Ngày 30/9: Hà Nội vẫn đứng đầu bảng top 10 thành phố ô nhiễm không khí nhất thế giới

 

Theo thông tin trên VOV, sáng 30/9, Hà Nội tiếp tục đứng đầu bảng xếp hạng 10 thành phố có chất lượng không khí xấu nhất thế giới trên tổng số 10.000 thành phố được quan trắc của ứng dụng AirVisual (Tổ chức đo chất lượng không khí thế giới).

 

Theo bảng xếp hạng cập nhật khoảng 8h30, Hà Nội ở vị trí số 1 với, chỉ số AQI 277 hiển thị màu tím - mức Xấu. Xếp sau Hà Nội lần lượt là Bangkok (Thái Lan) và Hongkong (Trung Quốc)... Thành phố Hồ Chí Minh đứng thứ 10 trong bảng xếp hạng chất lượng không khí này.

 

 

Cho đến thời điểm  11h30, Hà Nội đứng ở vị trí số 1 với chỉ số AQI ở mức 217, chỉ số bụi mịn PM2.5 cao gấp 8 lần quy chuẩn quốc gia và 20 lần trung bình năm của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Như trước đó, ngày 28-29/9, một số điểm đo về chất lượng không khí cũng đã vượt ngưỡng đỏ, ở mức 200, chuyển sang ngưỡng tím. Trong khi đó,  khu vực Bắc Từ Liêm, chỉ số AQI được cho là cao nhất trong các khu vực trên địa bàn Hà Nội. 

 

Điều này cho thấy một vấn đề đáng báo động, gây nguy hại và cần đến lúc cần phải đưa ra những giải pháp để can thiệp, ngăn chặn.

 

Về nguyên nhân khiến cho ô nhiễm không khí ngày càng tăng, theo ông Trần Quang Năng, Trưởng phòng dự báo thời tiết (Trung tâm dự báo KTTV quốc gia), các khu vực ở thành phố lớn có lượng giao thông, hoạt động sản xuất rất lớn, khói độc và khí độc nhiều. Đặc biệt, một số khu vực tỉnh thành phía bắc, trong đó có Hà Nội đã bước vào thời kỳ thu hoạch lúa, đốt rơm rạ. Lượng khói bụi lớn, tích tụ là một phần căn nguyên của vấn đề.

 

Yếu tố nữa là khi thời tiết chuyển từ hè sang thu, lớp không khí lạnh yếu ở thấp chi phối, không có đối lưu phát triển. Các chất ô nhiễm không phát tán ra được môi trường xung quanh hoặc không đi lên được trên cao. Lớp không khí lạnh đó giữ vai trò tạo ra hiện tượng nghịch nhiệt, xu hướng nhiệt độ bên trên cao hơn nhiệt độ ở tầng thấp. Do vậy, các chất bụi, chất khí nặng nằm sát bề mặt bị giữ lại, gây nên tình trạng ô nhiễm.

 

Còn ông Hoàng Dương Tùng, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường cho rằng, đây là tượng “nghịch nhiệt”. Có nghĩa là ô nhiễm rất cần gió và đối lưu để khuếch tán đi, nhưng trong trường hợp tĩnh gió, ít đối lưu là ô nhiễm cứ thế ở lại gây ô nhiễm. Nó là hiện tượng của sự đảo chiều của các thành phần khí trong khí quyển ở những nơi có vĩ độ cao,  có thể dẫn đến tình trạng ô nhiễm do khói bị kẹt lại và nằm gần mặt đất hơn, gây những tác động tiêu cực đến sức khỏe.

 

Bên cạnh những nguyên nhân trên, chúng ta không thể không nhắc đến sự gia tăng của mật độ dân số, sự đô thị hóa, công trình xây dựng cùng các phương tiện giao thông,... Đó có lẽ là nguyên nhân cốt lõi. 

 

Thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ô nhiễm không khí gây ra 7 triệu ca tử vong sớm mỗi năm. Theo số liệu thống kê của Liên hợp quốc , mỗi giờ có khoảng 800 ca tử vong do ô nhiễm không khí, trung bình 13 người tử vong mỗi phút, gấp ba lần số tử vong vì sốt rét, bệnh lao và AIDS mỗi năm. Ở Việt Nam có 34.232 người tử vong sớm có liên quan đến ô nhiễm không khí.

