Nỗi đau của những cô gái Việt khi ‘lỡ’ mang thai trên đất Nhật

Vào tháng 11/2020, cơ quan chính quyền hai tỉnh Hiroshima và Kumamoto của Nhật Bản đã bắt giữ hai người phụ nữ Việt Nam vì đã bỏ lại thi thể hai đứa con sơ sinh của mình. Cả hai người đều đưa ra lời khai rằng, họ làm vậy vì lo sợ sẽ bị chủ lao động phát hiện việc họ đang mang thai, đến lúc đó họ sẽ có nguy cơ bị mất đi việc làm hiện có.

 

Được biết, đây là hai trong số 400.000 thực tập sinh kỹ thuật tại Nhật Bản và số lượng thực tập sinh này đang ngày càng tăng lên. Nói về hai sự vụ trên, đài truyền hình NHK của Nhật Bản đã đưa ra nhận định, hai trường hợp này cho thấy lao động người Việt ở Nhật đang phải chịu đựng quá nhiều bất công cũng như phải chống chọi với nạn phân biệt đối xử.

 

 

Đối với vụ việc xảy ra ở tỉnh Hiroshima, các công tố viên cho biết, người phụ nữ Việt 26 tuổi đã bị bắt giữ và truy tố vì hành vi sinh con ngay tại ký túc xá của công ty và chôn xác con trong sân ký túc xá khi phát hiện đứa trẻ đã qua đời ngay sau đó. Thời điểm được phát hiện, thi thể em bé không có vết thương bên ngoài, dây rốn cùng nhau thai đều còn.

 

Vào tháng 01/2021, phóng viên của đài NHK đã đến tại trạm giam của cảnh sát để trực tiếp gặp người phụ nữ này. Chia sẻ với phóng viên, người phụ nữ này cho biết, cô cho rằng bản thân không thể tham khảo hay hỏi ý kiến của bất cứ ai, cô lo sợ mình sẽ bị đuổi về Việt Nam ngay lập tức nếu ai đó phát hiện cô đã sinh con.

 

Còn với trường hợp ở tỉnh Kumamoto, một người phụ nữ 21 tuổi cũng đã bị bắt giữ vì cáo buộc tương tự.

 

 

Hai người họ không hề biết rằng, chính phủ Nhật Bản đã nghiêm cấm các hành vi đối xử bất công với thực tập sinh nước ngoài nếu họ mang thai và sinh con của các doanh nghiệp. Quy định này cũng đảm bảo cho nữ thực tập sinh nước ngoài sẽ được hưởng các quyền lợi như nghỉ thai sản và chăm sóc con, tượng tự những lao động người Nhật Bản.

 

Tuy nhiên, tình hình thực tế lại trái ngược hoàn toàn.

 

Theo một chuyên gia tư vấn, chuyên tìm việc cho người Việt ở Nhật Bản thì các nữ thực tập sinh không nên mang thai. Bởi lẽ, người nước ngoài thường được tuyển dụng vào làm tại các vị trí đang thiếu hụt lao động trong nước, bao gồm cả nông nghiệp và ngư nghiệp. Chủ lao động cũng hay đưa ra yêu cầu rằng họ phải làm việc liên tục khoảng từ một đến ba năm. Việc mang thai và sinh con đồng nghĩa với việc họ phải nghỉ làm, điều này được mặc định là thực tập sinh đã phá vỡ hợp đồng từng ký với chủ lao động. Hơn nữa, chuyện này cũng sẽ khiến uy tín của các bên tuyển dụng của Việt Nam bị giảm sút đi đáng kể.

 

Chính vì thế, các công ty tuyển dụng lao động đang đưa ra điều kiện, nghiêm cấm nữ thực tập sinh mang thai. Thậm chí, một số bên còn áp dụng quy định nghiêm khắc hơn, có thể kể đến hình thức phạt 5.000 USD nếu hợp đồng bị đình chỉ, bất chấp vì lý do gì, kể cả việc mang thai. Khoản tiền phạt này sẽ tính trực tiếp vào tiền hoa hồng cũng như các khoản chi phí khác mà các thực tập sinh phải trả cho bên môi giới lao động. Tổng số tiền nói trên, theo thông tin từ chuyên gia tư vấn, có thể lên đến 10.000 USD – một khoản tiền quá lớn đối với hầu hết thực tập sinh nước ngoài.

