Tại sao nhà có trẻ con lại hay nói ‘trộm vía’, chuyện tâm linh chớ đùa?

Khi khen trẻ nhỏ, người lớn thường hay nói “trộm vía” trước những từ đánh giá ở phía sau, như “trộm vía bé ngoan quá” hay “trộm vía bé chóng lớn”,… Thế nhưng, không nhiều người hiểu được vì sao lại có cách gọi này cũng như ý nghĩa của từ “trộm vía”.

“Trộm vía” vốn là từ dùng để khen trẻ nhỏ, ngụ ý của từ này là em bé ngoan ngoãn, bụ bẫm, đáng yêu là nhờ được thần linh, gia tiên phù hộ độ trì. Theo quan niệm dân gian, đây là cách nói mang đậm màu sắc tâm linh và ẩn chứa nhiều ý nghĩa.

Theo quan niệm dân gian, nếu dùng lời khen trẻ con dù có hoa mỹ, tốt đẹp tới đâu mà không dùng từ “trộm vía” ở trước thì sẽ có tác dụng ngược lại.

Điều này giải thích ở khía cạnh tâm linh là người bình thường sẽ có hồn vía. Trẻ sơ sinh hoặc trẻ nhỏ thì vía thường yếu. Nếu phụ huynh không chú ý kiêng cữ, vía của bé sẽ bị ảnh hưởng, hao hụt dần. Khi vía nhẹ đi, các bé dễ bị ma quỷ quấy nhiễu khiến khi ngủ dễ giật mình, quấy khóc, về lâu dài sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe.

Theo nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ, “vía” là một cách đọc của “hồn phách” theo Hán tự cổ. Cụ thể, “vía” là từ “phách” trong tiếng Hán chuyển âm sang. Cách gọi “trộm vía” trước mỗi câu khen cũng là quan niệm dân gian, mang sắc thái tâm linh chứ chưa có căn cứ khoa học chứng minh điều này.

Nhưng nhiều người quan niệm “có thờ có thiêng, có kiêng có lành” nên vẫn dùng từ “trộm vía” khi muốn khen trẻ nhỏ, mong trẻ lớn lên bình an, mạnh khỏe.