Virus corona có nguy hiểm hơn cúm mùa?

Những ngày qua dư luận quốc tế, đặc biệt tại Mỹ tranh cãi về mức độ nghiêm trọng của chủng mới virus corona (2019-nCoV) với dịch cúm mùa xảy ra quanh năm.

 

Dịch viêm đường hô hấp cấp do 2019-nCoV gây ra bùng phát từ cuối tháng 12/2019 tại Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Sau hơn 1 tháng bùng phát, virus đã tấn công 28 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tại Trung Quốc, trong hơn 1 tháng qua đã có hơn 1.000 người chết vì loại virus mới này. Số người chết đã vượt xa dịch SARS cách đây 17 năm cho thấy quy mô và mức độ lây lan rộng khắp.

 

Trong khi đó, cúm mùa do các chủng cúm quen thuộc hơn gây ra, có thể xảy ra quanh năm tại nhiều quốc gia trên toàn cầu. Tính riêng tại nước Mỹ, số liệu của Trung tâm Phòng chống và kiểm soát dịch bệnh CDC cho hay, dịch cúm mùa bùng phát từ tháng 10/2019 đến nay đã khiến 19 triệu người nhiễm bệnh, 180.000 người nhập viện và hơn 10.000 người chết.

Các nhà khoa học đã có cả thập kỷ để nghiên cứu về các chủng cúm mùa nhưng dịch bệnh vẫn xảy ra hàng năm, cướp đi sinh mạng của hàng chục ngàn người. Trong khi 2019-nCoV lại quá mới mẻ, dịch bệnh đang ở đỉnh điểm, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu hay kháng sinh phòng bệnh.

Liệu chủng mới của virus corona có thực sự nguy hiểm hơn cả cúm mùa. Con người cần bao lâu để tìm ra vắc xin hay thuốc đặc trị? Virus cúm mùa với virus corona có những đặc điểm gì giống và khác nhau.

Cúm mùa là bệnh nhiễm khuẩn đường hô hấp do virus cúm gây ra có thể xảy ra hàng năm. Các chủng virus gây dịch cúm mùa có thể là cúm A/H3N2, cúm A/H1N1 và cúm B.

 

Trong khi đó bệnh viêm đường hô hấp cấp xảy ra ở Vũ Hán là một chủng hoàn toàn mới của coronavirus hay còn gọi là 2019-nCoV. Các nhà khoa học nhận định đây là một chủng hoàn toàn mới so với 06 chủng coronavirus mà con người đã xác định. 2019-nCoV có thể hiểu là "anh em" với virus gây ra dịch SARS (2003) và hội chứng MERS (2012).

Theo trang Live Science, cả hai bệnh đều do virus truyền nhiễm gây nhiễm trùng đường hô hấp. Khi mắc cúm mùa, người bệnh có các triệu chứng điển hình như sốt, ho, đau họng, đau cơ, nhức đầu, chảy nước mũi, nghẹt mũi, mệt mỏi... một số trường hợp có thể nôn mửa và tiêu chảy.

Các triệu chứng ở người bị cúm xuất hiện đột ngột và hầu hết sẽ thuyên giảm sau khoảng 2 tuần. Một số trường hợp cúm mùa biến chứng dẫn tới viêm phổi. Điển hình trong mùa cúm năm nay, Live Science cho biết có khoảng 1% người dân Mỹ đã có biến chứng phổi khi nhập viện.

 

Với 2019-nCoV còn quá mới mẻ và các nhà khoa học đang tìm cách hiểu về nó nhiều nhất có thể. Tạp chí Lancet ngày 30/1 công bố một nghiên cứu gần đây về khoảng 100 người bị nhiễm virus corona, cho thấy các triệu chứng phổ biến nhất là sốt, ho và khó thở. Cụ thể, chỉ có 5% bệnh nhân tham gia khảo sát bị đau họng và chảy nước mũi, 1-2% có triệu chứng tiêu chảy, nôn và buồn nôn.

 

Trong một báo cáo hàng ngày về tình hình dịch bệnh của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bà Maria Van Kerkhove, người phụ trách cao cấp về chuyên môn thuộc chương trình khẩn cấp của WHO cho biết, 82% số ca nhiễm 2019-nCoV là nhẹ, 15% là ca nặng, 3% trong tình trạng nguy kịch. Chỉ khoảng 2% hoặc dưới 2% số ca nhiễm dẫn đến tử vong.