 

Trả lời đài NHK, một người phụ nữ giấu tên cho biết, vào khoảng hai năm về trước, cô đã đến Nhật Bản với tư cách là thực tập sinh kỹ thuật, cố gắng làm việc để có khả năng hỗ trợ tài chính cho gia đình ở quê nhà. Sau khi mất hơn một năm để hòa nhập, làm quen, cô đã nảy sinh tình cảm với một nam thực tập sinh khác và có thai.

 

Lúc biết tin, cô đã rất vui mừng nhưng nỗi lo lắng cũng kéo đến ngay sau đó, khi cô nhớ lại trường hợp của một người đồng nghiệp đã bị đuổi về nước do mang bầu. Ít lâu sau, nỗi sợ hãi của cô đã trở thành sự thật khi chủ lao động thông báo rằng, cô không còn được phép làm việc tại nhà máy nữa vì vi phạm quy tắc không mang thai.

 

Người này cho biết, trước khi đưa ra thông báo, chủ lao động đã ép buộc cô phải phá thai nhưng cô và bạn trai đều phản đối điều đó.

 

 

 

Lo ngại bản thân sẽ bị đuổi về nhà trong khi không có cách nào để trả nợ, nữ thực tập sinh quyết định tìm đến một nhóm hỗ trợ xã hội. Nhóm hỗ trợ này khi đó đã thương lượng với chủ lao động, giúp cô đạt được thỏa thuận với doanh nghiệp. Theo đó, chủ lao động cho phép cô tạm thời trở về Việt Nam sinh con, sau khi sinh xong thì sớm quay lại làm việc. Tuy vậy thì điều này cũng có nghĩa là người mẹ trẻ sẽ phải bỏ lại con ở quê nhà để lên đường sang Nhật làm việc trả nợ, lý do bởi vì luật pháp Nhật Bản không cho phép người lao động nước ngoài mang theo con sơ sinh nếu muốn tham gia chương trình thực tập sinh kỹ thuật.

 

Khi được hỏi về tâm trạng hiện tại, nữ thực tập sinh cho biết mặc dù mỗi ngày đều gọi video nhiều lần về nhà, cô vẫn cảm thấy vô cùng nhớ con trai, mỗi ngày đều mong mỏi chính mình có thể được gặp con, ôm con, chăm sóc con, nhìn con lớn lên từng ngày. Người mẹ trẻ luôn luôn thắc mắc không hiểu tại sao, cô cũng như các thực tập sinh kỹ thuật ngoại quốc khác lại không được phép sinh con, nuôi con tại Nhật trong thời gian công tác ở đây trong khi các đồng nghiệp người Nhật Bản lại có thể.

 

Theo tìm hiểu, khi phát hiện mình đang có thai, nhiều nữ thực tập sinh người nước ngoài đã tìm đến Maria Le Thi Lang – một nữ tu ở nhà thờ Công giáo thành phố Kawaguchi, tỉnh Saitama – để cầu viện sự giúp đỡ. Chỉ trong năm 2020, nữ tu này đã tư vấn cho khoảng 50 trường hợp thực tập sinh mang thai, bao gồm 5 trường hợp xảy ra vào tháng 12/2020. Theo bà Maria, hai vụ việc ở tỉnh Hiroshima và Kumamoto cho thấy, dường như hai thực tập sinh kia đã vô cùng cảm thấy rất cô đơn, lạc lõng khi phải một mình đối mặt với mọi khó khăn.

 

 

Do vậy, bà đang cố gắng cải thiện tình hình bằng cách phối hợp với các liên đoàn lao động, nỗ lực tìm phương án hỗ trợ các thực tập sinh nước ngoài, thuyết phục chủ lao động cho phép họ tiếp tục làm việc sau khi đã sinh con. Ngoài ra, nữ tu này cũng đã liên hệ với các nhóm hỗ trợ chăm sóc trẻ em để giúp đỡ các thực tập sinh có mong muốn về quê nhà sinh con rồi sẽ quay lại Nhật Bản làm việc. Bà Maria cho biết, nhiều lao động nước ngoài che giấu việc mang thai vì áp lực nợ nần, một số còn coi việc phá thai là lựa chọn duy nhất. Hiện tại, bà đang không ngừng nỗ lực để thuyết phục họ hãy tìm kiếm sự hỗ trợ từ các tổ chức xã hội đồng thời nhắc nhở rằng, họ hoàn toàn có quyền sinh con và nuôi con.