Bộ Y tế đề xuất tăng mức xử phạt lên 2 lần với hành vi sử dụng phụ gia cấm, quảng cáo sai

Trước đó, Bộ Y tế đã nhận được Công văn số 1099/UBDNGS15 của Ủy ban Dân nguyện và Giám sát liên quan đến việc trả lời kiến nghị cử tri gửi tới sau kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV. Trong đó, cử tri tỉnh Hưng Yên đề nghị Chính phủ và Bộ Y tế điều chỉnh, sửa đổi các văn bản pháp luật liên quan đến vệ sinh an toàn thực phẩm để phù hợp với tình hình hiện nay, đồng thời có chế tài đủ mạnh, xử phạt nghiêm khắc các hành vi vi phạm.

Trả lời kiến nghị, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, hàng năm với vai trò là cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương về an toàn thực phẩm, Bộ Y tế đều ban hành các kế hoạch triển khai biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm. Trong đó tập trung vào hai nội dung chính là đẩy mạnh công tác phổ biến, tuyên truyền, giáo dục pháp luật về an toàn thực phẩm và tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm.

Căn cứ vào kế hoạch của Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương, các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được yêu cầu xây dựng kế hoạch hậu kiểm phù hợp với điều kiện sản xuất, kinh doanh thực phẩm cũng như tình hình ngộ độc thực phẩm tại địa phương trong những năm trước. Việc này nhằm đảm bảo an toàn, phòng chống ngộ độc, nhất là đối với những loại thực phẩm có nguy cơ cao.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh, hiện nay, chế tài xử phạt vi phạm an toàn thực phẩm đã được quy định tại nhiều văn bản pháp luật như Bộ luật Hình sự; Nghị định số 115/2018/NĐ-CP ngày 4/9/2018 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn thực phẩm; Nghị định số 98/2020/NĐ-CP ngày 26/8/2020 về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2020 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế; và Nghị định số 124/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định trước đó.

Tuy nhiên, trước tình hình vi phạm an toàn thực phẩm vẫn diễn biến phức tạp, ngày 9/4/2025, Bộ Y tế đã có Báo cáo số 421/BC-BYT gửi Thủ tướng Chính phủ và Phó Thủ tướng Chính phủ, trong đó đề xuất tăng mức chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm. Cụ thể, Bộ đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị định số 115/2018/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 124/2021/NĐ-CP), theo hướng tăng mức phạt từ 1,2 đến 2 lần đối với các hành vi như: sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc, sử dụng phụ gia cấm, quảng cáo sai quy định.

Ngày 17/7/2025, Bộ Y tế đã thành lập Tổ soạn thảo Dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), đồng thời tổ chức lấy ý kiến rộng rãi từ các Bộ, ngành, hiệp hội, địa phương. Dự kiến, dự án luật này sẽ được trình Quốc hội vào năm 2026.

Song song đó, thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Y tế cũng đã phối hợp với các cơ quan liên quan để xây dựng Dự thảo Nghị quyết về đăng ký, công bố sản phẩm thực phẩm và Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 15/2018/NĐ-CP. Ngày 5/9/2025, Bộ Y tế đã có Tờ trình gửi Chính phủ về các dự thảo này.

Trong thời gian tới, Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan triển khai nhiều giải pháp nhằm xử lý tình trạng vi phạm an toàn thực phẩm đang gây bức xúc trong dư luận. Các vi phạm như sản xuất, kinh doanh thực phẩm giả; sử dụng chất cấm, chất ngoài danh mục; lợi dụng mạng xã hội và bán hàng online để quảng cáo sai sự thật, lừa dối người tiêu dùng sẽ được tập trung xử lý mạnh mẽ.

Ngoài ra, Bộ Y tế sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, ứng dụng công nghệ thông tin nhằm kịp thời cảnh báo các sản phẩm thực phẩm không đảm bảo an toàn; đồng thời công khai danh sách các cơ sở vi phạm để người dân được biết và chủ động phòng tránh.

Công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm tra đột xuất và giám sát cũng sẽ được tăng cường. Bộ Y tế khẳng định sẽ kiên quyết đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh các tổ chức, cá nhân, cơ sở sản xuất – kinh doanh vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó, trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp cũng sẽ được đề cao hơn nữa, đồng thời nâng cao năng lực cho hệ thống thanh tra tại các địa phương. Bộ Y tế sẽ tiếp tục tổ chức đào tạo nghiệp vụ cho cán bộ quản lý an toàn thực phẩm tại cơ sở về thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Theo Bộ Y tế, việc xây dựng Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) là cần thiết và cấp bách, nhằm giải quyết kịp thời các hạn chế, bất cập trong thực tiễn, đồng thời xác định rõ và nâng cao trách nhiệm của cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Qua đó, góp phần đảm bảo an toàn, chất lượng sản phẩm và sức khỏe người tiêu dùng trong bối cảnh ngày càng nhiều thách thức về vệ sinh an toàn thực phẩm như hiện nay.