 

Tình trạng ô nhiễm không khí có thể gây ra các bệnh như tim mạch. Một nghiên cứu năm 2007 cho thấy ở phụ nữ, ô nhiễm không khí không liên quan đến xuất huyết nhưng bị đột qụy thiếu máu cục bộ. Ô nhiễm không khí cũng có liên quan đến tỷ lệ mắc và tử vong tăng lên do đột qụy cơ động mạch vành trong một nghiên cứu đoàn hệ năm 2011. Các hiệp hội được cho là nguyên nhân và các hiệu ứng có thể được trung gian bởi co mạch, viêm cấp thấp và xơ vữa động mạch.

 

Các nghiên cứu đã chứng minh nguy cơ mắc bệnh hen suyễn và bệnh phổi mãn tính do gia tăng ô nhiễm không khí do giao thông gây ra. Ngoài ra, ô nhiễm không khí có liên quan đến gia tăng tỷ lệ nhập viện và tử vong do hen suyễn và bệnh phổi mãn tính.

 

Và không nghi ngờ, ô nhiễm không khí cũng tác nhân khiến cho tỷ lệ bệnh nhân mắc ung thư ngày càng cao. Nghiên cứu dịch tễ học của Đan Mạch cho thấy nguy cơ ung thư phổi gia tăng đối với những bệnh nhân sống ở những khu vực có nồng độ ôxit nitơ cao, ngoài ra ô nhiễm không khí cũng có liên quan đến các dạng ung thư khác, bao gồm ung thư cổ tử cung và ung thư não.

Nói về giải pháp ngăn chặn, đương nhiên là một bài toán khó và không thể giải quyết trong một sớm một chiều. Đứng trước vấn đề trên, GS Nguyễn Văn Thanh Vân, Đại học Mc Grill (Canada) đưa ra lời khuyên, ở những nơi có cảnh báo về ô nhiễm cao, người dân nên hạn chế ra đường. Đặc biệt lưu ý với người già và trẻ nhỏ, phụ nữ có thai. Uống nhiều nước sẽ giúp đào thải những chất cặn bã, bụi bẩn, thải chất độc hại ra khỏi thận.

 

Những người thường xuyên phải làm việc ở ngoài đường hay phải di chuyển từ nơi này sang nơi khác thì phải đeo khẩu trang đạt tiêu chuẩn để ngăn chặn bụi mịn, hạn chế tối đa hít phải không khí bị ô nhiễm và khí độc từ môi trường. Ngoài ra, người dân cũng nên thường xuyên dọn dẹp, lau quét nhà cửa và làm sạch môi trường sống ở xung quanh.

 

Để đẩy hạn chế ô nhiễm, việc tuyên truyền, giáo dục ý thức cho người dân cần được nâng cao. Hầu hết, người dân đang còn khá thờ ơ, chưa quan tâm đến vấn đề môi trường, khái niệm ô nhiễm còn khá xa lạ với họ, nhất là ở vùng nông thôn. Tổ chức Hòa bình xanh khuyến cáo, Việt Nam cần khẩn trương giảm phát thải ô nhiễm không khí ở những khu vực có chất lượng không khí kém bằng cách chuyển sang sử dụng nguồn năng lượng sạch và năng lượng tái tạo; chuyển đổi sang hệ thống giao thông bền vững, tăng cường các tiêu chuẩn phát thải và thực thi chế tài khí thải cho các nhà máy điện, khu chế xuất công nghiệp, phương tiện và các nguồn phát thải chính khác.

 

Việt Nam cũng cần chú trọng thực hiện một số giải pháp cụ thể như, kiểm soát bụi trong quá trình thi công, vận chuyển nguyên vật liệu, chất thải tại các công trường xây dựng; tăng cường kiểm soát khí thải phát sinh từ các khu vực xử lý chất thải rắn nông thôn, làng nghề, cụm công nghiệp.

 

Việc bảo vệ môi trường không phải là vấn đề của riêng ai, mà nó cần sự chung tay góp sức của cả cộng đồng. Hạn chế bao bì nilon, rác thải nhựa, thực hiện nếp sống văn minh và trồng thêm nhiều cây xanh là điều nên làm.