Vì sao nhân viên điều hành xe buýt mắc COVID-19 ở Hà Nội đã phát bệnh nhưng test nhanh vẫn âm tính?

Sáng 6/8, Bộ Y tế công bố 4 ca mắc COVID-19 mới, đều liên quan Đà Nẵng. Trong số này, Hà Nội có 1 bệnh nhân và là ca mắc thứ 3 ngoài cộng đồng từ đầu tháng 7 đến nay.

 

Bệnh nhân 714 là B.Đ.T. (nam, 42 tuổi), ở Hà Nội, nhân viên điều hành xe buýt. Ông từng đi du lịch cùng gia đình tại Đà Nẵng từ ngày 14-17/7. Ngày 19/7, bệnh nhân sốt nhẹ, viêm họng. Nhưng phải đến ngày 4/8, bệnh nhân mới được xét nghiệm COVID-19 cho kết quả dương tính lần 1.

Ông Khổng Minh Tuấn, Phó giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hà Nội (CDC), đánh giá đây là trường hợp rất đáng ngại. Bệnh nhân này có biểu hiện bệnh từ rất sớm (ngày 19/7) nhưng đến ngày 5/8 mới được xác định dương tính và cách ly. Tức là bệnh nhân có khoảng 2 tuần di chuyển ngoài cộng đồng.

Từ khi du lịch Đà Nẵng về, ông này đã di chuyển nhiều nơi, gặp gỡ tiếp xúc nhiều người. Thậm chí ông còn đến khám tại 2 bệnh viện là Bệnh viện Y học cổ truyền Bộ Công an (tại Trung Văn, Nam Từ Liêm), Bệnh viện Hà Đông, Bệnh viện Phổi Hà Nội sau đó mới sang Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương 2 xét nghiệm, cách ly.

 

Bệnh nhân đi nhiều nơi tại quận Thanh Xuân, Cầu Giấy, Nam Từ Liêm và Bắc Từ Liêm với lịch trình di chuyển phức tạp, tiếp xúc rất nhiều người.

"Người này đi rất nhiều nơi, lực lượng y tế, cán bộ của các xã, phường toàn thành phố đi suốt đêm qua để rà soát mà vẫn chưa hết được số trường hợp tiếp xúc", ông Tuấn chia sẻ.

Đáng nói, ngày 31/7, bệnh nhân từng thực hiện test nhanh COVID-19 nhưng cho kết quả âm tính. Điều này khiến bản thân bệnh nhân không ý thức việc đeo khẩu trang, hạn chế tiếp xúc với người khác.

Tại cuộc họp chiều 4/8, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Đức Chung nhận định: "Đến ngày 3/8, khi chụp X-quang thì phổi đã có nốt mờ. Người này trước đó có thể đã ủ bệnh trong người, chụp X-quang có nốt mờ thì có nghĩa là lượng virus rất nhiều, khi đi lại lây lan càng dễ và càng nguy hiểm".

 

Tại nhiều địa phương đang triển khai diện rộng xét nghiệm theo hình thức test nhanh với người từ Đà Nẵng về để tìm và phát hiện sớm ca bệnh. Tuy nhiên, thực tế rất nhiều trường hợp test nhanh dương tính nhưng khi xét nghiệm khẳng định lại bằng kỹ thuật Realtime PCR lại không mắc bệnh. Tuy nhiên ca mắc COVID-19 mới nhất ở Hà Nội là bệnh nhân 714 phát bệnh từ ngày 19/7 đến ngày 31/7 vẫn cho kết quả âm tính.

Bác sĩ Đồng Phú Khiêm, Phó trưởng khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, Hà Nội, cho biết, loại xét nghiệm nhanh Hà Nội đang thực hiện là gián tiếp, mục đích tìm kiếm kháng thể trong máu được sinh ra khi bị nhiễm virus SARS-CoV-2.

Tuy nhiên, vấn đề là người nhiễm virus SARS-CoV-2 không phải ai cũng sinh ra kháng thể. Kháng thể cũng không được tạo ra ngay sau khi chúng ta bị nhiễm virus SARS-CoV-2.

 

Các nghiên cứu về COVID-19 đã chỉ ra rằng chỉ 23% người nhiễm SARS-CoV-2 có kháng thể IgM sau một tuần bị nhiễm, 58% người nhiễm 2 tuần mới có kháng thể và 75% người bị nhiễm sau 3 tuần mới có kháng thể.

Do đó, theo bác sĩ Khiêm, test nhanh cho kết quả dương tính chỉ thể hiện một người từng nhiễm SARS-CoV-2 trong quá khứ nhưng chưa thể khẳng định người đó đang bị bệnh, có khả năng lây hay không.

Ngược lại, test nhanh âm tính cũng chưa chắc chắn là người đó không nhiễm virus và không lây cho người khác. Bởi lẽ đặc điểm chung của đại đa số người nhiễm SARS-CoV-2 ở giai đoạn đầu chưa hình thành kháng thể, xét nghiệm nhanh chắc chắn âm tính. Nhưng sau đó người này vẫn có thể lây cho người khác dù có triệu chứng hay không.

“Người đi từ vùng dịch về dù có xét nghiệm test nhanh âm tính vẫn có thể là người đang có bệnh và lây nhiễm cho cộng đồng. Do đó, họ cần tiếp tục tuân thủ thực hiện cách ly theo khuyến cáo của Bộ Y tế”, bác sĩ Khiêm khuyến cáo.

Với trường hợp BN714 dù đã phát bệnh nhưng kết quả test nhanh vẫn âm tính. Rất có thể cơ thể người bệnh này chưa hình thành kháng thể dù đã có triệu chứng.

Từ trường hợp này, Chủ tịch TP Hà Nội yêu cầu xét nghiệm lại toàn bộ người về từ Đà Nẵng từ ngày 15/7 bằng phương pháp RT-PCR, kể cả đối với người đã có kết quả âm tính qua test nhanh.

Ông nhấn mạnh test nhanh chỉ có kết quả tương đối và tỷ lệ chính xác chỉ khoảng 70%. Người có biểu hiện sốt, ho, khó thở phải báo ngay cho các cơ sở y tế để được theo dõi, lấy mẫu xét nghiệm.

 

Hiện nay chỉ có phương pháp xét nghiệm bằng kỹ thuật RT-PCR tìm kiếm các đoạn gene của virus SARS-CoV-2 trong dịch tiết mũi họng mới cho kết quả chính xác nhất. Đây là xét nghiệm trực tiếp nhằm tìm kiếm sự hiện diện các thành phần cấu tạo của virus trong cơ thể. Ưu điểm của xét nghiệm này là có thể phát hiện người nhiễm virus ở những giai đoạn rất sớm, từ khi chưa biểu hiện bệnh.