Việt Nam thành công bước đầu trong thử nghiệm vắc xin COVID-19 trên chuột

Trong số 4 đơn vị đang nghiên cứu vắc xin COVID-19 ở Việt Nam, Công ty TNHH MTV Vaccine và Sinh phẩm số 1 (VABIOTECH - Bộ Y tế) là đơn vị đầu tiên ở nước ta nghiên cứu thành công vắc xin dự tuyển COVID-19 và đạt được thành công bước đầu khi tiêm thử nghiệm trên chuột.

 

 

TS Đỗ Tuấn Đạt, Chủ tịch VABIOTECH cho biết, ý tưởng về việc tìm ra một loại vắc xin phòng bệnh được nhen nhóm từ cuối tháng 1 khi dịch bắt đầu bùng phát rất mạnh ở Vũ Hán. Sau khi các nhà khoa học Vũ Hán công bố trình tự gen của loại virus corona chủng mới này, các chuyên gia của VABIOTECH đã phối hợp với các nhà khoa học tại Đại học Bristol (Anh) để hướng tới việc phát triển một loại vắc xin.

 

Trước hết các chuyên gia phải lựa chọn công nghệ sản xuất vắc xin sao cho phù hợp và đạt hiệu quả nhưng vẫn đảm bảo rút ngắn thời gian tốt nhất. Thông thường, việc phát triển vắc xin có nhiều công nghệ như vector virus, tổng hợp gene DNA và RNA.

 

Sau nhiều tham khảo, các chuyên gia của VABIOTECH đã lựa chọn kỹ thuật vector virus. Đây là hệ thống được cài đặt một hoặc nhiều vùng gene mã hóa vùng kháng nguyên mong muốn. Khi tiêm chủng, kháng nguyên protein sẽ được biểu hiện tương tác với vật chủ để tạo ra đáp ứng miễn dịch phòng tác nhân gây bệnh.

 

Bước đầu tiên trong phương pháp này là phải kiểm tra được đoạn gene mình đã cài đặt có tính kháng nguyên hay không. Do đó các nhà khoa học của VABIOTECH đã sử dụng động vật mà cụ thể là chuột làm mô hình vật chủ đánh giá đầu tiên.

"Chúng tôi mới bắt đầu tiêm cho chuột, đến nay là 11 ngày. Đàn chuột khỏe mạnh, tiếp tục theo dõi các đáp ứng miễn dịch trong giai đoạn 1, có thể nói là thành công bước đầu của nghiên cứu", TS Đỗ Tuấn Đạt khẳng định.

 

Dự kiến, chuột có thể được đánh giá theo từng đợt. Giai đoạn đầu tiên có thể sau 14-15 ngày sẽ lấy máu lần đầu, sau đó khoảng 28 ngày lấy máu lần 2. Chuột được theo dõi từng ngày, từng thời điểm để xem đáp ứng miễn dịch đến đâu.

Các nhà khoa học đang rất kỳ vọng, thủ nghiệm trên chuột cho đáp ứng miễn dịch tốt, kháng nguyên của chủng vắc xin hoạt động tốt. Từ đó họ mới có thể bắt tay xây dựng các bước như quy trình sản xuất.

Cũng theo TS Đạt, quy trình sản xuất rất quan trọng, làm thế nào để sản xuất ổn định được các kháng nguyên này ở các quy mô khác nhau.

 

Khi có quy trình sản xuất mới có thể sản xuất ra một vắc xin dự tuyển thực sự để đánh giá sâu hơn trên động vật không chỉ ở đáp ứng miễn dịch mà cả khả năng bảo vệ trước những virus xâm nhập. Cuối cùng là chuẩn bị các hồ sơ để đánh giá trên người ở nhóm nhỏ và nhóm lớn.

 

Hiện có khoảng 80 quốc gia trên thế giới đang tập trung nghiên cứu vắc xin COVID-19, 8 quốc gia đã bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng trên người.

Theo TS Đạt, Việt Nam tuy đi sau nhưng không quá chậm, sẽ rút được kinh nghiệm từ các nước đi trước.

 

Thời điểm này, ngoài 8 nhà sản xuất đi đến mức độ thử nghiệm lâm sàng, các nhà nghiên cứu còn lại đều phải đi qua giai đoạn thử nghiệm trên động vật. Thậm chí cả 8 đơn vị đã thử nghiệm trên người cũng vẫn thử nghiệm song song trên động vật. Khi đánh giá trên động vật cũng còn nhiều vấn đề bàn cãi trước khi đưa sang người. Việt Nam sẽ học được nhiều bài học từ các quá trình này.

 

Những kết quả khả quan thử nghiệm trên chuột chỉ là tiền đề đầu tiên cho quá trình dài hướng tới loại vắc xin COVID-19 "made in Việt Nam". TS Đạt cho hay, các chuyên gia đang nỗ lực hết sức để sớm nhất 8-9 tháng hoàn thành mẫu vắc xin dự tuyển hoàn chỉnh để thử nghiệm trên động vật trước rồi sau đó mới sang người.

 

 

 

Hà Ly (t/h)