Hơn 150 học sinh nhập viện vì viêm đường hô hấp: Nhận biết rõ triệu chứng để kịp thời điều trị

Ngày 24/9, Trường Tiểu học Nguyễn Văn Huyên ghi nhận 74 học sinh có biểu hiện sốt, ho, nhức đầu do viêm đường hô hấp. Sang ngày 25/9, Trung tâm Y tế huyện U Minh (tỉnh Cà Mau) xác nhận có thêm 81 học sinh của các trường tiểu học khác gồm Thái Văn Lung, trường Nguyễn Thái Bình và trường Nguyễn Việt Khái được đưa tới cũng với các triệu chứng tương tự.

 

Thông tin ban đầu cho hay các trẻ đều bị viêm đường hô hấp, chưa xác định rõ nguyên nhân và mầm bệnh lây lan. Bệnh viêm đường hô hấp xuất hiện theo mùa, đặc biệt thời điểm giao mùa chuyển lạnh. Trẻ em là đối tượng dễ nhiễm bệnh nhất. Trong bối cảnh bệnh đang lan rộng trong cộng đồng, các bậc phụ huynh cần trang bị kiến thức nhận biết triệu chứng viêm đường hô hấp ở trẻ và cách điều trị tại nhà.

 

 

Viêm đường hô hấp trên là tình trạng viêm nhiễm của các cơ quan, bộ phận thuộc đường hô hấp trên gồm mũi, hầu, họng, xoang và thanh quản. Các bộ phận thuộc hệ thống hô hấp trên đảm nhận nhiệm vụ lấy không khí từ bên ngoài làm ẩm và lọc không khí trước khi đi vào phổi. 

Các triệu chứng viêm đường hô hấp trên như: sốt cao, hắt hơi, sổ mũi, chảy mũi, ngạt mũi, tắc mũi, đau rát họng, ho, khàn tiếng, lạc tiếng, giọng mũi, khản đặc có khi mất tiếng, mệt mỏi, đau đầu, đau mỏi cơ khớp… Về cơ bản các triệu chứng này khá giống với bệnh cảm cúm, cảm lạnh thông thường nên khiến nhiều cha mẹ nhầm lẫn và chủ quan.

 

 

Đặc điểm của bệnh viêm đường hô hấp trên là thời gian ủ bệnh ngắn, các biểu hiện xuất hiện nhanh và cùng lúc điển hình là trẻ sốt cao, sốt từng cơn (trên 39 độ C), hắt hơi, sổ mũi, chảy nước mũi trong kèm đau rát họng...

Virus gây bệnh xâm nhập từ bên ngoài chủ yếu thông qua mũi nên các triệu chứng ở mũi là chủ yếu. Nếu virus gây bệnh ở thanh quản, người bệnh có thể bị khản tiếng, nói giọng mũi sau đó giọng khàn đục dần không thể nói to hay thậm chí nói không ra tiếng.

Trường hợp trẻ mắc bệnh viêm đường hô hấp cấp thường xảy ra khi có điều kiện tác động thuận lợi như thời tiết thay đổi thất thường, sức đề kháng của trẻ yếu. Triệu chứng viêm đường hô hấp cấp khởi phát thường là sốt, có thể sốt cao đột ngột hoặc sốt nhẹ hay sốt kèm rét run. Các triệu chứng đi kèm là ho, ho húng hắng hoặc ho liên tục, hắt hơi và chảy nước mũi có khi đau họng, đau khi nuốt nước bọt, khi ăn.

 

Viêm đường hô hấp nếu không được điều trị kịp thời và triệt để mà kéo dài rất dễ chuyển thành viêm đường hô hấp trên mạn tính. Các triệu chứng viêm đường hô hấp trên mạn tính như ho gió, ho khan, thường đau rát họng hoặc cảm giác vướng như có vật gì trong họng. Các triệu chứng khác ở mũi như chảy nước mũi, nghẹt mũi (1 bên hoặc cả 2 bên) do cuống mũi phì đại, nếu ở người lớn bị xoang thường kèm theo hiện tượng đau đầu.

 

Nhiều trường hợp trẻ em bị viêm đường hô hấp trên mạn tính nguyên nhân do trực khuẩn mủ xanh (Pseudomonas aeruginosa), làm cho chất nhầy trong mũi hoặc có màu vàng đục hoặc xanh. Do mủ đục trong mũi bít đường thở nên trẻ thường phải há miệng để thở.

Theo Ths.Bs Đinh Thạc (Bệnh viện Nhi đồng 1), khi phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi ngờ viêm đường hô hấp, cha mẹ nên đưa con đi khám bác sĩ để đánh giá mức độ bệnh và có chỉ định điều trị.

 

Viêm đường hô hấp trên ở mức độ nhẹ có thể tự khỏi sau vài ngày hoặc chậm nhất là 2 tuần. Tuy nhiên, nếu bệnh nặn kéo dài không được chữa trị triệt để trẻ thường bị biến chứng viêm phổi.

Trẻ bị bệnh chắc chắn thường biếng ăn, biếng bú vì vậy nhiều bà mẹ thường ép trẻ ăn. Bác sĩ khuyên không nên ép trẻ ăn nhiều mà nên cho trẻ bú và ăn nhiều cữ trong ngày, mỗi lần ăn với lượng vừa phải. Chú ý bổ sung nước cho trẻ giúp cơ thể khỏe mạnh.

 

Lưu ý, trẻ bị ốm thường bị tắc mũi, nghẹt mũi nên phụ huynh cần chú ý làm thông thoáng mũi cho trẻ thở. Dùng nước muối sinh lý NaCl 0,9% để rửa mũi hai lần sáng và tối. Nếu trẻ đã lớn cha mẹ nên dạy con cách hỉ mũi, lau mũi nhẹ nhàng bằng cách dùng một ngón tay đè lên một bên cánh mũi và bên kia xì hỉ mạnh để đẩy chất nhầy trong mũi ra ngoài vào khăn giấy. Làm tương tự với bên mũi còn lại.

Nếu trẻ còn nhỏ, cha mẹ dùng khăn giấy sạch, mềm xếp góc nhọn (bấc sâu kèn) đủ để đưa vào mũi trẻ để loại bỏ dịch nhầy và nước mũi. Nếu dịch nhầy quá đặc làm nghẹt mũi, phụ huynh hãy dùng nước muối sinh lý nhỏ vào mũi trẻ 2-3 giọt mỗi bên rồi dùng khăn giấy lau sạch.

Một số trẻ thường ho, nôn trớ khi ăn và quấy khóc nhiều, cha mẹ nên tìm cách trị ho cho con từ những phương thuốc tự chế như: tắc chưng đường, mật ong hấp gừng, tần dày lá hoặc sử dụng thuốc ho theo khuyến cáo của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc kháng sinh về cho trẻ uống.

Bác sĩ khuyến cáo với hầu hết các trường hợp viêm đường hô hấp không cần thiết phải sử dụng kháng sinh. Nếu buộc phải sử dụng bác sĩ sẽ tư vấn và chỉ định cụ thể.

Theo dõi sát sao tình trạng sức khỏe của trẻ, nếu có các dấu hiệu trở nặng như: trẻ bỏ ăn bỏ bú, sốt cao liên tục không hạ, thở nhanh, li bì hoặc co giật, tím tái... cần nhanh chóng đưa tới bệnh viện gần nhất.

 

 

Hà Ly (t/h)