Chủ động phòng viêm gan A trong mùa mưa bão, ngập lụt

Nước lũ thường mang theo nhiều mầm bệnh như vi khuẩn, virus, rác thải, xác động vật và các chất ô nhiễm tràn lan ra môi trường sống, khiến điều kiện vệ sinh bị đảo lộn nghiêm trọng. Đây là cơ hội để nhiều bệnh truyền nhiễm phát sinh và lây lan nhanh chóng, đặc biệt ở những khu vực bị chia cắt, thiếu nước sạch và thiếu thực phẩm đảm bảo vệ sinh.

Ảnh minh họa

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có khoảng 1,4 triệu ca mắc viêm gan A trên toàn cầu. Viêm gan A là bệnh do virus HAV (Hepatitis A Virus) gây ra, lây qua đường tiêu hóa – chủ yếu từ thức ăn, nước uống nhiễm bẩn. Bệnh có thể biểu hiện từ nhẹ đến nặng, song đa số người bệnh hồi phục hoàn toàn và có miễn dịch suốt đời. Nguy cơ mắc bệnh tăng cao tại những nơi nguồn nước bị ô nhiễm hoặc vệ sinh kém. Hiện nay, vaccine phòng viêm gan A đã được triển khai rộng rãi, hiệu quả và an toàn.

Triệu chứng viêm gan A dễ gặp trong mùa mưa lũ

• Mệt mỏi: Người bệnh cảm thấy kiệt sức, suy nhược kéo dài không rõ nguyên nhân.
• Sốt nhẹ: Có thể là dấu hiệu khởi phát, đi kèm cảm giác ớn lạnh, đau nhức cơ.
• Buồn nôn, nôn: Thường xuyên buồn nôn, nôn mửa, khó chịu ở vùng bụng.
• Đau bụng: Cơn đau hoặc cảm giác tức ở vùng gan (dưới xương sườn phải).
• Nước tiểu sẫm màu: Màu vàng đậm hoặc nâu như trà đặc, cola.
• Vàng da, vàng mắt: Do tích tụ bilirubin (một chất màu vàng) khi chức năng gan suy giảm.
• Phân nhạt màu: Có thể chuyển sang màu trắng xám hoặc nhạt hơn so với bình thường, do gan không sản xuất đủ mật để tiêu hóa thức ăn.
• Chán ăn, sụt cân: Ăn không ngon, mất cảm giác thèm ăn.
• Ngứa: Do tích tụ độc tố mà gan không lọc được.

Nếu xuất hiện các triệu chứng trên, đặc biệt sau khi tiếp xúc với nguồn nước ngập bẩn, người dân cần đến cơ sở y tế để khám và chẩn đoán kịp thời. Bệnh thường tự khỏi trong vài tuần đến vài tháng, nhưng việc theo dõi y tế rất quan trọng để tránh biến chứng.

Phòng bệnh viêm gan A trong mùa mưa bão

Để hạn chế nguy cơ lây nhiễm, người dân cần thực hiện các biện pháp sau:

• Giữ vệ sinh ăn uống: Ăn chín, uống sôi, không dùng thực phẩm ôi thiu hay gia súc, gia cầm chết. Trong thời gian ngập lụt, ưu tiên thực phẩm đóng gói an toàn như mì gói, lương khô, nước đóng chai.
• Bảo vệ nguồn nước sinh hoạt: Nếu giếng khoan hoặc giếng khơi bị ngập, cần thau rửa, khử trùng theo hướng dẫn y tế. Không dùng nước bẩn để tắm, giặt, rửa mặt hay cho trẻ em chơi đùa.
• Tiêm vaccine phòng bệnh: Là biện pháp hiệu quả nhất, gồm 2 mũi tiêm cách nhau từ 6–12 tháng.

Đối tượng được khuyến nghị tiêm vaccine viêm gan A

• Trẻ em từ 1 tuổi trở lên.
• Người trưởng thành có nguy cơ cao, gồm:
• Người sống cùng người bệnh viêm gan A.
• Người làm việc hoặc đi du lịch tới vùng có tỷ lệ mắc cao.
• Nhân viên y tế, người xử lý nước thải, nhân viên phòng thí nghiệm.
• Người mắc bệnh gan mạn tính, rối loạn đông máu.
• Người sử dụng ma túy trái phép.

Phòng các bệnh khác trong mùa mưa lũ

Ngoài viêm gan A, người dân cần chú ý phòng sốt xuất huyết, bệnh ngoài da và đau mắt đỏ.

• Với sốt xuất huyết: Diệt lăng quăng, đậy kín dụng cụ chứa nước, loại bỏ vật dụng đọng nước, ngủ màn kể cả ban ngày.
• Với bệnh da liễu, đau mắt đỏ: Không ngâm người trong nước ngập; sau khi lội nước, cần rửa sạch và lau khô tay chân, tránh dùng chung khăn mặt, chậu rửa.

Quan trọng nhất, khi có dấu hiệu nghi ngờ bệnh, không tự ý dùng thuốc hay điều trị tại nhà, mà cần đến cơ sở y tế để được khám và tư vấn kịp thời, tránh để bệnh diễn tiến nặng và lây lan trong cộng đồng.