày 29/10/2021, ông Nguyễn Đức Thuận, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng đã ký Quyết định số 1108/QĐ-SYT để phê duyệt cho liên danh của Công ty Phương Nam trúng gói thầu trên.
Theo tìm hiểu, gói thầu trên gồm có 26 danh mục hàng hóa. Trong đó, nhiều thiết bị có giá trị lớn. Tuy nhiên, theo khảo sát của phóng viên, nhiều thiết bị y tế ở gói thầu cũng có giá cao hơn nơi khác nhiều tỷ đồng.
Ví dụ, Hệ thống X-quang kỹ thuật số (DR Smart FGX-52S và FDR D-Evo II) nếu Sở Y tế Lâm Đồng mua với giá 3.050.000.000 đồng thì vào ngày 01/3/2021 theo Quyết định số 171/QĐ-PNT, Bệnh viện Phạm Ngọc Thạch (TP.HCM) chỉ mua với giá 2.230.000.000 đồng.
Đối với máy thở chức năng cao 840 Ventilator System (Covidien/ Ireland), Sở Y tế Lâm Đồng mua với đơn giá là 826.000.000 đồng/máy thì trước đó, tháng 4/2020, Bệnh viện Bạch Mai mua của Công ty T.L với đơn giá 595.000.000 đồng/máy. Còn theo phản ánh của báo Tiền Phong, máy thở 840 Ventilator System tại Singapore chỉ có giá 165 triệu đồng/chiếc.
Hệ thống ECMO (model máy chính: Rotaflow/Getinge – Maquet/Đức), Sở Y tế Lâm Đồng mua với giá 4.519.250.000 đồng. Trong khi đó, vào ngày 31/8/2021, Bệnh viện ĐKKV An Giang (QĐ 722/QĐ-BV) chỉ mua với giá 3.480.000.000 đồng; cũng chính Bệnh viện ĐK Lâm Đồng mua hệ thống này của Phương Nam với giá 3.120.000.000 đồng.
Tất nhiên, giá thiết bị y tế cao hay thấp nhiều khi còn phụ thuộc vào: linh phụ kiện đi kèm, thời gian bảo hành, bảo trì, chế độ đào tạo, truyền thông, phần mềm... nên chưa thể khẳng định có việc "nâng khống, thổi giá hay ăn chênh lệch" ở các gói thầu trên.
Công ty TNHH Trang thiết bị Y tế Phương Nam đăng ký hoạt động từ năm 2022, địa chỉ tại số: 58-62 Nguyễn Phi Khanh, phường Tân Định, Quận 1 (TP.HCM). Người có tên Huỳnh Văn Hùng đang chịu trách nhiệm pháp luật của doanh nghiệp.
Để đảm bảo việc thực hiện nghiêm quy định về Luật Đấu thầu; đấu tranh phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong quá trình mua sắm trang thiết bị y tế, rất cần có sự vào cuộc thanh, kiểm tra, làm rõ và công khai thông tin của cơ quan chức năng.
Sức Khỏe 24H sẽ tiếp tục thông tin!
Tại phiên thảo luận tại Quốc hội hôm 8/11/2022 về công tác phòng chống tội phạm, thi hành án, đại biểu Nguyễn Thị Thủy (tỉnh Bắc Kạn) đã chỉ ra 5 ‘chiêu trò’ phổ biến được sử dụng để lách luật trong hoạt động đấu thầu.
Thứ nhất, chia nhỏ các gói thầu để áp dụng hình thức chỉ định thầu.
Để đáp ứng nhu cầu thực tiễn, nhất là đối với những trường hợp cấp bách hoặc đối với những khoản chi nhỏ, Luật Đấu thầu đã quy định các trường hợp được chỉ định thầu, quy định các hạn mức để được áp dụng chỉ định thầu, loại dưới 100 triệu, dưới 500 triệu và dưới 1 tỷ đồng.
Tuy nhiên, đại biểu Thủy cho rằng tình trạng chia nhỏ các gói thầu để áp dụng hình thức chỉ định thầu diễn ra rất phức tạp trên thực tế và đã được thể hiện trong nhiều kết luận thanh tra, kết luận điều tra các vụ án, vụ việc.
Đơn cử như trường hợp xảy ra tại một bệnh viện đa khoa của tỉnh, tổng giá trị hàng hóa mua sắm hơn 95 tỷ đồng, nhưng giám đốc bệnh viện đã ban hành 1.165 quyết định chỉ định thầu, với giá trị mỗi gói thầu đều dưới 100 triệu đồng.
Bên cạnh đó, lợi dụng các quy định về chia tách hoặc gộp gói thầu, có những trường hợp chia nhỏ các gói thầu theo kiểu chia phần để mỗi nhà thầu thân hữu trúng một phần. Hoặc có trường hợp gom nhiều gói thầu nhỏ khác nhau lại để tạo thành một gói thầu hết sức phức tạp mà chỉ có một doanh nghiệp cụ thể mới có thể đáp ứng được, để từ đó tránh được những thủ tục đấu thầu thực sự cạnh tranh.
Thứ hai, cài cắm các điều khoản hướng thầu nhằm "cài người quen, chèn người lạ".
