Thủ tục và sắm lễ cúng rằm tháng Giêng

Ngày Rằm tháng Giêng còn gọi là ngày Tết Nguyên Tiêu, chính là ngày trăng tròn đầu tiên của năm mới. Vào ngày này, người Việt Nam thường đi lễ Chùa, lễ Phật và làm cỗ cúng tại nhà để cầu mong bình yên, hạnh phúc.

 

 

Bước 1: Đi lễ chùa vào buổi tối ngày 14/1 âm lịch để thắp hương và dâng lễ mâm hoa quả cúng rằm tháng Giêng.

 

Bước 2: Cúng rằm tháng Giêng tại nhà vào ngày 15/1 âm lịch.

 

Bước 3: Chuẩn bị mâm cúng rằm tháng Giêng ngoài trời và trong nhà.

 

Bước 4: Đọc bài khấn lễ cúng rằm tháng Giêng ở trong nhà rồi ra ngoài trời khấn tiếp.

 

Nếu gia đình vướng hạn, tốt nhất nên mời thầy về nhà làm lễ cúng giải hạn rằm tháng Giêng.

 

 

 

 

Mâm cỗ cúng đặt trên bàn thờ gia tiên rồi gia chủ thắp 1 hoặc 5 nén nhang rồi thưa rằng:

 

Con kính lạy cụ tổ, kính lạy gia tiên nội ngoại, hôm nay là ngày rằm tháng Giêng năm Canh Tý, với tấm lòng thành kính nhớ ơn công đức của tổ tiên.

 

Nay chúng con lòng thành nhang đăng thỉnh cầu kính mời cụ tổ cùng gia tiên nội ngoại về ngự trước án để chứng minh cho tấm lòng thành kính của chúng con.

 

Chúng con cầu xin gia tiên phù hộ che chở cho con cháu một năm mới bình an, mạnh khoẻ, hạnh phúc, vạn sự như ý, vận khí hanh thông, mọi việc được thành công như ý nguyện... (chúng con xin đa tạ) 3 lần rồi vái lạy tổ tiên.

 

 

 

Gia chủ đứng lễ phải quay mặt về hướng Đông nhằm tưởng nhớ đến các vị Hoàng Đế, Thánh nhân, vị quan đại thần, trạng nguyên có công với nước. Rồi thắp 9 nén nhang quỳ lạy 9 lạy mà thưa rằng:

 

Con kính lạy các vị Đế vương anh minh, các vị Thánh nhân, các vị quan đại thần, cùng các vị quan trạng Việt Nam.

 

Hôm nay là ngày rằm tháng Giêng năm Canh Tý, gia đình chúng con có chút lễ vật lòng thành xin được nhang đăng thỉnh cầu kính mời chư vị hạ giá để chúng con được bày tỏ sự tôn kính công ơn của các vị với nhân dân với đất nước.

 

 

Đầu xuân mới con nguyện cầu cho đất nước được thái bình, nhân dân được mạnh khoẻ, hạnh phúc, văn minh, thịnh vượng, con nguyện cầu mong các vị ban ơn ban lộc cho con cháu chúng con được mạnh khoẻ, thông minh, học giỏi, sự nghiệp hanh thông để góp công xây dựng tổ quốc ngày càng giàu đẹp, và thịnh vượng. Chúng con xin thành tâm kính lễ và đa tạ chư vị.

 

(Con xin đa tạ) 3 lần rồi lễ 9 lễ.

 

 

Gia chủ đứng lễ phải quay mặt về hướng Nam nhằm tỏ lành kính trọng đến các vị Thần Tiên, thắp 9 nén nhang quỳ lạy 9 lạy mà thưa rằng.

 

Con kính lạy chư vị thần tiên tam giới, con kính lạy sơn thần long thần thổ địa, thổ công táo quân, thổ kỳ, thần tài... hạ đàn chứng giám.

 

Hôm nay là ngày rằm tháng Giêng năm Canh Tý, chúng con có chút lễ vật, nhang đăng thỉnh cầu kính mời chư vị hạ đàn chứng giám cho tấm lòng thành kính của chúng con.

 

Đầu năm mới chúng con nguyện cầu chư vị ban cho đất nước con được thái bình, nhà nhà ai cũng được ban tài, ban lộc, ban phúc, ban thọ, toàn dân được văn minh thịnh vượng vạn sự cát tường như ý.

 

(Chúng con xin đa tạ) 3 lần và lễ 9 lễ.

 

 

Gia chủ đứng lễ phải quay mặt về hướng Tây nhằm tỏ lành kính trọng đến các vị Đức Phật, thắp 9 nén nhang quỳ lạy 9 lạy mà thưa rằng:

 

(Con Nam Mô A Di Đà Phật) 3 lần.

