Viện trưởng VKSND tối cao chỉ ra 6 lý do cần xem xét lại quyết định giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải

Ngày 18/5, theo nguồn tin của Thanh niên và Tuổi trẻ, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) tối cao Lê Minh Trí đã có báo cáo “Quan điểm của Viện KSND tối cao về vụ Hồ Duy Hải ở Long An” gửi Tổng bí thư, Chủ tịch nước; Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Thường trực Ban Bí thư; Trưởng ban Nội chính T.Ư; Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp và Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước.

 

Theo đó, Viện trưởng VKSND tối cao "khẳng định Quyết định kháng nghị số 15/QĐ-VKSTC-V7 ngày 22/11/2019 là có căn cứ, đúng pháp luật, đúng thẩm quyền và cần thiết".

 

 

Theo ông Lê Minh Trí, việc kháng nghị để làm rõ vụ án là thể hiện sự thận trọng, khách quan, tôn trọng và bảo vệ quyền con người, đồng thời củng cố lòng tin của người dân và xã hội đối với nền tư pháp Việt Nam.

 

Do đó, "Viện trưởng VKSND tối cao vẫn giữ nguyên quan điểm kháng nghị và sẽ kiến nghị Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao xem xét lại quyết định giám đốc thẩm trên theo thủ tục đặc biệt quy định tại điều 404 bộ luật Tố tụng hình sự".

 

Về việc kháng nghị giám đốc thẩm, Viện trưởng VKSND tối cao nhận thấy "đây là vụ án giết người và cướp tài sản đặc biệt nghiêm trọng; bị cáo bị áp dụng mức án cao nhất là tử hình, nhưng chứng cứ buộc chủ yếu là lời khai của bị cáo, không có chứng cứ vật chất trực tiếp, trong khi lời khai của bị cáo không nhất quán, mâu thuẫn với nhau (lúc nhận tội, lúc kêu oan) và mâu thuẫn với các tài liệu, chứng cứ khác; nhiều tình tiết quan trọng chưa làm rõ; nhiều vi phạm tố tụng nghiêm trọng trong quá trình điều tra".

 

 

Cũng theo VKSND tối cao, các vi phạm trong quá trình tố tụng là vi phạm về nội dung do điều tra không đầy đủ, đã ảnh hưởng đến giá trị chứng minh của chứng cứ, cần phải điều tra lại để thu thập thêm chứng cứ và khắc phục những vi phạm, thiếu sót, nhằm giải quyết vụ án đúng pháp luật.

Cụ thể, VKSND tối cao đưa ra 6 điểm chưa được làm rõ trong vụ án Hồ Duy Hải:

 

Thứ nhất, chưa làm rõ mâu thuẫn về thời gian bị cáo xuất hiện tại nơi xảy ra vụ án. Theo VKSND tối cao, nhân chứng Đinh Vũ Thường đến bưu điện lúc 19 giờ 39 phút 22 giây có nhìn thấy một thanh niên ngồi trong bưu điện, nhưng vào lúc 19 giờ 13 phút, Hồ Duy Hải đang có mặt tại hiệu cầm đồ. Do quãng đường di chuyển nên bị cáo chắc chắn không thể có mặt tại Bưu cục Cầu Voi trước khi nhân chứng Thường gọi điện. Nội dung này rất quan trọng, nên phải hủy án để thực nghiệm.

 

Thứ hai, chưa xác định được dấu vân tay tại hiện trường để khẳng định Hồ Duy Hải có phải hung thủ hay không. Tại hiện trường thu thập được 5 dấu vân tay, trong đó có dấu thu trên cửa kính và lavabo. Kết quả giám định dấu vân tay không phải của Hải và chưa xác định là của ai. Nội dung này cũng cần hủy án để truy nguyên xác định dấu vân tay của ai. Theo công an tỉnh Long An, thời điểm khám nghiệm hiện trường vụ án giết người, công an đã lấy dấu vân tay của 144 người liên quan nhưng không đủ yếu tố truy nguyên là của ai.

 

Thứ ba, chưa làm rõ thời điểm tử vong của 2 nạn nhân để xác định Hải có phải hung thủ không, cần hủy án để trưng cầu giám định thời điểm tử vong, thông qua tài liệu khám nghiệm (thức ăn trong dạ dày và dấu vết hoen tử thi)

Thứ tư, chưa làm rõ cơ chế gây ra một số vết thương trên cơ thể nạn nhân, về khả năng con dao với đặc điểm bị cáo mô tả có thể gây ra các vết thương đó không.

Thứ năm, chưa làm rõ động cơ gây án của đối tượng, vì kết luận của bản án sơ thẩm, phúc thẩm về động cơ gây án chưa phù hợp với tình tiết khách quan của vụ án. Theo Viện trưởng VKSND tối cao, tại phiên giám đốc thẩm, chủ tọa phiên tòa đã thừa nhận điểm trên, nhưng trong phần nhận định của quyết định giám đốc thẩm lại không nêu những vi phạm này.

Thứ sáu, có nhiều vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng, đặc biệt bỏ ngoài hồ sơ nhiều tài liệu quan trọng như: lời khai ban đầu bị cáo không nhận tội, lời khai nhân chứng, tài liệu thu giữ dấu vân tay và kết quả truy nguyên cá biệt dấu vân tay...

