Nhận biết thực phẩm chứa chất độc Botulinum, đồ hộp mở nắp để trong tủ lạnh rất dễ nhiễm khuẩn

Vụ việc lô sản phẩm Pate Minh Chay nhiễm vi khuẩn Clostridium botulinum (C.botulinum) gây ngộ độc nghiêm trọng khiến hàng chục người phải nhập viện làm dấy lên nguy cơ an toàn khi bảo quản thực phẩm.

 

Theo TS.BS Lê Quốc Hùng, Trưởng khoa Bệnh Nhiệt đới Bệnh viện Chợ Rẫy, vi khuẩn Clostridium botulinum sinh ra chất độc Botulinum trong quá trình phát triển (nhân đôi hay sinh bào tử). Đây là một loài vi khuẩn yếm khí (sống trong môi trường không có không khí), có khả năng tự tạo ra bào tử (có thể hiểu là vi khuẩn tự đóng kén để tồn tại trong môi trường có không khí) nằm lẫn trong đất cát.

 

Các loại đồ hộp có nguy cơ cao nhiễm độc Botulinum

 

BS Hùng phân tích, khi có điều kiện thuận lợi là môi trường yếm khí (thường gặp nhất là những thức ăn bị nhiễm vi khuẩn được đóng hộp), các bào tử vi khuẩn sẽ tái hoạt động trở lại, sinh sản, phát triển và tạo ra chất độc Botulinum.

Theo TS Lâm Quốc Hùng, Trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm (Cục An toàn thực phẩm - Bộ Y tế), ngộ độc C.botulinum xảy ra do sử dụng đồ ăn, thức uống nhiễm vi khuẩn này khi chúng đã sinh ra độc tố hoặc do ăn uống phải thực phẩm chứa nha bào C.botulinum. Khi các thức ăn nhiễm khuẩn đưa vào đường tiêu hóa, nha bào phát triển, sinh ra độc tố và gây bệnh.

TS Lâm Quốc Hùng lưu ý, trong môi trường tự nhiên, vi khuẩn C.botulinum có khả năng sống sót cao, nha bào của chúng (tồn tại trong đất, phân, bùn, rau quả, trên động vật, nhiều tháng).
Đặc biệt, vi khuẩn này có thể sống trong các thực phẩm đồ hộp thịt, sữa, cá hun khói… với điều kiện đã mở nắp, bảo quản nhiều tuần trong tủ lạnh.

Các loại đồ hộp, thức ăn được chế biến, sản xuất, bảo quản không đạt tiêu chuẩn vệ sinh trong điều kiện yếm khí... rất dễ bị nhiễm độc Botulinum.

Người nhiễm độc tố Botulium có thể xuất hiện hội chứng viêm dạ dày - ruột cấp tính (đau bụng, sốt) hoặc hội chứng nhiễm độc thần kinh với biểu hiện như: liệt mềm, diễn biến nhanh và có thể tử vong.

 

Không nên bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh quá lâu

PGS.TS Đỗ Duy Cường, Giám đốc Trung tâm bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai, Hà Nội), cho biết dấu hiệu nhận biết đồ hộp có thể bị nhiễm độc botulinum là các đồ hộp bị phồng. Vì khi đó, vi khuẩn xâm nhập và sinh hơi bên trong. Do đó, nếu thấy thực phẩm đóng hộp (thịt hộp, pate hộp...) bị phồng, các bà nội trợ tuyệt đối nên tránh xa.

Các chuyên gia khuyến cáo, để phòng tránh ngộ độc Clostridium botulinum, cần giám sát, kiểm tra, thanh tra việc bảo đảm an toàn thực phẩm các khâu sản xuất, vận chuyển, bảo quản, sử dụng các thực phẩm đóng hộp, thực phẩm hun khói, thực phẩm lên men yếm khí (thịt, cá ướp, ủ mắm...), thực phẩm bảo quản trong môi trường yếm khí (xông khói...), lò mổ, cơ sở chế biến thức ăn, nơi bán sữa và sản phẩm sữa.

Thay đổi thói quen bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh. Đồ hộp đã mở nắp phải dùng hết, không bảo quản quá lâu trong tủ lạnh. Nhiều người lầm tưởng tủ lạnh có thể bảo quản mọi thứ nhưng đây là nơi vi khuẩn dễ sinh sôi và phát triển, gây nhiễm độc thức ăn.