 

Con lạy 9 phương trời, lạy 10 phương đất, lạy chư phật ở 10 phương, con lạy Thượng Đế toàn năng, con lạy Phật Tổ vạn pháp, con lạy chư vị tam thiên, chư vị phật pháp, con lạy hội thượng phật bồ tát, con nam mô bạch y linh cảm Quán Thế Âm Bồ Tát ma ha tát hồng niên tọa hạ.

 

Hôm nay là ngày rằm tháng Giêng năm Canh Tý, là ngày vía Phật hiển linh, chúng con với tấm lòng thành kính gọi là có chút lễ vật nhang đăng thỉnh cầu kính mời Phật Tổ cùng hội thượng phật bồ tát, chư vị phật pháp hạ đàn chứng giám cho tấm lòng thành kính của chúng con.

 

Năm mới chúng con cầu xin đức Phật Tổ cùng hội thượng phật bồ tát, chư vị phật pháp phù hộ độ trì cho đất nước con, cho bách gia trăm họ được mạnh khoẻ, hạnh phúc, thân tâm an lạc, cầu xin đức Phật Tổ cùng chư vị minh chứng cho tấm lòng thành kính của chúng con, (con Nam Mô A Di Đà Phật ) 3 lần lễ 9 lễ.

 

 

Gia chủ đứng lễ phải quay mặt về hướng Bắc nhằm tỏ lòng tôn kính đến các vị Thượng Đế, Ngũ Đế, Đại Tiên, chư vị thần tướng thiên tướng, thiên binh và thiên mã. Rồi thắp 9 nén nhang quỳ lạy 9 lạy mà thưa rằng:

 

Con kính lạy Thượng Đế toàn năng. Con kính lạy Đông phương thanh đế. Nam phương xích đế. Tây phương bạch đế. Bắc phương hắc đế. Trung ương hoàng đế.

 

Con kính lạy càn khôn đại chiến thần Cửu Thiên Huyền Nữ, con kính lạy Thái Thượng Lão Quân, con kính lạy Huyền Thiên Trấn Vũ.

 

Con kính lạy thượng đàm thần tướng thiên thiên tướng. Trung đàm thần tướng thiên thiên binh. Hạ đàm thần tướng thiên thiên mã.

 

Hôm nay là ngày rằm tháng Giêng năm Canh Tý chúng con thành kính nhang đăng thỉnh tấu lên Thượng Đế, Ngũ Đế, các vị Đại Tiên, cùng các vị Thiên tướng, Thiên binh, Thiên mã.

 

Kính tấu rằng: Chúng con xin đa tạ Thượng Đế đã tạo lập thế gian và ban cho chúng con sự sống, được tu tâm tu đức và hành đạo, thể xác chúng con được mạnh khỏe, trí tuệ chúng được minh ý.

 

Con xin nguyện cầu Thượng Đế, Ngũ Đế, các vị Đại Tiên, cùng chư vị ban cho chúng con sức mạnh, trí tuệ, sự năng động sáng tạo, tâm đức thiên giới và niềm tin tuyệt đối với Thượng Đế để thế giới được thái bình, muôn loài được hạnh phúc, văn minh và thịnh vượng.

 

 

Trong ngày lễ này, mỗi gia đình người Việt có thể cúng cơm chay, hương đèn, hoa quả hoặc mâm lễ mặn, xôi gà, cơm canh thành kính dâng lên tổ tiên.

 

Lễ vật dâng cúng Phật thường là hoa quả, chè xôi, các món đậu, canh xào không thêm nhiều hương liệu. Ngày nay, mâm cúng Phật còn có món bánh trôi nước với ý nghĩa cầu mong cả năm mọi việc đều hanh thông, trôi chảy, hạnh phúc tròn đầy.

 

 

Cỗ chay có từ 10, 12 tới 25 món với những màu sắc tượng trưng cho ngũ hành. Màu đỏ tượng trưng cho hành hỏa, xanh của hành mộc, đen của hành thổ, màu trắng của hành thủy, màu vàng hành kim. Ăn cơm chay là một cách hướng tới sự cân bằng, thanh thản trong tâm hồn.

 

 

Với những gia đình không theo đạo Phật, mâm cỗ cúng gia tiên thường là mâm lễ mặn, thường có 4 bát, 6 đĩa (hoặc nhiều hơn). 4 bát gồm bát ninh măng, bát bóng, bát miến, bát mọc; 6 đĩa gồm thịt gà hoặc thịt lợn, giò hoặc chả, nem thính có thể thay bằng đĩa xào, dưa muối, đĩa xôi hoặc bánh chưng và bát nước chấm.

Lưu ý, mâm cơm cúng ngày rằm tháng Giêng cũng phải đầy đủ vị: mặn, cay, chua, ngọt. 

 

Xem thêm: Mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng đầy đủ nhất gồm những gì?

 

Thùy Nguyễn (t/h)