Viện KSND tối cao cho rằng cần hủy án để bổ sung các tài liệu này vào hồ sơ.

 

Báo cáo của Viện KSND tối cao cho rằng những vi phạm trên là vi phạm về nội dung do điều tra không đầy đủ và vi phạm về tố tụng, vì vậy đã ảnh hưởng đến giá trị chứng minh của chứng cứ, cần phải điều tra lại để thu thập thêm chứng cứ và khắc phục những thiếu sót, vi phạm nhằm giải quyết vụ án đúng pháp luật.

 

Đồng thời báo cáo của Viện KSND tối cao cũng nêu thêm, tại phiên tòa giám đốc thẩm, HĐTP TAND tối cao đã kết luận những vi phạm đó chỉ là sai sót về tố tụng và không làm thay đổi bản chất vụ án là trái nguyên tắc cơ bản trong tố tụng hình sự như: nguyên tắc "suy đoán vô tội", nguyên tắc "xác định sự thật trong vụ án", nguyên tắc "tuân thủ pháp luật trong hoạt động điều tra", nguyên tắc "trọng chứng hơn trọng cung".

Đáng chú ý, ông Lê Minh Trí cũng cho rằng về phạm vi giám đốc thẩm, điều 387 bộ luật Tố tụng hình sự chỉ cho phép Hội đồng giám đốc thẩm xem xét lại nội dung vụ án, mà không được xét kháng nghị của Viện trưởng VKS tối cao có đúng thẩm quyền hay không.

 

“Nếu xác định kháng nghị trái thẩm quyền thì tòa án không thụ lý và phải trao đổi vấn đề này trước, nhưng trong thực tế, tòa án vẫn thụ lý, mở phiên tòa giám đốc thẩm và xem xét nội dung kháng nghị trái thẩm quyền; đồng nghĩa với việc xét xử cả kháng nghị của Viện trưởng VKS tối cao - là trái với phạm vi giám đốc thẩm”, báo cáo khẳng định.

 

 

Nói rõ thêm về quyết định kháng nghị, Viện trưởng VKS tối cao cho biết, mặc dù đã có Quyết định số 639/QĐ-CTN bác đơn xin ân giảm án tử hình, nhưng do Hồ Duy Hải kêu oan, nên ngày 4/12/2014, Văn phòng Chủ tịch nước có công văn thông báo ý kiến của Chủ tịch nước đề nghị Chánh án TAND tối cao chỉ đạo tạm dừng thi hành án để xem xét, làm rõ Hải có bị kết án oan, sai không và báo cáo Chủ tịch nước.

Sau đó, Hội đồng thi hành án tử hình tỉnh Long An ra quyết định hoãn thi hành án. Khi tạm dừng thi hành án, thì Quyết định số 639/QĐ-CTN cũng chấm dứt hiệu lực.

 

Ngoài ra, trước khi kháng nghị, Viện trưởng VKS tối cao đã có báo cáo xin ý kiến Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng; đề nghị Chủ tịch nước tiếp tục tạm dừng thi hành án tử hình với Hồ Duy Hải để xem xét kháng nghị; đề nghị Văn phòng Chủ tịch nước tham mưu cho Chủ tịch nước giải quyết Quyết định số 639/QĐ-CTN bác đơn xin ân giảm án tử hình của Hồ Duy Hải để bảo đảm hiệu lực pháp luật khi Viện trưởng VKS tối cao ban hành kháng nghị giám đốc thẩm.

 

Văn phòng Chủ tịch nước sau đó có công văn thông báo ý kiến của Chủ tịch nước “đề nghị Viện trưởng VKS tối cao xem xét, quyết định theo thẩm quyền, bảo đảm đúng quy định của pháp luật đối với vụ án Hồ Duy Hải”.

 

“Viện trưởng VKS tối cao ban hành quyết định kháng nghị giám đốc thẩm trong trường hợp này là đúng thẩm quyền theo luật định, thể hiện trách nhiệm của Viện trưởng VKS tối cao theo chỉ đạo của Chủ tịch nước là phải xem xét, làm rõ trường hợp Hồ Duy Hải có bị kết án oan, sai không; bảo đảm thận trọng, chắc chắn trước khi kết tội và áp dụng hình phạt tử hình đối với bị cáo”, theo báo cáo.

 

Dựa trên các luận cứ đã nêu, “Viện trưởng VKS tối cao vẫn giữ nguyên quan điểm kháng nghị và sẽ kiến nghị Hội đồng thẩm phán TAND tối cao xem xét lại quyết định giám đốc thẩm trên theo thủ tục đặc biệt quy định tại điều 404 bộ luật Tố tụng hình sự”.

 

Trong diễn biến mới nhất, ngày 13/5, bà Nguyễn Thị Loan (mẹ tử tù Hồ Duy Hải) và luật sư Trần Hồng Phong đã gửi đơn kêu oan lên Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng và TAND Tối cao đồng thời giao nộp chứng cứ mà gia đình cho rằng Hồ Duy Hải ngoại phạm. 

 

 

 

 

Hà Ly (t/h)