Muôn cách làm giàu từ nuôi con vật lạ [Kỳ 24]: Lãi đậm nhờ nuôi loài cá da loang lổ như rắn

Cá chạch lấu tên tiếng Anh là Mastacembelus favus. Đây là loài cá nước ngọt nhưng có khả năng sinh sống và phát triển tốt trong cả môi trường nước ngọt lẫn nước lợ. Chúng phân bố nhiều ở vùng Đông Nam Á thuộc hạ lưu sông Mê Kông như Lào, Campuchia, Thái Lan và Việt Nam. Tại Việt Nam, cá chạch lấu xuất hiện ở nhiều nơi từ Bắc tới Nam nhưng tập trung nhiều ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long và trở thành đặc sản mỗi mùa nước nổi nơi đây.

Cá chạch lấu có màu xanh đậm hoặc đen xám, trên thân có nhiều đốm vàng hình tròn hoặc bầu dục. Chúng cũng không có vây bụng, còn vây ngực thì có một đốm đen nhỏ. Cơ thể cá dài đến 90 cm và có thể nặng đến 1 kg. Cá chạch lấu sông được xem là một trong những loài cá đặc sản hiếm mỗi mùa nước nổi ở miền Tây. Chúng thường được bán ở các chợ ĐBSCL với mức giá cao ngất, từ 450.000-500.000 đồng/kg. Cá chạch lấu sông có thịt rất ngon, dai và béo nên rất được ưa chuộng. Nhiều quán ăn, nhà hàng thu mua loài cá này để chế biến thành các món ăn đặc sản như nướng muối ớt, kho nghệ, chiên tươi… thu hút du khách.

 

Cá chạch lấu không chỉ được ưa thích vì có hương vị thơm ngon mà còn bởi giá trị dinh dưỡng rất cao, được ví như là nhân sâm dưới nước. Đông y gọi cá chạch là thu ngư, thịt cá có vị ngọt, tính bình, không độc, có tác dụng bổ khí huyết, tráng dương, thanh nhiệt, tiêu khát, chữa nóng trong… Thực tế, trong cá chạch chứa nhiều thành phần dinh dưỡng, hàm lượng protein cao hơn hẳn thịt gà. Vì vậy, cá chạch là dược liệu chính trong rất nhiều phương thuốc chữa các bệnh suy nhược, thiếu máu, suy dinh dưỡng, mồ hôi trộm ở trẻ em; đặc biệt là giúp bồi bổ, tăng cường sức khoẻ và khả năng tình dục nam giới.

Tuy nhiên, cá chạch lấu sông đang ngày càng khan hiếm, vì vậy, những năm gần đây người dân ĐBSCL đã bắt đầu cho sản nhân tạo và ươm nuôi thành công loài cá này, mang lại giá trị kinh tế cao.

 

Anh Trần Thanh Hùng ở huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang là một trong những người đầu tiên trên cả nước cho sinh sản nhân tạo và nuôi thành công cá chạch lấu. Mô hình của anh Hùng là nuôi cá chạch lấu trong ao đất và bể lót bạt. Nuôi với mật độ cao nhưng đàn cá của anh Hùng có tỷ lệ hao hụt thấp nhờ bình sục khí oxy và máy tạo dòng chảy biến nước tĩnh thành nguồn nước động. Ngoài ra, anh Hùng cũng đặt ra nhiều giá thể bằng ống nhựa trong ao để cá chạch có chỗ trú ẩn và đỡ cạnh tranh thức ăn. Đàn cá của anh Hùng cũng được tập ăn thức ăn ở cả dạng chìm và nổi vì vậy chúng phát triển khỏe mạnh chỉ sau 7-8 tháng nuôi cá đạt trọng lượng 3-4 con/kg và có thể xuất bán với mức giá 300.000-350.000 đồng/kg, có khi lên đến 400.000 đồng/kg.

Không như anh Hùng, ông Lý Văn Bon ở Cần Thơ lại chọn cách nuôi cá chạch lấu trên sông. Ông Bon lấy giống cá chạch lấu từ tự nhiên rồi nhân giống nuôi hàng chục tấn trên sông Hậu. Bí quyết nuôi cá trên sông của ông Bon là thả cá vào lồng nuôi. Ưu điểm của cách làm này là có thể nuôi với mật độ lớn lên tới khoảng 20.000 con/lồng. Mỗi năm, ông Bon thu lãi hàng tỷ đồng tư mô hình này.

 

Cá chạch lấu cũng là loài thủy sản được tỉnh Kiên Giang đánh giá cao về tiềm năng, triển vọng nuôi và chú trọng đầu tư phát triển. Hồi tháng 3/2019, tỉnh đã thông qua đề cương dự án "Thu thập, lưu giữ, bảo tồn nguồn gen cá chạch lấu tại tỉnh Kiên Giang" nhằm bảo tồn, đáp ứng, nâng cao chất lượng giống phục vụ nuôi thương phẩm.

