Loạt Giám đốc CDC ‘xộ khám’ trong đại dịch COVID-19

Loạt 6 Giám đốc CDC "xộ khám" trong đại dịch COVID-19 gồm: CDC Nghệ An; CDC Bắc Giang; CDC Thừa Thiên Huế; CDC Hà Nội; CDC Hải Dương; CDC Bình Dương (từ phải qua trái, trên - dưới).

Tin tức về việc Giám đốc CDC Thừa Thiên Huế - Hoàng Văn Đức và Kế toán trưởng kiêm Trưởng phòng Tài chính kế toán CDC - Hà Thúc Nhật vừa bị khởi tố, bắt giam liên quan đến vấn đề đấu thầu, mua sắm vật tư y tế, hóa chất, dụng cụ bảo hộ phòng, chống dịch COVID-19, khiến dư luận bàn tán.

Như vậy kể từ khi đại dịch COVID-19 diễn ra ở nước ta đến nay đã có hàng loạt cán bộ, Giám đốc CDC một số tỉnh, thành lâm vòng lao lý.

Vụ án đầu tiên trong thời kỳ dịch bệnh hồi năm 2020 là vụ “thổi giá” máy xét nghiệm COVID-19 xảy ra ở CDC Hà Nội khiến Giám đốc CDC Hà Nội thời điểm đó là ông Nguyễn Nhật Cảm bị tuyên án phạt 10 năm tù. Bên cạnh đó, một loạt các bị can liên quan khác cũng phải trả giá đắt.

Tưởng chừng vụ việc là lời cảnh báo mạnh mẽ cho những cán bộ có ý định lợi dụng dịch bệnh để tư lợi nhưng kế sau đó là vụ án kit test Việt Á khiến tất cả phải bàng hoàng. Tính sơ bộ đến nay, đã có 4 Giám đốc CDC tại 4 địa phương “xộ khám” gồm: Giám đốc CDC Hải Dương - Phạm Duy Tuyến; Giám đốc CDC Nghệ An - Nguyễn Văn Định; Giám đốc CDC Bình Dương - Nguyễn Thành Danh; Giám đốc CDC Bắc Giang - Lâm Văn Tuấn.

Mặc dù vậy, vụ án này vẫn đang tiếp tục được mở rộng điều tra bởi đã có hàng loạt các tỉnh, thành mua kit test của Việt Á và chưa rõ có những ai đã nhận “hoa hồng” nhưng chưa được “điểm danh”.

Lời thề “không nhận một đồng”

Đáng chú ý, trước khi "xộ khám" cũng như Giám đốc CDC Nghệ An - Nguyễn Văn Định và Giám đốc CDC Bắc Giang - Lâm Văn Tuấn; Giám đốc CDC Thừa Thiên Huế Hoàng Văn Đức cũng từng phát ngôn với báo chí rằng: "Không nhận một đồng" hoa hồng từ mua sắm thiết bị phòng chống dịch COVID-19.

Câu nói như trở thành một lời thề ám ảnh dư luận trong các vụ án liên quan đến việc mua bán thiết bị phòng dịch COVID-19, bởi lẽ hầu hết các Giám đốc CDC trước khi bị khởi tố thì đều khẳng định rằng bản thân trong sạch "không nhận một đồng".

Thậm chí, Giám đốc CDC Thừa Thiên Huế Hoàng Văn Đức khi trả lời trên báo Người Lao Động còn mạnh miệng nói rằng: "Dù chỉ nhận một ly cà phê thì đi tù cũng xứng đáng". Thế nên việc sau phát ngôn ấy ông Giám đốc CDC Thừa Thiên Huế lại bị bắt càng khiến nhiều người bàng hoàng hơn.

Tiến sỹ- Luật sư Đặng Văn Cường cho rằng: Những phát ngôn "không nhận một đồng" của Giám đốc CDC một số tỉnh, thành thể hiện đạo đức không đáng tin.

Dưới góc độ pháp lý, Tiến sỹ- Luật sư Đặng Văn Cường, Trưởng văn phòng Luật Chính pháp cho rằng: Những phát ngôn, "thề thốt" của một số cán bộ CDC ở địa phương đã bị cơ quan điều tra lột "mặt nạ", khởi tố và tống giam cho thấy, đạo đức của nhiều cán bộ trong ngành y tế hiện nay đã suy thoái nghiêm trọng.

Rất nhiều cán bộ lãnh đạo CDC ở các địa phương đều "thề" rằng mình không liên quan, và khẳng định "nếu ăn 1 đồng thôi là xứng đáng đi tù".

Theo luật sư, bản chất của vụ việc là các đối tượng đã không tuân thủ quy định của luật đấu thầu khi lựa chọn nhà thầu, xác định không đúng giá trị của các loại hàng hóa khi mua bằng tiền từ ngân sách nhà nước. Dù là tổ chức đấu thầu hay chỉ định thầu để mua sắm thiết bị y tế, vật tư y tế thì cũng phải tuân thủ các quy định pháp luật về mua sắm tài sản công, quy định của luật đấu thầu, hướng đến mục đích là để sử dụng hiệu quả nguồn vốn từ ngân sách nhà nước. Nhà nước chi tiền để mua những sản phẩm hàng hóa đảm bảo chất lượng, giá cả hợp lý thông qua thủ tục đấu thầu hoặc chỉ định thầu, có sự kiểm soát của cơ quan chức năng. Nhưng các đối tượng đã cấu kết với nhau vi phạm quy định về đấu thầu, bán cho Nhà nước sản phẩm kém chất lượng với giá cao ngất ngưỡng, gấp nhiều lần giá thị trường.

Theo luật sư Cường, các đối tượng sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các tội danh như: tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, tội đưa hối lộ, nhận hối lộ; tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ; tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng... Tùy thuộc vào từng hành vi và hậu quả của những người có liên quan.

Ngoài ra những sản phẩm kém chất lượng nếu lọt vào sẽ tác động tiêu cực đến công tác phòng chống dịch bệnh, gây thiệt hại đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người bệnh nên thiệt hại đối với xã hội là không thể đo đếm được. Bởi vậy, trong quá trình giải quyết vụ án, cơ quan điều tra cũng sẽ làm rõ những thiệt hại mà các bị can đã gây ra đối với nhà nước, với các tổ chức, cá nhân để xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định pháp luật.

Đối với các cán bộ, lãnh đạo của CDC Thừa Thiên Huế thì cơ quan điều tra sẽ làm rõ hành vi là vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng hay hành vi lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ, nhận hối lộ để xử lý đối với các tội danh tương ứng... Những tội phạm về chức vụ có mức chế tài rất nghiêm khắc, nếu là hành vi nhận hối lộ thì với số tiền nhận hối lộ từ 1 tỷ đồng trở lên, người phạm tội có thể phải đối mặt với khung hình phạt cao nhất có chế tài là tử hình.