Hạn mặn khốc liệt ở miền Tây, đất đai khô cằn, lúa chết non ở nhiều tỉnh thành

 

Tình hình hạn mặn xâm nhập tại các tỉnh miền Tây đang ngày càng phức tạp. Từ ngày 4/3, đã có ít nhất 5 tỉnh là Kiên Giang, Tiền Giang, Bến Tre, Cà Mau và Long An phải công bố tình trạng khẩn cấp về hạn mặn. Theo dự báo, độ mặn năm nay khá khốc liệt, nhiều khả năng cao hơn trung bình các năm trước, thậm chí còn cao hơn thiên tai năm 2016. Đợt ngập mặn năm 2016 được xem là đợt mặn kỷ lục, phải cả trăm năm mới gặp 1 lần, nhưng mùa khô năm 2020 đã phá vỡ mọi "kỷ lục" trước đó.

 

 

Theo Tuổi trẻ, gắn bó với trồng lúa năm nay, nhiều bà con ở xã Đại Ân 2, huyện Trần Đề, tỉnh Sóc Trăng không ai không biết đén gia đình ông Liêm. Tuy nhiên, năm nay ông Liêm cũng đành cay đắng chịu trận, nhìn từng thửa ruộng khô héo từng ngày. Ông Liêm tâm sự: "Mỗi năm, thường ăn tết xong mới xuất hiện nước mặn. Đằng này, từ cuối tháng 11 nước mặn đã tràn về, đúng vào thời điểm 10 công lúa của tôi đang làm đòng nên cháy vàng, giảm năng suất gần 50%, mất lợi nhuận hơn 15 triệu đồng".

 

Tại tỉnh Bến Tre, hồ chứa nước ngọt Ba Tri có trữa lượng lên tới gần 1 triệu mét khối đã bị nhiễm mặn từ đầu mùa khô. Độ mặn còn tồn đọng từ dưới đáy những năm trước và hiện độ mặn 1,5‰ vẫn đang là điều kiện "lý tưởng" với tình hình thực tại. Độ mặn xâm lấn khủng khiếp vượt xa năm 2015-2016, khiến nhiều tỉnh phải đối mặt với tình trạng không có nước ngọt uống, không có nước tưới tiêu, phải ban bố tình huống khẩn cấp.

 

 

Rút kinh nghiệm từ đợt thiên tai năm 2016, địa phương đã sớm có các phương án ứng phó nhưng thiệt hại vẫn xảy ra, con số tổn thất không nhỏ. Các cánh đồng lúa đang đến vụ 3, tuy nhiên không có nước tưới, các thửa ruộng cháy khô, nứt nẻ. Ruộng lúa đang gần đến ngày thu hoạch nay thiếu nước tưới nên cháy lá, hạt lép cả, lúa chết non trên diện rộng, nhiều người dân đành phải cắt bỏ cho bò ăn.

 

 

Hạn hán nặng nề, nhiều kênh nước đã rơi vào tình trạng cạn kiệt từ nhiều tháng nay. Trời không mưa trong thời gian dài, kênh trơ đáy không còn giọt nước, lúa lại đang làm đòng, sắp trổ bong, nhiều người nông dân đang phải đối mặt với nguy cơ mất trắng vụ lúa này.

 

Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi tỉnh Sóc Trăng, ông Phạm Tấn Đạo cho hay xâm nhập mặn đã làm trên 1.500 ha lúa vụ 3 huyện Long Phú thiệt hại nặng nề. Tại Bến Tre, dự kiến hơn 5.000 ha lúa vụ 3 sẽ mất trắng, khoảng 20.000 ha cây ăn trái đang trong tình trạng "báo động đỏ" do thiếu nguồn nước tưới.

 

 

Không chỉ vậy, người dân các tỉnh đồng bằng Sông Cửu Long còn phải đối phó với tình trạng khan hiếm nước sinh hoạt. Nước máy dã bị nhiễm mặn tới 4-5 ‰, không thể tắm giặt, ăn uống. Người dân đành phả đi mua nước ngọt từ nơi khác về để sinh hoạt với giá đắt cắt cổ, khó càng thêm khó. Có nhiều nơi phải cắn răng mua nước với giá 200-300.000 đồng/ m3 để có nước sinh hoạt. Nhiều tỉnh đã thi công, vận hành các giếng khoan cung cấp bổ sung nguồn nước, mở hàng chục vòi nước công cộng để người dân có thể sử dụng miễn phí.

 

 

Theo PLO, dự báo dòng chảy tháng 4 từ thượng lưu sông Mê Kông về ĐBSCL có khả năng vẫn ở mức thấp, thời gian này xâm nhập mặn sẽ rất nghiêm trọng. Điều này sẽ ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt của người dân các tỉnh miền Tây, do đó cần chủ động tìm cách tích trữ nước, cố gắng chống chọi với tình trạng khan hiếm nước ngọt. Đài khí tượng thủy văn khu vực Nam Bộ cho hay, trong giai đoạn đỉnh hạn mặn, các địa phương nên hạn chế tưới hoặc tưới nước tối thiểu để giảm thiểu thiệt hại sản xuất. 

 

 

Tin vui cho người dân các tỉnh miền Tây là theo dự báo của Viện Khoa học Thủy lợi Miền Nam, dự kiến sau ngày 16/3 - 6/4, độ mặn sẽ có xu hướng giảm dần, thậm chí tại cửa sông Cửu Long có khả năng sẽ xuất hiện nước ngọt trở lại khi triều thấp. Các địa phương cần tăng cường quan trắc, tập trung tối đa các phương tiện để lấy nước ngọt trong thời gian sắp tới, phục vụ việc tưới tiêu, sinh hoạt cho người dân miền Tây.

 

Dự báo tháng 5/2020 khả năng hạn mặn ở ĐBSCL được cải thiện nhiều nhưng vẫn đề phòng một số trường hợp bất thường do mưa muộn, dòng chảy thượng lưu về ĐBSCL thấp.

 

 

 

Chi Nguyễn (t/h)