WHO cũng nhận định, các loại virus gây bệnh hô hấp thường có triệu chứng tương tự nhau, rất khó để phân biệt nếu chỉ dựa vào các dấu hiệu lâm sàng.

Trang Live Science dẫn số liệu của CDC cho đến đầu năm 2020, tỷ lệ tử vong do cúm mùa ở Mỹ trong mùa dịch năm nay là khoảng 0,05%.

Còn với 2019-nCoV, do dịch bệnh vẫn đang tiếp diễn nên tỉ lệ tử vong vẫn chưa rõ ràng dường như cao hơn so với cúm. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc, bà Hoa Xuân Oánh ngày 4/2 trả lời báo chí rằng tỷ lệ tử vong do nhiễm virus 2019-nCoV tại Trung Quốc là khoảng 2,1%. Con số này thấp hơn nhiều tỷ lệ tử vong của một số dịch bệnh khác như cúm H1N1 năm 2009 ở Mỹ tỷ lệ tử vong là 17,4%, tỷ lệ tử vong do dịch MERS năm 2012 là 34,4%, dịch Ebola tỷ lệ tử vong lên tới là 40,4%.

Thực tế, kể từ ngày 1/2, tỷ lệ bệnh nhân được chữa khỏi nhiều hơn số người tử vong do 2019-nCoV tại Trung Quốc nên tỷ lệ tử vong có thể còn giảm hơn nữa.

Theo Live Science, các nhà khoa học xác định mức độ dễ lây lan của virus dựa trên "hệ số lây nhiễm cơ bản" R0 (phát âm là R-naught) để tính số người trung bình nhiễm virus từ một ca nhiễm virus. Ví dụ một virus có R0 bằng 5 tức một người nhiễm có thể lây cho 5 người.

Hiện nay theo New York Times, R0 của cúm mùa là khoảng 1,3. Trong khi, giới chuyên gia vẫn đang tìm cách xác định R0 của 2019-nCoV. Ngày 29/1 vừa qua, một nghiên cứu công bố trên Tạp chí y học New England (NEJM) ước tính giá trị R0 của 2019-nCoV là 2,2, tức cứ một người nhiễm thì hơn 2 người khác sẽ bị lây.

 

Tuy nhiên, trang Live Science cũng chỉ ra rằng, ước tính R0 có thể thay đổi theo vị trí địa lý, phụ thuộc vào các yếu tố khác như tần suất người bị nhiễm tiếp xúc với người khác và hiệu quả của các biện pháp phòng chống dịch bệnh.

Theo ước tính của CDC, trung bình khoảng 8% dân số nước Mỹ bị cúm mỗi mùa. Mùa cúm ở nước Mỹ thường xảy ra từ cuối năm này tới đầu năm sau.

Mùa cúm 2019-2020 kéo dài được 4 tháng đã có khoảng 19 triệu người mắc trong đó 180.000 ca nhập viện và hơn 10.000 người chết.

Trong khi đó cũng tại nước Mỹ tính đến ngày 11/2 mới ghi nhận 13 trường hợp dương tính với 2019-nCoV, trong đó đã có 3 trường hợp khỏi bệnh.

Nhiều chuyên gia lên tiếng về việc người dân và cơ quan chức năng của Mỹ lo lắng thái quá với chủng mới của virus corona trong khi thực tế tình trạng cúm mùa còn nghiêm trọng hơn nhiều. Báo Cincinnati dẫn lời tiến sĩ Nora Colburn - bác sĩ về bệnh truyền nhiễm tại Trung tâm Y tế Wexner của Đại học bang Ohio, cho biết: "Ai cũng có thể bị cúm. Với nhiều người Mỹ, bệnh cúm mùa đáng sợ hơn virus corona".

Cúm mùa xảy ra hàng năm không được coi là "đại dịch cúm". Sự bùng phát của một loại virus mới khác hẳn với những chủng virus người ta đã biết.

Nhiều người cho rằng 2019-nCoV đã được coi là đại dịch bởi ngày 30/1 vừa qua, WHO đã ban bố tình trạng y tế khẩn cấp toàn cầu đối với dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona gây ra. Tuy nhiên, ban bố này chỉ mang tính chất cảnh báo về khả năng lây lan dịch bệnh. Bởi hơn 90% các ca mắc và tử vong do 2019-nCoV chỉ xảy ra ở Trung Quốc đại lục. Virus đã lan rộng ra 27 quốc và vùng lãnh thổ khác với vài trăm ca mắc.

 

 

 

Hà Ly (t/h)