Quảng Ngãi: Giúp người dân bỏ thói quen ăn cá muối ủ chua tại cộng đồng

Theo báo cáo của ngành Y tế, trong những năm gần đây tại các xã Măng Đen, Kon Plông, Măng Bút đã ghi nhận nhiều ca ngộ độc Botulinum nặng mà nguyên nhân đều do ăn cá muối ủ chua tự làm của người dân địa phương.

Tại các địa phương này, người dân vẫn thích tự làm những món ăn truyền thống từ bao đời nay của mình, thậm chí họ còn tìm cách dấu đi các món ăn dự trữ khi lực lượng ban ngành tới kiểm tra, giám sát và hỗ trợ trong công tác phòng bệnh. Nhất là những món ăn, các thực phẩm họ thu hoạch và đánh bắt được để giành cho những mùa giáp hạt như: Măng chua, thịt chua, cá ủ chua…

Đối với họ, đây một thói quen từ bao đời nhưng như vậy là không đủ điều kiện, cơ sở hạ tầng và kinh tế để bảo quản thực phẩm đúng cách. Ngoài ra, người dân chưa hiểu biết về ngộ độc Botulinum nên những năm gần đây, tại các địa bàn trên liên tiếp ghi nhận những ca ngộ độc tập thể có nguyên nhân do ăn cá muối ủ chua. Điều này đã gióng lên hồi chuông cảnh báo không thể xem nhẹ, xem thường việc ăn uống theo thói quen cũ của người dân tại những địa phương này.

Mặc dù ngành Y tế đã kết hợp với các ban ngành đoàn thể đóng chân trên địa bàn các xã Măng Đen, Kon Plông, Măng Bút tổ chức tuyên truyền, vận động, khuyến cáo bằng nhiều hình thức khác nhau về tăng cường phòng, chống ngộ độc thực phẩm. Tuy nhiên, các vụ ngộ độc vẫn rải rác xảy ra tại các xã này.

Theo bà Võ Thị Nở - Trưởng khoa An toàn thực phẩm - Y tế công cộng - Dinh dưỡng (Trung tâm Y tế Kon Plông), khó khăn nhất trong công tác truyên truyền vận động người dân địa phương chính là tập quán sống của người dân lâu đời, thói quen làm mắm chua để dành ăn dần đã từ rất lâu, đối với người địa phương là món ăn ngon, quý, rẻ tiền để dành để mỗi dịp nhà có việc hoặc lễ, tết mang ra đãi khách. Do vậy, mỗi khi xảy ra vụ ngộ độc thường có nhiều người mắc.

Cùng quan điểm này, ông A Chơn – Cộng tác viên thôn Vi Klâng cho biết: Việc tuyên truyền vận động người dân được ban ngành và chính quyền địa phương tổ chức thực hiện lồng ghép qua những buổi họp thôn, thậm chí tổ chức những buổi dọn vệ sinh, tới từng nhà vận động người dân đổ bỏ những hũ cá ủ muối chua. Tuy nhiên, bà con vẫn khó bỏ được thói quen của mình. Thâm chí, người dân còn phản ứng gay gắt với cộng tác viên vì đã chỉ cho ban ngành đoàn thể biết nhà mình có cá ủ chua. Có gia đình còn giấu kỹ khi nghe tin các ban, ngành đoàn thể đến kiểm tra truyên truyền, họ mang cả lên nương rẫy để giấu vì sợ bị vận động tiêu huỷ…

Để thay đổi nhận thức, thói quen và tập quán cho người dân địa phương chính là thách thức lớn, cần thời gian lâu dài cần các cơ sở y tế phối hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể thực hiện tốt công tác tuyên truyền vận động, giáo dục và cải thiện điều kiện bảo quản thực phẩm để bảo vệ sức khỏe cho người dân, giảm thiệt hại về kinh tế và các di chứng của người bệnh sau khi mắc.

Bà Võ Thị Nở cho rằng, để có hiệu quả cao trong công tác phòng chống ngộ độc, cần tăng cường và thường xuyên thành lập các tổ ban ngành đi kiểm tra, giám sát và hỗ trợ. Các tổ này xuống tận thôn, làng thực hiện các biện pháp truyền thông, tăng cường công tác giám sát các ca mắc ngộ độc để xử trí kịp thời và nâng cao nhận thức của nhân dân. Giúp người dân hình thành thói quen ăn chín uống sôi, vệ sinh môi trường…

Bạch Vân