Ô nhiễm không khí làm tăng nguy cơ mắc và tử vong do COVID-19

 

Tiến sĩ dịch tễ học Nguyễn Thị Trang Nhung, Đại học Y tế Công cộng, đặt ra giả thuyết về việc ô nhiễm không khí làm giảm chức năng miễn dịch của hệ hô hấp, khiến con người dễ mắc COVID-19 và có tỷ lệ tử vong cao hơn.

Bà Nhung dẫn lại nhiều nghiên cứu quốc tế đã chỉ ra rằng tâm dịch của châu Á và châu Âu đều xuất phát từ những khu vực ô nhiễm cao như Vũ Hán (ô nhiễm NO2 cao) hay Lombardy (thủ phủ công nghiệp của Italy). Hai nước nằm trong top 10 quốc gia ô nhiễm nhất thế giới là Iran và Ấn Độ cũng chịu sự tàn phá nặng nề của COVID-19.

 

Không chỉ tỷ lệ mắc, ô nhiễm không khí cũng gián tiếp khiến người bệnh COVID-19 dễ chết hơn. TS Nhung dẫn một nghiên cứu mới công bố phân tích số ca tử vong của Italy theo nơi ở cho thấy tỷ lệ tử vong 83% xảy ra ở vùng có nồng độ nitrogen dioxide (NO2) trên 100 µmol/m2.

Con số tử vong ở nơi có NO2 dưới 50 µmol/m2 chỉ là 1,5%. Một loạt các nghiên cứu mới công bố khác cũng chỉ ra mối quan hệ định tính giữa vùng có nồng độ ô nhiễm cao và số ca nhiễm được phát hiện tại Trung Quốc, Mỹ, Anh.

 

Trong một nghiên cứu trước đó, các nhà nghiên cứu tại Trường Y tế Cộng đồng Harvard T.H. Chan đã phân tích về mức độ ô nhiễm không khí và tỷ lệ tử vong do COVID-19 cho tới ngày 4/4 tại 3.080 hạt ở Mỹ. Kết quả, các chuyên gia phát hiện ra rằng các bệnh nhân mắc COVID-19 sống trong điều kiện môi trường có mật độ bụi mịn PM2.5 cao có nguy cơ tử vong cao hơn.

 

Theo SCMP, một nghiên cứu của Đức chỉ ra, việc tiếp xúc trong thời gian dài với không khí ô nhiễm có thể là "nhân tố quan trọng" dẫn đến nguy cơ tử vong cao hơn ở các bệnh nhân mắc COVID -19, một nghiên cứu của Đức cho biết.

 

Đây là lời khẳng định của nhóm nghiên cứu dựa trên phân tích 4.443 ca tử vong vì COVID-19 tại 66 khu vực hành chính tại Italy, Tây Ban Nha, Pháp và Đức.

Nhà phân tích Yaron Ogen thuộc Đại học Martin Luther Halle-Wittenberg đã phát hiện ra rằng 78% ca tử vong vì COVID-19 được ghi nhận tại 5 khu vực ở phía bắc Italy và trung Tây Ban Nha, đều là những nơi có mức độ NO2 cao và điều kiện lưu thông không khí kém do ô nhiễm môi trường. NO2 là có trong chất thải của phương tiện giao thông và hoạt động công nghiệp rất phổ biến tại các vùng ô nhiễm.

Đáng nói, trong số 5 khu vực trên, 4 khu vực ở phía bắc Italy và 1 khu vực ở vùng Madrid của Tây Ban Nha - có 2 khu vực là "những điểm nóng" chính của châu Âu về mật độ tập trung NO2 bởi địa hình đồi núi xung quanh khiến khói bụi, khí thải bị mắc kẹt trong không khí.

 

Ogen dẫn lại một nghiên cứu công bố trên tạp chí Science of the Total Environment: "Cấu trúc địa hình và việc lưu thông không khí kém ngăn cản các chất gây ô nhiễm phân tán có thể gây nên nguy cơ cao mắc các vấn đề về hô hấp và tình trạng viêm nhiễm cho những người dân địa phương. Những yếu tố này là tác nhân quan trọng dẫn đến tử lệ tử vong do Covid-19 cao hơn ở các khu vực này".

 

Có thể khẳng định, những kết quả này đã chỉ ra rằng, việc tiếp xúc trong thời gian dài với môi trường ô nhiễm có thể là một trong những tác nhân quan trọng nhất dẫn đến tử vong khi mắc COVID-19 tại những khu vực trên và có lẽ là bất cứ vùng ô nhiễm không khí nào trên thế giới.

 

Ogen đã thu thập dữ liệu từ vệ tinh Sentinel-5P của Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy một bức tranh toàn cảnh về ô nhiễm không khí do NO2 và các chất khác gây nên, nhằm giải thích về tỷ lệ tử vong do COVID-19 ở các vùng ô nhiễm tại châu Âu.

 

Dù vậy, nghiên cứu này không thể hiện mối quan hệ nguyên nhân - kết quả trực tiếp giữa ô nhiễm không khí và các ca tử vong do mắc COVID-19. Nhiều nhà khoa học cho rằng cần thêm các nghiên cứu được tiến hành về vấn đề này đồng thời xét tới các nhân tố khác, chẳng hạn như độ tuổi, các bệnh nền, tiền sử bệnh lý...

 

 

 

Hà Ly (t/h)