Về thăm ngôi nhà 100 tuổi vinh dự đón Chủ tịch Hồ Chí Minh về nghỉ đầu tiên ở Hà Nội

Đó là ngôi nhà của gia đình ông Công Ngọc Dũng, nằm ngay bên đê sông Hồng ở ngoại thành Hà Nội. Ngôi nhà này từng hai lần đón Hồ Chủ tịch về thăm.

 

 

Ông Dũng là cháu nội đời thứ ba của bà Nguyễn Thị An, con trai ông Công Ngọc Kha. Hai người là mắt xích quan trọng , tham gia cách mạng. Nhiều năm qua, ngôi nhà này do ông Công Ngọc Dũng chăm sóc, “kiêm” vị trí hướng dẫn viên cho khách tham quan đến chiêm ngưỡng.

Bồi hồi lần giở lại kí ức qua câu chuyện bố kể, ông Dũng cho hay, ngôi nhà này được xây dựng nên năm 1931, trên mảnh đất Phú Gia lịch sử và được lấy tên “Thanh phong minh nguyệt” tức gió mát trăng thanh”. Từ năm 1941, khi phong trào Việt Minh phát triển, bà Nguyễn Thị An, lúc đó là người phụ nữ thông minh, đảm đang, tháo vát đã nhanh chóng vận động con trai cùng tham gia. Nhiệm vụ của hai mẹ con là làm liên lạc, đưa mật thư cũng như bí mật giúp đỡ các cán bộ cách mạng. Điều này khiến ông Công Ngọc Kha, thân sinh ông Công Ngọc Dũng trở thành 1 trong 5 Đảng viên đầu tiên của Phủ thượng thời đó.

Kể từ đó, ngôi nhà của bà An và ông Kha đã nhanh chóng trở thành địa chỉ cách mạng bí mật, an toàn và cũng là nơi cung cấp lương thực, thưc phẩm cho nhiều cán bộ cách mạng.

Ngày 19/8/1945, nhân dân Hà Nội nổi dậy khởi nghĩa, giành lại chính quyền với không khí sục sôi, bao trùm cả thành phố.

 

Một chiều thu ngày 23/8, bà An nhận được thông báo của chính quyền địa phương, sẽ có người ở chiến khu Việt Bắc sau khi rời bến đò, đến ở tại nhà bà. Chiều tối, một đoàn cán bộ gồm 13 đồng chí theo sáu một cụ già mặc áo chàm giản dị, tay chống gậy tre đi từ bến đò, di chuyển về căn nhà bà An.

Biết tin đoàn cán bộ từ chiến khu đã về nhà mình, chàng thanh niên Công Ngọc Kha vội vàng chạy vào chào hỏi. Anh bị thu hút bởi hình ảnh cụ già đang ngồi trên chiếc trường kỷ. Người ấy có bộ râu dài, nước da sạm nắng và xanh xao như đang ốm. Nhưng đặc biệt toát lên từ cụ giá, đó là đôi mắt sáng và vầng trán cao lạ thường.

 

Đoàn cán bộ và cụ già được gia đình sắp xếp nghỉ ngơi tại phòng khách. Đêm hôm dó, khi tỉnh dậy, ông Khoa vẫn thấy cụ già đang cần mẫn làm việc trên trường kỷ.Bị thu hút bởi đôi mắt sáng cùng nét suy tư trên gương mặt cụ già, ông Kha đánh bạo mang trà tới mời cụ uống. Được ông cụ ân cần hỏi han, ông Kha cảm giác lâng lâng khó tả, dù bản thân không biết cụ là ai. Giọng nói trầm ấm của cụ đã theo chàng thanh niên Công Ngọc Kha chìm vào giấc ngủ. Những buổi sáng hôm sau, ông Kha đều thấy cụ già ra bờ ao nhỏ trước nhà để tập thể dục.

Trong những ngày ở lại, cụ già còn dạy đứa trẻ đang sống trong nhà tập những bài hát thiếu nhi quen thuộc. Không khí gia đình vô cùng vui vẻ, đầm ấm.

 

Vào sáng ngày 25/8, đoàn cán bộ nói lời tạm biệt gia đình để tiếp tục đi làm nhiệm vụ. Gia đình bà Nguyễn Thị An ân cần làm bữa cơm thân mật mời đoàn ở lại ăn trưa. Hôm đó, gia đình chuẩn bị 3 mâm cơm thịnh soạn mời khách. Theo lệ của gia đình, mâm khách sẽ được ngồi trên sập lớn còn phụ nữ, trẻ con sẽ ngồi dưới đất.

 

 

Tuy nhiên, cụ già liền phản đối ngay và ân cần hỏi lại: “Sao lại người mâm trên người mâm dưới như vậy? Mau mau xếp tất cả xuống dưới đất để cùng ăn”.

