Ngộ độc thực phẩm có nên uống thuốc cầm tiêu chảy?

Các triệu chứng thường gặp khi bị ngộ độc thực phẩm bao gồm: Buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng, sốt, mệt mỏi… Một số trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể bị biến chứng thậm chí mất mạng. Nguyên nhân do hiện tượng mất nước và chất điện giải quá mức. Vậy trong trường hợp này nên dùng thuốc gì?

 

 

Theo Dược sĩ Hoàng Thủy, tiêu chảy cấp gây mất nước và chất điện giải trầm trọng, đặc biệt ở người già và trẻ nhỏ. Do đó, ưu tiên hàng đầu khi cấp cứu cho bệnh nhân tiêu chảy không phải dùng thuốc mà là bù nước và chất điện giải.

 

Khi bị tiêu chảy, nước lọc không thể đáp ứng sự bù nước cho cơ thể thay vào đó người ta dùng oresol. Thuốc này có thể dùng để phòng và điều trị mất điện giải và nước trong tiêu chảy cấp từ nhẹ đến vừa. Cách dùng như sau: hòa tan 1 gói oresol trong một lít nước đun sôi để nguội. Nếu là gói nhỏ (5g) pha với 200ml nước.

 

Đặc biệt lưu ý phải pha đúng tỷ lệ theo hướng dẫn sử dụng, tránh pha không đúng tỷ lệ sẽ gây nên dung dịch loãng hoặc đặc quá đều gây hại cho người bệnh.

 

 

Ở mức độ nhẹ, cho bệnh nhân uống 50 ml/kg, trong 4 - 6 giờ. Nặng hơn cho uống 100 ml/kg, trong vòng 4 - 6 giờ. Sau đó điều chỉnh liều lượng và thời gian dùng thuốc tùy theo mức độ khát và đáp ứng với điều trị.

 

Nếu bệnh nhân tiêu chảy liên tục nhẹ có thể cho uống 100 - 200 ml/kg/24 giờ cho đến khi hết tiêu chảy.

 

Người lớn tối đa uống 1 lít nước oresol/giờ. Với trẻ nhỏ cần cho uống từng ít một, uống chậm và nhiều lần. Không nên cho uống một lúc quá nhiều, sẽ bị nôn. Nhiều trường hợp ngộ độc thực phẩm nhẹ chỉ cần bù nước và chất điện giải đủ là đã cầm được hiện tượng đi ngoài phân lỏng và có thể khỏi.

 

Nước oresol chỉ dùng để thay thế nước uống. Việc ăn uống của bệnh nhân vẫn cần đảm bảo. Cho người bệnh ăn kèm các thức ăn mềm, như cháo gạo, chuối, đậu, khoai tây, hoặc các thức ăn nhiều bột nhưng không có lactose.

 

Cần cân nhắc dùng oresol cho bệnh nhân có vấn đề về chức năng thận. Trường hợp mất nước nặng kèm triệu chứng sốc hoặc tiêu chảy nặng (khi tiêu chảy vượt quá 30 ml/kg thể trọng mỗi giờ thì không thể bù nước bằng đường uống. Khi đó cần đưa bệnh nhân đi cấp cứu để truyền tĩnh mạch.

 

Theo các chuyên gia, việc bị ngộ độc thực phẩm liền lập tức dùng thuốc cầm tiêu chảy là không có lợi. Theo cơ chế thông thường, khi bị ngộ độc cơ thể cần tống chất độc ra ngoài. Do đó, việc dùng thuốc cầm tiêu chảy giống như giữ chất độc lại trong cơ thể. Chỉ dùng thuốc cầm tiêu chảy trong trường hợp tiêu chảy kéo dài, không khu trú.

 

Lưu ý chỉ sử dụng các loại thuốc đặc hiệu khi đã xác định được nguyên nhân gây tiêu chảy. Một số loại thuốc có thể dùng.

 

 

Thuốc Loperamid: có tác dụng cầm tiêu chảy trên lâm sàng, làm giảm nhu động ruột, giảm tiết dịch đường tiêu hóa, tăng trương lực cơ thắt hậu môn. Thuốc còn có tác dụng kéo dài thời gian vận chuyển qua ruột, tăng vận chuyển dịch và chất điện giải qua niêm mạc ruột, do đó làm giảm sự mất nước. Không dùng thuốc cho người bụng trướng, viêm đại tràng nặng, viêm đại tràng màng giả.

 

Thuốc Attapulgite: là một chất hấp phụ chống tiêu chảy. Không dùng thuốc này trong điều trị tiêu chảy cấp ở trẻ em. Không dùng thuốc quá hai ngày, hoặc khi tiêu chảy kèm sốt, tiêu chảy phân có máu và chất nhầy, sốt cao.

 

Khi chưa xác định được nguyên nhân gây ngộ độc thì biện pháp an toàn hơn cả là dùng than hoạt tính để chống hấp thu chất độc vào máu, tập hợp chất độc để đẩy ra ngoài. Mặt khác, than hoạt giúp làm đặc phân, cải thiện tình trạng tiêu lỏng ra nước. Thông thường, than hoạt thường được phối hợp với dược chất khác như thuốc sát khuẩn đường ruột để điều trị tiêu chảy cấp do nhiễm độc, nhiễm khuẩn thức ăn.

 

 

Hà Ly (t/h)