Thủ tục cúng lễ Phật đản tại nhà, phòng tránh COVID-19

Ngày lễ Phật đản năm 2020 sẽ rơi vào thứ Năm, ngày 7/5 (theo lịch dương) và nhằm ngày 15/4 (theo lịch âm). Lễ Phật đản là một trong ba lễ cấu thành Lễ Tam hợp, Liên Hiệp Quốc gọi là Vesak (lễ Phật Đản sinh, lễ Phật thành đạo và lễ Phật nhập Niết bàn).

 

Vào ngày lễ, các Phật tử thường vinh danh Tam bảo: Phật, Pháp, Tăng qua các hình thức dâng cúng, tặng hoa, nghe thuyết giảng và thực hành ăn chay và giữ Ngũ giới, Tứ vô lượng tâm (từ bi hỷ xả), thực hành bố thí và làm việc từ thiện, tặng quà, tiền cho người yếu kém trong cộng đồng.
Trong ngày lễ Phật đản, tại Việt Nam thường tổ chức trang trọng. Bên cạnh việc tổ chức buổi lễ chính vào ngày rằm tháng 4, Giáo hội các tỉnh thành còn tổ chức diễu hành, làm lễ, thả đèn hoa đăng trên sống, nghe thuyết giảng và Phật pháp xen kễ các buổi văn nghệ, đèn lồng, làm lễ đài tổ chức,...

 

Vào ngày này, các Phật tử không được sát sinh, mọi người đều ăn chay, lau dọn vệ sinh và trang trí nhà cửa, bàn thờ Phật thật đẹp. Điều đặc biệt và quan trọng nhất của ngày lễ Phật đản là nghi thức dâng nước thơm tắm Phật.

Theo truyền thuyết, Phật Tất Đạt khi đản sinh đã bước đi bảy bước, có hoa sen đỡ chân. Cùng lúc ấy, có Chư thiên tung hoa trời, nổi thiên nhạc đón mừng Phật đản sinh, trên không trung có chín rồng phun nước tắm cho Đức Phật.

 

Nghi lễ diễn ra trang nghiêm, với lòng thành kính của Phật từ tham dự. Không chỉ mang ý nghĩa kỷ niệm ngày Đức Phật đản sinh, nghi lễ tắm Phật mang ý nghĩa gột rửa những bụi bặm, phiền não, tham - sân - si, giúp con người thanh tịnh và hướng đến những điều lương thiện.

 

Bằng tấm lòng tôn kính  Đức Phật, mỗi một Phật tử khi thắp một nén nhang, dâng một cành hoa, hay dội những nước thơm tinh khiết lên tượng Phật, đều chung một tâm niệm hướng đến những việc thiện, không làm điều ác để thân tâm được thanh tịnh và nhẹ nhàng.

Tuy nhiên, hiện nay nhiều nước trên thế giới và cả ở Việt Nam đang chịu ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, các ca nhiễm tăng lên và dịch diễn biến phức tạp. Nhằm đảm bảo sự an toàn về sức khỏe, cũng như hạn chế sự lây lan của dịch bệnh, vào ngày 19/3, Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam đã có văn bản đề nghị Giáo hội Phật giáo các tỉnh không tổ chức lễ Phật đản theo hình thức tập trung đông người, không rước xe hoa và tổ chức văn nghệ chào mừng.

 

Được biết, văn bản do hòa thượng Thích Thiện Nhơn - chủ tịch Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam - ký, gửi Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo các địa phương về việc tổ chức lễ Phật đản sắp đến.

 

Ngày 20/3, Ban Tôn giáo Chính phủ đề nghị các tổ chức tôn giáo dừng các sự kiện lớn gồm: Lễ Phục sinh trong Công giáo và Tin lành; lễ Phật đản trong Phật giáo; Tết Chôl Chnăm Thmây của người Khmer; đại hội nhiệm kỳ của Hội thánh Cao Đài; hội nghị thường niên của Hội đồng tinh thần tôn giáo Baha’i và Đạo hội Tứ Ân Hiếu Nghĩa...

 

Còn từ đầu tháng 2, Thủ tướng đã có văn bản yêu cầu dừng tất cả lễ hội chưa khai mạc, lễ hội đang diễn ra phải giảm quy mô... để phòng chống COVID-19.

Do đó, Giáo hội Phật giáo Việt Nam khuyến khích các địa phương tổ chức lễ Phật đản bằng nghi thức tắm Phật, tụng kinh tại cơ sở tự viện và tư gia của mỗi Phật tử.

 

Để thực hiện nghi thức tắm Phật, trước hết, gia chủ phải lau dọn, vệ sinh sạch sẽ bàn thờ, cùng với đó là chuẩn bị hương hoa, thỉnh tôn tượng Phật sơ sinh để trong chậu hoặc thau lớn tinh sạch.

 

Nấu nước thơm, với các loại hoa lài, hoa cúc, quế…, chờ nước nguội đổ vào chậu và rải thêm hoa lài vào nước tắm Phật. Cũng có nhiều nơi đơn giản hơn, dùng nước mưa, nước lọc tinh sạch nấu chín (vì làm lễ xong có một vài người thọ dụng). Theo Dục Tượng Công Đức Kinh: “Phải dùng các thứ diệu hương như Ngưu đầu, Chiên đàn, Tử đàn, Đa ma la hương, Cam tùng, Bạch đàn, Uất kim, Long não, Trầm hương, Xạ hương, Đinh hương... làm thành nước thơm đựng ở trong chậu sạch”.

 

 

Điều quan trọng, nước tắm Phật phải là nước tám công đức, vì vậy người chuẩn bị nước cần phải thành tâm, tin tưởng trọn vẹn vào công đức tắm Phật mới thành tựu như nguyện.

 

Khi hành lễ, đạo tràng trì tụng kinh sám theo nghi thức Lễ tắm Phật. Lúc tắm Phật, mọi người đồng tụng kệ và chú Tắm Phật rồi tuần tự đi đến lễ đài tôn trí tượng Phật sơ sinh chắp tay thành kính đảnh lễ, múc nước nhẹ nhàng tưới lên hai vai của Ngài. Trong lúc tắm Phật, mỗi người cần lắng lòng thanh tịnh quán tưởng dòng nước cam lộ tinh sạch này sẽ gội nhuần tâm tư. Những tâm niệm tham lam, sân hận và si mê của bản thân nhờ công đức này mà được tẩy sạch. Những suy nghĩ, lời nói và việc làm xấu ác cũng được xóa tan. Thân tâm trở nên thanh tịnh, mát mẻ, nhẹ nhàng.