Lúc ăn, thấy bà An ngồi đầu nồi để xới cơm cho từng người, 1 lần nữa ông cụ lại nhẹ nhàng nói: “Nên để nồi cơm ở giữa các mâm, ai muốn ăn sẽ tự xới, bà chủ nhà cứ ngồi ăn tự nhiên đừng lo cho mọi người nhiều lại vất vả…”. Nghe vậy, bà An và mọi người trong gia đình vô cùng xúc động.
Đúng 17h, có đoàn cán bộ đến đón cụ lên chiếc ô tô, về sau gia đình mới biết trong đoàn hôm đó có đồng chí Trường Chinh, đồng chí Võ Nguyên Giáp và đồng chí Nguyễn Lương Bằng.

Ngày 2/9/1945, hàng triệu con tim Việt Nam hướng về quảng trường Ba Đình, Hà Nội, nơi đây Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đọc bản Tuyên ngôn Độc lập tuyên bố với thế giới về một đất nước Việt Nam độc lập và tự do.

 

Hòa vào dòng người tham dự buổi mit tinh, lần đầu tiên những thành viên gia đình cụ An được ngắm nhìn Chủ tịch nước trên quảng trường Ba Đình nhưng cảm giác thân thuộc cứ ùa về. Đến khi được một cán bộ trong đoàn “Chiến khu về” ngày hôm 23/8 khẳng định Chủ tịch nước chính là ông cụ già đã ở lại gia đình mình thì mọi người mới thực sự dám tin.

 

Nhớ lại sau bữa cơm chia tay ngày nào, cụ già có hứa sẽ trở lại thăm gia đình. Mọi người trong gia đình ông Kha động viên nhau, nhớ là nhớ vậy thôi chứ biết Bác Hồ bận lắm, chắc khó có thời gian để quay lại.

 

Bất ngờ thay, vào ngày 24/11/1946, gia đình bà An nhận được tin báo có Chủ tịch Hồ Chí Minh sẽ đến thăm. Nghe tin, cả nhà vui mừng khôn xiết, hồi hộp từng giây đón Người trở về thăm. Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh vừa đến sân căn nhà cũ, mọi người đều đã ra đón. Cảm động hơn, khi Bác Hồ nhìn mọi người 1 lúc rồi nhẹ nhàng hỏi thăm về bố chồng của bà An: “Còn ông cụ nữa, cụ đâu rồi, tôi rất mong muốn được gặp cụ để trò chuyện”.

 

Lại nói về cụ Phó Trường (bố chồng bà An), nghe tin Hồ Chủ tịch về thăm cứ ngỡ như mình được gặp vua. Cụ Phó Trường liền đóng áo the tề chỉnh bước vào định cúi xuống hành lễ: “Hồ Chủ tịch muôn năm!”.

Thấy vậy, Bác Hồ nhanh chóng đến đỡ cụ dậy và ân cần: “Cụ ơi, bây giờ nước ta là nước dân chủ cộng hòa, không còn phong kiến như xưa cụ ạ, mời cụ vào ngồi xơi nước cùng tôi”. Nghe vậy, cụ Phó Trường cảm động rơi nước mắt. Trong lúc ngồi uống trà thân mật, Bác Hồ liền hỏi cụ Phó Trường: “Giặc Pháp chuẩn bị đánh ta, Pháp có nhiều xe tăng máy bay, liệu ta có địch nổi không?”. Cụ Trường ngẫm nghĩ rồi đáp lại: “Ta có lòng dân. Dân ta nghe theo lời cụ thì ta sẽ thắng”. Nghe thế, Bác Hồ vô cùng cảm động, nắm chặt tay cụ Trường khẳng định: “Xin đa tạ cụ và cả gia đình ta, cả làng ta. Đúng vậy! Dân ta chắc chắn sẽ giành chiến thắng”.

 

Từ đó cho đến nay, nhiều thế hệ trong gia đình ông Công Ngọc Dũng thay nhau gìn giữ ngôi nhà. Chiếc sập, nơi Bác Hồ nằm, bộ bàn ghế, đồ đạc trong nhà đều đươc giữ nguyên. Thậm chí, ông còn đi khắp nơi sưu tầm tư liệu, hiện vật về Chủ tịch Hồ Chí Minh để trưng bày.

Năm 1996, gia đình ông hiến tặng căn nhà để địa phương làm nhà lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh. Thời gian làm ngôi nhà hỏng hóc đi nhiều, vợ chồng ông tự bỏ tiền túi ra tu sửa. Có viên ngói vỡ, ông phải sang tận Hà Đông để mua được đúng loại ngói ngày xưa về thay thế.

Tâm nguyện mà đến giờ ông Dũng đau đáu chưa thực hiện được, đó là tìm được tên tuổi 13 người cùng Bác về thăm nhà năm xưa.

 

[presscloud]https://media.baosuckhoecongdong.vn/mediav2/upload/video/2020/05/15/Phóng sự - Lễ tang Chủ tịch Hồ Chí Minh_15052020155455.mp4[/presscloud]

Phóng sự - Lễ tang Chủ tịch Hồ Chí Minh- VTV4

 

 Minh Tú (t/h)