WHO tuyên bố đại dịch có khác gì trước đó không?

Theo tin từ Đài CNN, ngày 11/3, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đã tuyên bố COVID-19 là đại dịch toàn cầu. “Chúng tôi quan ngại sâu sắc về mức độ lây lan nghiêm trọng và đáng báo động của nó, cũng như mức độ đáng báo động của việc không hành động. Chúng tôi gióng lên hồi chuông cảnh báo to và rõ ràng”, ông Tedros nói.

 

Theo tin từ Thanh Niên, 3 tiêu chuẩn chính xác để kết luận một căn bệnh là đại dịch gồm: 1 chủng virus có thể gây bệnh hoặc gây tử vong; liên tục lây lan từ người sang người; có bằng chứng cho thấy nó lây lan khắp toàn cầu.

 

 

Trong buổi họp báo Tổng giám đốc WHO cũng đưa ra những lý do để tuyên bố COVID-19 là đại dịch. Cụ thể:

 

Lý do thứ nhất, WHO quan ngại sâu sắc về tình hình lây lan và nghiêm trọng của dịch bệnh, cũng như mức độ thờ ơ đáng báo động về dịch bệnh. Trong 2 tuần qua, số ca nhiễm ngoài Trung Quốc đã tăng gấp 13 lần và số quốc gia có người nhiễm đã tăng gấp 3 lần.

 

Lý do thứ hai, cùng với việc tuyên bố dịch, Tổng giám đốc WHO còn kêu gọi cộng đồng quốc tế tăng gấp đôi nỗ lực kiểm soát dịch bệnh và cho rằng, các biện pháp tích cực vẫn đang đóng vai trò quan trọng trong việc khống chế dịch.

 

Trong cuộc họp tại Geneva (Thụy Sĩ) công bố đại dịch, các chuyên gia WHO đã xác định, “đại dịch” là sự lây lan của một loại bệnh mới trên phạm vi toàn thế giới. Nhưng hiện chưa có quy định cụ thể nào về mức độ nghiêm trọng của một dịch bệnh khi được xác định trở thành đại dịch, bao gồm cả số ca tử vong.

 

Trước đó, H1N1 năm 2009 được xác định là đại dịch khi cứ 5 người trên thế giới thì có 1 người nhiễm với số ca tử vong ước tính 0,02%. Trong khi SARS năm 2002 – 2003 có tỷ lệ tử vong là khoảng 10%, không phải đại dịch vì căn bệnh này chủ yếu bùng phát ở Trung Quốc đại lục và Hong Kong,  nhưng đó đã được dập tắt vào năm 2004.

 

Sau đó, dịch MERS nguy hiểm hơn rất nhiều, tỷ lệ tử vong xấp xỉ 35%, cũng được xem là đại dịch. Dịch bệnh này lan khắp Trung Đông dẫn đến 1 đợt bùng phát lớn tại Hàn Quốc vào năm 2015.

 

Trong lịch bệnh dịch thế giới cũng từng ghi nhận đại dịch cúm năm 1918 – 1919, tỉ lệ tử vong cao và lây nhiễm nhanh chóng trong Thế chiến I, ước tính khoảng nửa tỷ người đã tử vong vì bệnh dịch này.

 

 Liên quan đến thuật ngữ “dịch bệnh” và “đại dịch”, Đài Fox News dẫn lời bác sĩ William Schaffner, giám đốc phụ trách y tế của Tổ chức quốc gia về dịch truyền nhiễm (NFID): “Các nhà khoa học dùng thuật ngữ ‘đại dịch’ để mô tả một loại virus mới xuất hiện và lây lan sang nhiều quốc gia trên thế giới. Điều đó nghĩa là virus mới đang lan rộng và lây lan nghiêm trọng ở các quốc gia đó, nhưng nó không cho chúng ta biết mức độ nghiêm trọng của virus này".

 

Ông Ryan nói, việc tuyên bố đại dịch sẽ “không thay đổi những gì chúng tôi làm”, cũng nhấn mạnh các quan chức y tế phải nhìn chữ “đại dịch” một cách nghiêm túc và nói thêm rằng “chúng tôi hiểu ý nghĩa của từ này”.

 

Hiện WHO chưa công bố nhiều chi tiết cách làm hay chiến lược sắp tới để khắp nơi hiểu được có gì xảy ra khi COVID-19 bị coi là đại dịch.

 

Như vậy có thể hiểu, thay vì đưa ra cảnh báo bất kỳ diễn biến nguy hiểm nào, sự thay đổi thuật ngữ được WHO sử dụng nhằm nhấn mạnh hơn nữa phản ứng của các nước, ở cấp độ quốc tế, trong phòng chống COVID-19. Đây cũng chính là điểm rõ ràng nhất giữa dịch bệnh và đại dịch – “dịch bệnh không còn biên giới”. Các quan chức y tế từ đó sẽ chú trọng trong công tác làm giảm sự lây lan trong nước mình, thay vì chỉ nỗ lực sàng lọc để ngăn chặn virus ngoại nhập như trước. Khi thế giới chiến đấu với đại dịch thì việc giảm thiểu tác hại tại nhà cũng chính là sự hỗ trợ đắc lực đối với các quốc gia và vùng lãnh thổ khác.