Được biết, từ năm 2018, Phòng Nông nghiệp & Phát triển nông thôn huyện Gò Quao (tỉnh Kiên Giang) đã phối hợp cùng khuyến nông triển khai nuôi thử nghiệm cá chạch lấu trong ao đất. Nông dân trong huyện Gò Quao đã được tham quan mô hình sản xuất và ương nuôi cá chạch lấu thương phẩm tại tỉnh Hậu Giang sau đó về thử nghiệm tại ba điểm nuôi thuộc 3 xã Vĩnh Thắng, Vĩnh Hòa Hưng Nam và Thới Quản. Mô hình nuôi cá chạch lấu bước đầu đã cho kết quả khá tích cực. Ông Huỳnh Văn Thua (ấp Vĩnh Hòa 3, xã Vĩnh Hòa Hưng Nam) - một hộ nông dân tham gia mô hình cho biết, sau 6 tháng nuôi cá đạt trọng lượng 150 g/con, phát triển tốt và ít bị hao hụt. Theo ông Thua, cá chạch lấu là loài dễ nuôi, chỉ cần lưu ý một số yếu tố là cá có thể sinh trưởng phát triển tốt, mang lại hiệu quả kinh tế cao.

 

Nuôi cá chạch lấu không khó, chỉ cần người nuôi chịu khó tìm hiểu, học hỏi một chút là có thể nuôi thành công ngay từ khi bắt đầu và nhanh chóng thu hồi được vốn.

Đầu tiên, về ao nuôi cá, nên nuôi trong ao có diện tích từ 500-1.000 m2. Tát cạn, vét hết lớp bùn ao sau đó bón vôi với liều lượng 7-10 kg/100m2. Phơi đáy ao trong 2-3 ngày, sau đó cấp nước vào ao qua lưới lọc, Độ sâu ao trong khoảng 1,2-1,5 m là đạt chuẩn. Nhiệt độ ao cần duy trì ở mức 27-32 độ C, pH từ 7,5-8,5. Do cá chạch lấu là loài sống ở tầng đáy, ít di chuyển nên cần chú ý duy trì hàm lượng oxy hoà tan lớn hơn 5 mg/l. Ngoài ra, trong tự nhiên cá chạch ưa sống ở các khe đá, đẻ trứng ở các hang hốc, khe đá ven bờ nên khi nuôi trong ao cần đặt các cá thể để chúng có thể "tụ tập". Tốt nhất nên chọn các loại cây không có tinh dầu như tre, trúc… phơi khô hoặc ống nhựa, sau đó cắt khúc 30-50 cm, bó thành từng bó đặt trong ao. Trong quá tình nuôi cần định kỳ thay nước mới để môi trường nước được trong sạch, tăng cường oxy cho cá.

Sau khi chuẩn bị xong ao nuôi là tới công đoạn thả giống. Người nuôi cần chọn mua giống từ các nguồn uy tín, là giống sinh sản nhân tạo. Chọn những con cá khỏe mạnh, chiều dài cá đạt từ 12-15 cm, không bị sây sát, không dị hình dị tật. Cá mua về nên cho nghỉ ngơi 15 phút, sau đó pha nước muối loãng (100 g muối/10 lít nước) để tắm cho cá trong vòng 5-10 phút để sát trùng. Sau đó thả cá rồi thả từ từ xuống ao nuôi với mật độ từ 2-5 con/m2.

Cá chạch lấu khá dễ nuôi và dễ tính với ưu diểm là không kén ăn. Thức ăn ưa thích của cá chạch lấu là các loại giun, ấu trùng, côn trùng, tôm tép, cá, cua, ốc... Trong chăn nuôi, thức ăn chính của cá là thức ăn dạng viên hàm lượng đạm từ 35% trở lên. Do loài này có tập tính ăn chìm nên bỏ thức ăn trên sàn cách mặt nước 5 cm và đặt gần giá thể nơi cá trú ẩn.

Hàng ngày cho cá ăn 2 lần vào khoảng 8h sáng và 17h chiều. Cá từ 1-3 tháng tuổi khẩu phần ăn bằng 5-7% trọng lượng cơ thể. Cá từ 4-6 tháng tuổi khẩu phần từ 3-5% trọng lượng. Cá từ 6 tháng trở lên chỉ cần cho ăn từ 2-3% trọng lượng. Ngoài khẩu phần chính cũng cần bổ sung vitamin C và men tiêu hóa vào thức ăn cho cá để tăng cường sức đề kháng và hiệu quả sử dụng thức ăn.

Ngoài ra, để cá phát triển khỏe mạnh tốt nhất nên kiểm tra ao mỗi ngày vào buổi sáng, quan sát hoạt động của cá và màu nước ao nuôi để phát hiện kịp thời các hiện tượng bất thường của cá. Môi trường nước đảm bảo trong điều kiện tối hảo cho cá phát triển là nước có màu xanh đọt chuối, oxy>5 mg/l, pH từ 7,5-8,5; độ trong 30-40 cm.

 

[presscloud]https://media.baosuckhoecongdong.vn/mediav2/upload/video/2019/12/30/Muon-cach-lam-giau-tu-nuoi-con-vat-la-Ky-23]-Lai-dam-nho-nuoi-loai-ca-da-loang-lo-nhu-ran_30122019231704.mp4[/presscloud]