Nâng cao nhận thức cho người dân về bệnh dại ở Cà Mau

Hiểu đúng về bệnh dại

Bệnh dại là do một loại virus có tên Rabies tấn công trực tiếp vào hệ thống thần kinh trung ương của con người. Virus dại chủ yếu có ở trong nước bọt của động vật máu nóng như: Chó, mèo, dơi...

Khi virus dại xâm nhập vào cơ thể, chúng luôn có khả năng vượt qua được hệ thống miễn dịch của con người. Không những thế mà chúng còn có thể vô hiệu hóa hàng rào máu não khi đã xâm nhập vào não, khiến cho các loại thuốc kháng virus không thể tiếp cận và tiêu diệt được virus dại. Điều này làm cho các phương pháp điều trị không còn hiệu quả nữa, dẫn đến tỉ lệ tử vong lên đến 100% khi dại đã phát bệnh.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, bệnh dại là nguyên nhân chính gây ra khoảng hơn 70 số ca tử vong ở Việt Nam mỗi năm, hầu hết các trường hợp bệnh dại ở Việt Nam đều từ chó dại cắn và một khi đã lên cơn dại, thì tỷ lệ tử vong là 100%.

Thực tế thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Cà Mau nói riêng và cả nước nói chung đã ghi nhận nhiều trường hợp tử vong do bệnh dại, mà trong đó phần lớn là do người dân chủ quan không tiêm phòng vắc xin ngừa dại khi bị chó, mèo hoặc các loài động vật có vú khác cắn, liếm, cào cấu... Ngoài ra, việc lấy nọc theo phương pháp dân gian truyền miệng vẫn còn được người dân tin tưởng, mặc dù phương pháp này đã được khoa học chứng minh cho thấy hoàn toàn không có tác dụng. Vì thế, càng làm cho mức độ nguy hiểm của bệnh dại thêm gia tăng trong cộng đồng.

Theo Bác sĩ Lâm Thuận Hiệp, Trưởng Khoa khám bệnh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau, virus dại có cấu trúc tương tự như nọc độc của loài rắn hổ mang, chúng sẽ tiết ra chất độc cực mạnh, sau đó là gây ức chế các tế bào thần kinh não. Đồng thời, virus còn có khả năng kích hoạt cơ chế làm ảnh hưởng tới hàng rào bảo vệ hệ thống mạch máu não. Trên thực tế, hàng rào này vốn có nhiệm vụ bảo vệ, ngăn ngừa các chất nguy hiểm có thể tấn công vào não, nhưng sẽ không còn tác dụng một khi đã bị virus ức chế, khóa chặt. Việc này sẽ dẫn đến nỗ lực dùng thuốc để tiêu diệt virus dại không còn hiệu quả, từ đó khiến người bệnh bị tử vong.

Do đó, nếu chẳng may bị chó, mèo cắn, việc cần làm trước tiên là phải rửa sạch vết thương ngay bằng xà phòng và nước sạch - đây là cách làm nhằm giảm nguy cơ bị nhiễm trùng. Sau đó, phải đến ngay cơ sở y tế để được tiêm vắc xin phòng ngừa bệnh dại càng sớm càng tốt. Thời điểm “vàng” là nên đi tiêm trước 24 giờ sau khi bị chó mèo hoặc các động vật có vú khác cắn, vì tiêm vắc xin càng muộn thì hiệu quả tăng sức đề kháng càng giảm. 

Nâng cao nhận thức của người dân

Hiện nay, trên thế giới vẫn chưa có bất cứ một loại thuốc đặc hiệu nào để điều trị cho bệnh dại, do đó người dân cần có ý thức chủ động phòng ngừa căn bệnh này ngay từ sớm và tìm hiểu các kiến thức cần thiết để có phương pháp phòng tránh hữu hiệu

Bác sĩ Đinh Hoàng Nhớ, Phó Trưởng khoa phòng chống bệnh truyền nhiễm - Kiểm dịch y tế quốc tế - Ký sinh trùng - Côn trùng (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau) cho biết: “Cho đến hiện tại, bệnh dại chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Do virus dại có khả năng làm cho sức đề kháng của hệ thống máu não (cơ quan cho phép tế bào miễn dịch và kháng thể đi qua để loại bỏ nhiễm trùng) bị suy yếu. Đặc biệt, virus dại còn có thể tiến xa hơn để lây nhiễm vào hệ thống miễn dịch để tự hủy thay vì nhắm vào các tế bào thần kinh bị nhiễm bệnh. Do vậy, bệnh dại vốn đã rất nguy hiểm, lại càng nguy hiểm hơn”.

“Giải pháp phòng, chống bệnh dại hữu hiệu nhất hiện nay vẫn là nên thực hiện việc tiêm vắc xin phòng dại cho chó, mèo; không thả rông chó mèo nếu chưa được rọ mõm. Vì những các loại thú cưng này có thể sẽ tấn công người khác, mà ngay cả đối với người nuôi cũng có nguy cơ bị chúng gây hại, nếu một khi chúng đã bị phát dại” – Bác sĩ Đinh Hoàng Nhớ nhấn mạnh.

Khoa học đã chứng minh, không có bất cứ phương pháp “lấy nọc” bằng bài thuốc dân gian nào thật sự loại bỏ được virus dại, mà nguy cơ nhiễm trùng từ vết thương hở do những loại thuốc chưa được kiểm chứng này, sẽ nhân đôi mức độ nguy hiểm cho người bị chó mèo cắn. 

Để làm tốt công tác phòng, chống bệnh dại, các cơ sở y tế cần làm tốt công tác tuyên truyền, vận động người dân hạn chế tiếp xúc với vật nuôi. Nếu có nuôi thì cần tuân thủ đúng quy định pháp luật về nuôi, thả, vệ sinh môi trường… Đồng thời, tuyên truyền nâng cao nhận thức đúng về bệnh dại để phòng tránh là cực kỳ cần thiết, vừa tiết kiệm được chi phí cho công tác điều trị, nhưng đồng thời cũng tránh được khả năng tử vong nếu chẳng may bị chó mèo dại tấn công.

Sĩ Hiền