Ý nghĩa đằng sau tục lệ \'đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi\' của người Việt Nam

Tồn tại rất nhiều phong tục, lễ nghi trong dịp Tết Nguyên đán – những phong tục, lễ nghi được người dân Việt Nam gìn giữ từ đời này qua đời khác với hy vọng sẽ có thể đem lại sự may mắn, tài lộc cho cả gia đình trong năm mới. Theo đó, tục lệ “đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” cũng là một tục lệ mang nhiều ý nghĩa tốt đẹp.

 

Theo quan niệm của người xưa, muối mặn tượng trưng cho sự đậm đà, hòa thuận trong tình cảm gia đình cũng như các mối quan hệ bên ngoài. Hơn nữa, nó cũng có công dụng giúp xua đuổi tà khí, đem lại may mắn. Bên cạnh đó, cùng với gạo, muối là thứ gia vị lâu đời, không thể thiếu trong căn bếp của người Việt, biểu tượng của sự no đủ.

 

 

Chính vì vậy mà sau khi đón giao thừa hoặc vào ngày đầu tiên của năm mới, nhiều người lại mua những túi muối nhỏ về để lấy may. Đặc biệt, những người bán muối rong cũng đong đầy bát, có ngọn cho khách chứ không gạt ngang để mang lại sự đầy đủ, trọn vẹn.

 

Sau khi đem muối về nhà, người ta thường chia thành các túi nhỏ hoặc cho vào bao lì xì để tiện cất giữ. Người làm ăn buôn bán sẽ để túi muối ở quầy hàng với mong muốn năm mới sẽ buôn may bán đắt, người đi xa thì bỏ vào vali để cho chuyến hành trình của mình sẽ thượng lộ bình an.

 

 

Trước đó, vào những ngày cuối năm, đặc biệt là sau 23 tháng Chạp ông Công ông Táo, người ta thường mua vôi quét lại cửa nhà nhằm xóa đi những vết bẩn, những điều không may trong năm cũ để có thể tiến đến với một năm mới, một khởi đầu mới tốt đẹp hơn, tươm tất hơn. Ngoài ra, vôi trắng cũng giúp sơn sửa không gian sống sao cho sáng sủa, cũng là một khâu trong quá trình dọn dẹp trang hoàng chuẩn bị đón năm mới.

 

 

Ngoài ra, “đầu năm mua muối, cuối năm mua vôi” còn có một ngụ ý khác, tựa như một lời nhắc nhở của cha mẹ, muốn con cái mua “muối mặn” để ăn uống tiết kiệm, dành tiền cuối năm mua vôi tậu nhà.

 

Trên thực tế, bên cạnh tục mua muối để lấy may ngày đầu năm, người Việt Nam từ xưa đến nay còn kiêng không quét nhà vào những ngày Tết mà chỉ gom rác lại, dồn vào một góc chứ tuyệt đối không hất ra khỏi cửa vì cho rằng làm vậy sẽ quét hết tài lộc ra ngoài, khiến màu sắc của Tết Nguyên đán bay đi. Nhiều người còn kiêng vay mượn, làm đổ vỡ đồ đạc, cho người khác nước, lửa hoặc đánh thức người đang ngủ để tránh điều xui xẻo.