Virus SARS-CoV-2 có khả năng gây biến chứng não vĩnh viễn?

Một nhân viên hàng không 58 tuổi sau khi được chẩn đoán mắc COVID-19, đã phát triển chứng viêm não hoại tử cấp tính (ANE). Đây là một biến chứng hiếm gặp ở bệnh cúm hoặc các bệnh do virus khác, thường chỉ xuất hiện ở trẻ em.

 

Bác sĩ Elissa Fory, một thành viên trong nhóm chuyên gia điều trị cho bệnh nhân này cho biết, sau 3 ngày với triệu chứng ho, sốt và thay đổi nhận thức, người phụ nữ 58 tuổi đã được xét nghiệm dương tính với virus SARS-CoV-2. Thời điểm nhập viện, bên cạnh các triệu chứng điển hình, bệnh nhân này có dấu hiệu nhận thức mơ hồ và mất phương hướng. Đây là những dấu hiệu không được cảnh báo với người mắc COVID-19.

 

Các bác sĩ điều trị đã chỉ định chụp CT và MRI, kết quả cho thấy các tổn thương bất thường ở đồi thị và thùy thái dương, khu vực não có liên quan đến chức năng nhận thức và ghi nhớ.
“Biến chứng ở não này cũng nghiêm trọng không kém gì bệnh lý nặng ở phổi do COVID-19 gây ra”, BS Elissa Fory nhấn mạnh.

Cũng theo vị bác sĩ này, ca bệnh khiến bác sĩ phải đặc biệt lưu tâm bởi khả năng bệnh nhân COVID-19 bị biến chứng não. Trong phác đồ điều trị, các bác sĩ phải chuẩn bị dự phòng khả năng bệnh nhân bị biến chứng thần kinh nặng.

Thông thường, bệnh nhân mắc chứng viêm não hoại tử cấp tính sẽ dần phát triển các tổn thương ở những phần nhất định của não và cuối cùng dẫn đến viêm não, chảy máu não và chết mô não.
Gần 1/3 bệnh nhân mắc ANE type 1 sẽ bị tử vong. Với những người may mắn sống sót vẫn sẽ sống chung với khoảng ½ bộ não bị tổn thương vĩnh viễn, do quá trình hoại tử mô.

 

Điều này có nghĩa, bệnh nhân mắc chứng này có nguy cơ cao mất khả năng đi lại, nói chuyện và cả các chức năng cơ bản khác. Theo thời gian, bệnh nhân có thể dần hồi phục chức năng này bằng việc tập luyện nhưng những mô não bị mất đi sẽ không thể được tái tạo.

 

Ngoài hội chứng ANE, ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy rằng, bệnh nhân COVID-19 có thể phát triển hội chứng bão cytokine. Đây là hiện tượng hệ miễn dịch phản ứng thái quá với tác nhân xâm hại (virus), khiến chúng vô tình gây tổn thương cả những cấu trúc cơ thể khỏe mạnh, bao gồm cả hàng rào máu não.

Đến nay dù biến chứng liên quan đến hệ thần kinh của COVID-19 vẫn chưa được khẳng định rõ ràng, nhưng đã có một vài báo cáo ghi nhận hiện tượng bệnh nhân Covid-19 bị biến chứng não.

 

Có thể so sánh nguy cơ gây biến chứng não của virus SARS-CoV-2 với các virus tương đồng khác như cúm A. Virus cúm A H1N1 từng được ghi nhận gây biến chứng thần kinh tương tự ở cả trẻ em lẫn người lớn.

Năm 2018, 2 chị em ruột mắc cúm A (H1N1) đã bị biến chứng ANE, dẫn đến các tổn thương não. Sau quá trình điều trị, người chị đã hồi phục hoàn toàn và ra viện sau 2 tuần, còn người em gái bị biến chứng não và tử vong sau 11 ngày điều trị.

Năm 2017, một người phụ nữ 55 tuổi bị biến chứng ANE sau khi được chẩn đoán mắc cúm A. Các bác sĩ cho rằng, trường hợp này có thể đã xảy ra hội chứng bão cytokine dẫn đến tình trạng viêm não.

Cúm A hay còn gọi là cúm mùa là nỗi ám ảnh với người dân Mỹ khi mỗi năm gây ra hàng chục ngàn người chết. Theo số liệu của CDC Mỹ, từ tháng 10/2019 đến 25/1/2020, nước này có khoảng 19 triệu ca cúm, 180.000 ca nhập viện và 10.000 ca tử vong. Con số này chắc chắn sẽ tăng thêm cho tới hết mùa cúm.

Báo Cincinnati từng dẫn lời tiến sĩ Nora Colburn - bác sĩ về bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế Wexner của Đại học bang Ohio nói rằng: "Ai cũng có thể bị cúm. Với nhiều người Mỹ, bệnh cúm mùa đáng sợ hơn virus corona".

 

 

 

Hà Ly (t/h)