Ngành y tế Cà Mau khuyến cáo về nguy cơ tiềm ẩn sau những món ăn “hấp dẫn” trước cổng trường

Anh Nguyễn Văn D, một phụ huynh có con học tại phường Tân Thành cho biết, một lần rước con tan học, thấy còn đòi mua nước uống đóng chai trước cổng trường. Tôi có mua và sau khi xem kỹ lại thì chai nước đó được sản xuất cách đây nhiều tháng và chỉ còn 2 ngày nữa là hết hạn sử dụng.

Tình trạng này không chỉ diễn ra ở đô thị lớn mà còn lan rộng ở các vùng nông thôn. Nhiều trường học nằm sát đường lớn, hàng quán mọc san sát. Mặc dù cơ quan chức năng thường xuyên kiểm tra, xử phạt, nhưng sau khi lực lượng rút đi, các hàng quán lại hoạt động trở lại.

Một câu hỏi đặt ra, những quầy hàng rong trước cổng trường có đạt yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm hay không khi mà phần lớn người bán hàng rong không có giấy chứng nhận kinh doanh, không được tập huấn về quy trình bảo đảm an toàn thực phẩm và dụng cụ chế biến thường đặt ngay trên vỉa hè, khói bụi xe cộ bám đầy. Đặc biệt, các loại thực phẩm này thường được nhập từ các cơ sở không rõ xuất xứ, đôi khi là sản phẩm cận hạn sử dụng; nhiều quầy hàng còn sử dụng dầu chiên đi chiên lại nhiều lần, nguyên liệu không rõ nguồn gốc, bảo quản ở nhiệt độ thường dưới nắng nóng.

Theo BSCKI Hồ Thanh Đảm, Trưởng khoa Truyền thông – Giáo dục sức khỏe, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Cà Mau, việc thường xuyên ăn thực phẩm không đảm bảo vệ sinh có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe học sinh. Trước hết là ngộ độc cấp tính, với các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, sốt. Đây là phản ứng của cơ thể khi tiêu thụ thực phẩm chứa vi khuẩn, độc tố, hoặc hóa chất vượt ngưỡng an toàn. 

“Về lâu dài, việc ăn uống thiếu kiểm soát có thể dẫn đến béo phì, rối loạn chuyển hóa, hoặc mắc các bệnh mãn tính như tiểu đường, gan nhiễm mỡ, tim mạch. Nhiều loại thức ăn nhanh chứa lượng dầu mỡ, muối, đường, chất béo bão hòa vượt mức khuyến nghị, trong khi lại thiếu vitamin và khoáng chất cần thiết. Điều này ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và trí tuệ của học sinh”, BSCKI Hồ Thanh Đảm cho biết.

Không chỉ vậy, thói quen ăn uống tùy tiện còn tác động đến nhận thức và lối sống của giới trẻ. Khi coi việc ăn quà vặt là “mốt”, là cách giao lưu với bạn bè, các em dễ bị cuốn vào thói quen tiêu dùng không lành mạnh, xa rời bữa ăn gia đình, mất cân bằng dinh dưỡng.

Theo BSCKI Hồ Thanh Đảm, hiện tượng này bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân đan xen. Trước hết là do thói quen tiêu dùng của học sinh. Ở lứa tuổi thiếu niên, các em dễ bị hấp dẫn bởi món ăn bắt mắt, hương vị đậm, giá rẻ, lại tiện lợi. Thay vì bữa ăn dinh dưỡng ở nhà, các em chọn những món “ăn liền” trước cổng trường như một cách giải tỏa sau giờ học.

Bên cạnh đó, sự buông lỏng trong quản lý từ nhà trường và chính quyền địa phương cùng sự thiếu quan tâm của một bộ phận phụ huynh cũng góp phần khiến vấn đề kéo dài. Dù nhiều trường học đã có quy định cấm học sinh mua đồ ăn vặt trước cổng trường, nhưng việc kiểm tra, xử lý vẫn còn hạn chế. Các cơ quan y tế, chính quyền địa phương chưa phối hợp chặt chẽ để duy trì kiểm soát thường xuyên.

BSCKI Hồ Thanh Đảm đề nghị ngành giáo dục cần phối hợp với y tế địa phương tăng cường tuyên truyền, giáo dục kỹ năng lựa chọn thực phẩm an toàn trong trường học. Nhà trường cần có nhiều động thái tuyên tuyền và đổi mới bằng nhiều hình thức sinh động hơn như: tổ chức cuộc thi tìm hiểu, diễn kịch, vẽ tranh về an toàn thực phẩm hoặc mời chuyên gia dinh dưỡng đến nói chuyện.

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương và lực lượng chức năng cũng cần kiểm tra định kỳ, kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm. Không chỉ dừng ở việc tịch thu hàng hóa hay phạt hành chính, mà cần tuyên truyền để người bán hiểu tác hại và tự giác thay đổi.

Về phía phụ huynh, hãy chủ động giáo dục con về thói quen ăn uống lành mạnh. Mỗi bữa sáng, hộp cơm mang đi hay món ăn nhẹ trong cặp sách đều là cách giúp con tránh xa hàng quán không an toàn. Quan trọng hơn, cha mẹ nên làm gương bằng cách hạn chế đồ ăn nhanh, xây dựng nếp sống khoa học trong gia đình.