Từ vụ BV Xanh Pôn cắt que thử HIV, PGS Đại học Y Hà Nội phân tích quy trình test chuẩn

Tối qua (9/12) Trung tâm chuyển động VTV24 đã tung lên đoạn clip điều tra về hành vi cắt que thử HIV, viêm gan B ra thành đôi xảy ra tại khoa Vi sinh của bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn (Hà Nội). Được biết, đây là que thử HIV và viêm gan B do Nhật Bản sản xuất. Trên bao bì có ghi que thử chỉ được sử dụng 1 lần. Tuy nhiên, để ăn bớt vật tư y tế, các nhân viên đã cắt đôi que thử. Việc này khiến cho kết quả test có thể không chính xác.

 

Theo những gì VTV24 chỉ ra thì, sau khi bóc lớp giấy bảo vệ ra khỏi que thử, nhân viên dùng kéo cắt que thử làm đôi, vệt kéo cắt vào giữa vị trí của vạch hóa chất xét nghiệm. Với thao tác này, 1 que thử dành cho bệnh nhân đã được tách làm 2 phần.

 

 

Nếu quan sát kỹ có thể thấy, que thử của nhà sản xuất vạch hóa chất ở chính giữa còn que sau khi bị nhân viên y tế cắt thì vạch hóa chất lại ở mép ngoài. Vì bị cắt nhỏ nên phần bên ngoài không đủ diện tích để viết mã số bệnh nhân theo chiều ngang mà phải chuyển sang viết theo chiều dọc.

 

Sau khi nhân đôi 1 que thử thành 2, các nhân viên bắt đầu đặt ra bàn và nhỏ máu của bệnh nhân lên các que thử. Khoảng 4 giờ sau thì có kết quả xét nghiệm.

 

Với phương pháp này, mỗi ngày có hàng chục bệnh nhân cầm kết quả trên tay mà không biết rằng chưa chắc kết quả đó đã chính xác tuyệt đối. Và với cách này, vật tư y tế đã bị bớt xét.

 

Liên quan đến vấn đề này, các chuyên gia đầu ngành tại Việt Nam đã đưa ra ý kiến. Giáo sư Nguyễn Văn Kính – Giám đốc bệnh viện Nhiệt đới trung ương cho biết: Quy trình của nhà sản xuất, người ta sản xuất ra tets thử nhanh để đảm bảo sự chính xác. Các nhân viên y tế cắt que thử thì khó đảm bảo độ chính xác.

 

Hơn nữa, việc xét nghiệm các sinh phẩm phải đảm bảo được nguyên tắc: Sinh phẩm sàng lọc đầu tiên phải có độ nhạy cao. Các sinh phẩm bổ sung phải có độ đặc hiệu cao ưu tiên các sinh phẩm có độ nhạy cao, tránh lựa chọn các sinh phẩm có cùng nhược điểm như âm tính giả hoặc dương tính giả trong cùng một phương cách.

 

 

Vơi kinh nghiệm nghiên cứu nhiều ở bộ môn Hóa sinh, PGS.TS Nguyễn Nghiêm Luật (thuộc trường Đại học Y Hà Nội) nhận định: Việc cắt xé test xét nghiệm khiến kết quả có thể sai lệch. Bởi, que tets được sản xuất ra chỉ nhằm mục đích test 1 lần. Nhà sản xuất quy định 1 mẫu xét nghiệm sẽ dùng 1 que thử thì nên làm đúng như vậy.

 

PGS.TS Luật cũng tỏ ra hoang mang khi nắm bắt được thông tin bệnh viện Xanh Pôn cắt đôi que test. Ông cho rằng chưa từng nghe ở đâu được cách test như vậy.

 

Cũng theo ông Luật, khi chẩn đoán dương tính trong xét nghiệm, HIV thì theo quy định xét nghiệm đó phải thực hiện ở 3 nơi mới có thể kết luận bệnh nhân có virus hay không. Còn viêm gan B thì phải có hàng chục xét nghiệm mới đánh giá được.

 

 

Bước đầu tiên lấy bệnh phẩm là huyết thanh hoặc huyết tương.

 

Nhân viên huyết học hoặc kỹ thuật viên sinh hóa sẽ lấy khoảng 2ml máu tĩnh mạch vào ống serum hoặc ông EDTA, ly tâm 3000 vòng/phút trong vòng từ 5 – 10 phút.

 

Trước khi xét nghiệm để sinh phẩm ổn định ở nhiệt độ khoảng 18 – 30 độ C trong 15 – 30 phút. Giấy chỉ định xét nghiệm ghi đầy đủ thông tin của người bệnh.

 

Tiếp đó, nhân viên y tế lấy que thử phù hợp với số lượng mẫu cần xét nghiệm, ghi tên hoặc mã số bệnh nhân trên vùng được chỉ định để viết mã.

 

 

Tiếp đó, nhân viên y tế bóc tấm vỏ bọc bảo vệ để que thử trên mặt phẳng sạch, khô và nhỏ mẫu thử (khoảng 50 µl mẫu bệnh phẩm) vào vị trí đặt mẫu. Khoảng 15 phút sau đọc kết quả và kết quả không quá 60 phút.

 

Để đảm bảo xét nghiệm cho kết quả chính xác cần kiểm tra chất lượng mẫu thử. Trên que thử, vạch control phải xuất hiện. Vạch control chuyển sang màu đỏ hay hồng thì xét nghiệm này có giá trị. Còn nếu control không chuyển sang 2 màu này thì phải xét nghiệm lại.

 

Mẫu không phản ứng: Chỉ có một vạch màu hồng ở vùng contron → Trả kết quả “Âm tính” cho người bệnh.

 

Mẫu phản ứng: Xuất hiện 1 vạch màu hồng ở vùng Contron và 1 vạch màu hồng ở vùng patient, đọc kết quả: Determine HIV “Dương tính” → làm bổ sung Serodia HIV→ tách mẫu gửi khẳng định.