Theo đó, đại biểu tỉnh Bắc Kạn cho biết, đã có trường hợp lợi dụng quy định về hồ sơ mời thầu làm ‘chốt chặn’, loại bỏ những nhà thầu không mong muốn. Nhiều chủ đầu tư đã cài cắm các điều khoản để hướng đến những nhà thầu thân hữu và loại bỏ các nhà thầu khác, từ đó biến đấu thầu rộng rãi thành đấu thầu hạn chế.
Trong nhiều vụ án, các đối tượng đã ‘bắt tay, đi đêm’ để chuyển cho nhau thông tin ngay từ đầu; thông đồng về tiêu chí kỹ thuật, thậm chí cùng nhau xây dựng hồ sơ mời thầu. Thậm chí, có những gói thầu còn đưa ra tiêu chí "phải có bằng khen của Bộ Tài chính về hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế. Do đó, gần như họ đã chọn sẵn doanh nghiệp trúng thầu, đại biểu Thủy cho biết.
Thứ ba, thiết lập liên minh "quân xanh, quân đỏ" để thông thầu.
Có tình trạng một số nhà thầu chuyên dự thầu chỉ để trượt, nhằm lót đường cho nhà thầu đã định sẵn trúng thầu.
Thực tế còn có tình trạng, với sự tiếp tay của bên mời thầu là chủ đầu tư đã tạo ra cuộc đấu thầu thành một vở kịch với sự tham gia của những quân xanh, quân đỏ để rồi sau đó đưa quân đỏ đường đường, chính chính trúng thầu.
Theo bà Thủy, hệ lụy của tình trạng “quân xanh, quân đỏ” này khiến cho dư luận nghi ngại, những doanh nghiệp làm ăn chân chính không được cạnh tranh một cách sòng phẳng và mất đi cơ hội đầu tư, kinh doanh, đặc biệt nghiêm trọng đó là mất đi tiền của của Nhà nước và để lại những công trình, dự án kém chất lượng.
Thứ tư, móc ngoặc với cơ quan thẩm định giá để nâng khống giá trị gói thầu.
Từ các vụ án vừa qua cho thấy, nếu chỉ nhìn vào hồ sơ thì tất cả đều đúng quy trình, chỉ khi đi sâu vào phá án mới phát hiện được sự móc ngoặc một cách tinh vi giữa chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, đơn vị thẩm định giá và đơn vị trúng thầu đã thổi giá tăng gấp nhiều lần so với giá trị thực thông qua các chứng thư thẩm định.
Bà Thủy dẫn chứng về vụ án tại Bệnh viện Tim Hà Nội, giá mỗi stent nhập khẩu từ Ấn Độ là 8 đến 11 triệu đồng, trong khi đó giá thẩm định, trúng thầu vọt lên 36 đến 42 triệu đồng, tăng 300 - 400%. Đến nay, cả tổng giám đốc, phó tổng giám đốc của đơn vị thẩm định giá đã bị khởi tố. Ngoài ra, trong nhiều vụ án khác, các cá nhân liên quan đến quy trình thẩm định giá cũng bị tuyên phạt tù với vai trò đồng phạm.
Thứ năm, hoạt động nhũng nhiễu, tiêu cực khác trong đấu thầu.
Tình trạng vi phạm các quy định pháp luật, tình trạng lách các quy định pháp luật như nêu trên đều có thể tiềm ẩn hoặc hướng tới nguy cơ tham nhũng, trục lợi.
Theo khảo sát của VCCI năm 2021, 25% doanh nghiệp chủ động chi trả chi phí không chính thức để tham gia đấu thầu; 10,3% doanh nghiệp chi trả theo gợi ý của cán bộ phụ trách đấu thầu và 59% doanh nghiệp cho biết việc chi trả chi phí không chính thức khi tham gia đấu thầu là luật bất thành văn, mà doanh nghiệp phải tự hiểu khi tham gia.
“Đấu thầu nếu không được quy định và quản lý một cách chặt chẽ sẽ trở thành 'mảnh đất màu mỡ' cho tham nhũng, trục lợi. Liên tiếp các vụ việc sai phạm trong đấu thầu vừa qua bị khởi tố đã phản ánh một phần thực tế này”, đại biểu Thủy nhấn mạnh.
Từ thực tế trên, đại biểu tỉnh Bắc Kạn nêu 2 kiến nghị. Cụ thể, đại biểu kiến nghị các cơ quan thanh tra điều tra, truy tố, xét xử hướng hoạt động vào mảng đấu thầu, nhất là đối với những vụ việc dư luận có nhiều phản ánh để kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm.
Mặt khác, theo bà Thủy, công khai sẽ được xem là giải pháp của mọi giải pháp, sẽ rất hữu hiệu để khắc phục tình trạng "đi đêm" trong đấu thầu vừa qua. Pháp luật hiện hành trong từng công đoạn đấu thầu đã có một số quy định về công khai nhưng chưa chặt chẽ, thậm chí còn những khoảng trống, kẽ hở dẫn đến việc có thể lách luật như trong thời gian vừa qua.
Do đó, bà kiến nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật hiện hành, đảm bảo thực hiện chặt chẽ 6 công khai trong đấu thầu, bao gồm công khai về điều kiện dự thầu; danh sách, năng lực của nhà thầu; điều kiện trúng thầu; quá trình chấm thầu; kết quả chấm thầu; kết quả giải quyết khiếu nại của nhà thầu.
Bình luận
Đăng nhập hoặc Tạo tài khoản để tham gia bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu