Kỷ Niệm 101 Năm Ngày Báo Chí Cách Mạng Việt Nam

Cà Mau đẩy mạnh lồng ghép dịch vụ khám, chữa bệnh lao/HIV tại các trung tâm y tế

Lao và HIV đang được coi là “cặp đôi tử thần” khi phối hợp tấn công sức khỏe con người. Đồng nhiễm lao/HIV khiến quá trình điều trị phức tạp, tăng nguy cơ tử vong và tạo gánh nặng lớn cho hệ thống y tế.

Theo số liệu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), Việt Nam vẫn nằm trong nhóm 30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất toàn cầu, với khoảng 170.000 ca mắc mới và trên 10.000 ca tử vong mỗi năm. Riêng tại Cà Mau, mỗi năm phát hiện và thu dung khoảng 1.700 bệnh nhân lao. Trong khi đó, HIV/AIDS vẫn là thách thức lớn với hơn 247.000 người đang sống chung với HIV và gần 116.200 ca tử vong lũy tích tính đến quý I/2025. Đáng chú ý, lây nhiễm HIV qua đường tình dục chiếm hơn 70% các ca mới, tập trung chủ yếu tại khu vực phía Nam, trong đó có Đồng bằng sông Cửu Long.
huong-ung-thang-hanh-dong-quoc-gia-ve-phong-chong-hivaids1125202413730324
Ảnh minh họa

Bác sĩ Trương Quang Bảo - Trưởng Khoa Khám bệnh – Bệnh viện Lao và Bệnh phổi tỉnh Cà Mau cho biết, HIV làm suy giảm hệ miễn dịch, tạo điều kiện cho vi khuẩn lao phát triển. Virus HIV tấn công và phát hủy tế bào miễn dịch (CD4), làm suy yếu khả năng chống lại các bệnh nhiễm trùng, trong đó có vi khuẩn. Người nhiễm HIV có nguy cơ mắc lao gấp 20 -30 lần so với người nhiễm HIV. Lao là một trong những bệnh nhiễm trùng cơ hội phổ biến và nghiêm trọng nhất ở người nhiễm HIV. Lao làm cho quá trình tiến triển của HIV nhanh hơn do khi nhiễm lao kích hoạt hệ miễn dịch, làm tăng sự nhân lên của virus HIV, người nhiễm lao và HIV có nguy cơ tiến triển snag AIDS nhanh hơn so với ngườichir nhiễm HIV.

Kết quả 6 tháng đầu năm 2025, tại Cà Mau, 813 bệnh nhân lao đã được thu dung, đạt gần 50% kế hoạch năm; trong đó, điều trị thành công chiếm 93,6%, tỷ lệ tử vong và bỏ trị đều giảm so với cùng kỳ. Đặc biệt, 98,4% bệnh nhân lao được xét nghiệm HIV, phát hiện 13 trường hợp đồng nhiễm và đều được điều trị kịp thời bằng thuốc ARV kết hợp phác đồ lao. Đây là tín hiệu cho thấy sự phối hợp giữa hai chương trình đang đi đúng hướng, góp phần giảm gánh nặng tử vong do đồng nhiễm.

Tuy nhiên, công tác phòng, chống HIV/Lao vẫn đối diện nhiều thách thức. Biểu hiện lâm sàng không điển hình ở bệnh nhân HIV khiến việc chẩn đoán lao gặp khó khăn. Lao kháng thuốc tiếp tục là mối lo ngại, trong khi việc phối hợp điều trị ARV và thuốc chống lao tiềm ẩn nguy cơ tương tác bất lợi. Ngoài ra, sự kỳ thị kép đối với người đồng nhiễm HIV và lao khiến một bộ phận bệnh nhân e ngại tiếp cận dịch vụ y tế, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.

Bác sĩ Trương Quang Bảo cho biết, mục tiêu trọng tâm trong những tháng cuối năm là bảo đảm 95% bệnh nhân lao được xét nghiệm HIV, 95% người đồng nhiễm được điều trị đồng thời, 90% bệnh nhân HIV mới được dự phòng lao bằng INH và 90% ca nghi mắc lao ở bệnh nhân HIV được chẩn đoán bằng GeneXpert. Song song đó, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh lồng ghép dịch vụ khám, chữa bệnh lao/HIV tại các trung tâm y tế huyện, mở rộng mô hình phối hợp tới tuyến xã, phường... 

Bên cạnh việc tăng cường chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời, các cơ sở y tế sẽ chú trọng công tác kiểm soát lây nhiễm tại bệnh viện, cộng đồng và trại giam. Hoạt động đào tạo, tập huấn nhân lực y tế cũng được đặt ra nhằm nâng cao năng lực quản lý điều trị đồng thời hai bệnh. Ngoài ra, ngành y tế địa phương khuyến khích khai thác tối đa nguồn lực từ bảo hiểm y tế để giảm phụ thuộc vào nguồn viện trợ, bảo đảm tính bền vững lâu dài.

Phối hợp phòng, chống HIV/AIDS và lao không chỉ mang lại lợi ích cho người bệnh mà còn góp phần thực hiện mục tiêu quốc gia loại trừ bệnh lao vào năm 2035. Muốn vậy, cần sự chung tay từ các cấp chính quyền, ngành y tế, cộng đồng và bản thân người bệnh trong việc tuân thủ điều trị, giảm kỳ thị và nâng cao nhận thức”. Với quyết tâm và giải pháp đồng bộ, công tác phối hợp HIV/Lao tại Cà Mau và các địa phương kỳ vọng sẽ tiếp tục phát huy hiệu quả, góp phần giảm tỷ lệ mắc, tử vong, cải thiện chất lượng cuộc sống cho người bệnh và tiến gần hơn tới mục tiêu y tế cộng đồng bền vững.