Muôn cách làm giàu từ nuôi con vật lạ [Kỳ 21]: Nuôi loài cá chỉ ăn đêm mà đẻ trứng \'vàng\'

Cá tầm bán tại lồng đã có giá khoảng 450.000 đồng/kg, trứng cá có khi lên tới gần 2 tỷ đồng/kg.

 

Cá tầm là một tên gọi để chỉ một chi cá có danh pháp khoa học là Acipenser, một trong những chi cá cổ nhất hiện còn tồn tại và có nguồn gốc ở vùng các nước châu Âu, châu Á và Bắc Mỹ. Cá tầm sống ở tầng đáy. Chúng có lớp da dày, nhám, thân không vảy, đuôi chẻ đôi, miệng nhỏ, không răng, mũi dài nhọn có 4 râu cứng. Đặc biệt, đây là loại cá xương sụn với hệ thống xương và đầu cá đều cấu tạo từ sụn. Từ lâu, cá tầm đã được biết đếm là loài cá cho thịt và trứng giàu chất dinh dưỡng, có giá trị kinh tế cao trên thị trường.

Nói đến trứng cá tầm, từ nhiều thập kỷ trước, loại trứng này luôn nằm trong top các món ăn xa xỉ nhất hành tinh. Hiện tại, 1 kg trứng cá tầm đen (Osetra) dao động từ 1.500-6.000 USD, trứng cá tầm trắng (Beluga) có giá tới 10.000 USD/kg (tức hơn 200 triệu đồng/kg). Tuy nhiên, đắt giá nhất thì phải kể đến trứng của những chú cá tầm bạch tạng. Mỗi kg trứng cá tầm muối loại này có thể đạt mức giá lên tới 1,8 tỷ đồng.

Đắt giá là vậy như nhu cầu của giới thượng lưu với loại thực phẩm xa xỉ này vẫn rất lớn. Ước tính nhu cầu trứng cá tầm trên thế giới hiện nay lên đến 3.000 tấn/năm và số lượng cung cấp thực tế vẫn không đủ. Nguyên nhân là vì nguồn cá tầm tự nhiên đang ngày càng khan hiếm, trong khi đó, ở các nước Châu Âu việc nuôi cá đang gặp khá nhiều trở ngại. Do yếu tố khí hậu ở các nước này mà cá phải nuôi từ 12-15 năm mới đẻ được trứng, số lượng trứng cũng chỉ chiếm 10-15% trọng lượng cơ thể cá.

Trong khi đó, tại Việt Nam, rất nhiều địa phương có điều kiện thuận lợi để nuôi cá tầm lấy trứng. Thực tế cho thấy, khi được nuôi ở nhiệt độ 16-28 độ C tại Việt Nam, tốc độ sinh trưởng nhanh hơn nuôi tại Châu Âu khoảng 2 lần, cá tầm 4-6 năm tuổi đã cho trứng đáng kể.

 

 

Ông Ngô Kim Luận ở phường Nghĩa Phú, thị xã Gia Nghĩa (tỉnh Đắk Nông) là một trong những người ở Việt Nam thành công với mô hình nuôi cá tầm.

Ông Luận bắt đâu nuôi loài cá này từ năm 2011. Kể về cơ duyên đến với nghề, ông Luận cho biết, trong một lần từ thị xã Đồng Xoài (tỉnh Bình Phước) lên thăm người bà con ở thị xã Gia Nghĩa, ông đã nhận thấy lòng hồ Thủy điện Đắk R’tíh có nhiều điều kiện thuận lợi để nuôi cá tầm. Ông Luận liền tìm đến các mô hình nuôi cá tầm của một số doanh nghiệp ở Lâm Đồng và Kon Tum để tìm hiểu, học hỏi kinh nghiệm. Được một công ty ở Lâm Đồng hỗ trợ kỹ thuật, ông Luận quyết định đầu tư 7 lồng nuôi 2.000 con cá tầm. Sau 10 tháng nuôi, ông Luận thu hoạch cá tầm bán thịt, lúc này trung bình 1 con cá nặng 2 kg. 4 tấn cá bán với giá 450 nghìn đồng/kg, ông Luận thu về 1,8 tỷ đồng. Trừ đi chi phí đầu tư lồng nuôi, con giống và thức ăn, nhân công… ông Luận bỏ túi hơn nửa tỷ đồng. Từ bước đi thành công, ông Luận tiếp tục duy trì, mở rộng quy mô nuôi cá tầm và gặt hái nhiều thành công.

Nhắc đến những người thành công với mô hình nuôi cá tầm ở Việt Nam, không thể không kể đến ông Nguyễn Trọng Cử - Việt kiều Đức về quê hương đầu tư mở trại nuôi cá tầm. Ông Cử có các trại nuôi cá tại Sa Pa, Tam Đảo (Vĩnh Phúc), Lang Chánh (Thanh Hóa), Đà Lạt (Lâm Đồng), Đà Bắc (Hòa Bình)… sử dụng giống và thức ăn nhập khẩu từ Châu Âu cùng nguồn nước sạch tinh khiết. Ngoài xây trại nuôi cá, ông Cử còn mở nhà hàng chuyên chế biến các món ăn đặc sản từ con vậy này. Các tầm ông Cử nuôi được bán trong chính chuỗi nhà hàng của ông và một vài nhà hàng nổi tiếng khác. Mỗi năm, không chỉ cung ứng hàng trăm tấn cá tầm thương phẩm và hàng chục kg trứng cá tầm, ông Cử còn xuất bán ra thị trường hàng triệu con cá tầm giống, mang lại nguồn thu "khủng".

Thực tế, rất nhiều địa phương tại Việt Nam có thể triển khai mô hình nuôi cá tầm. Bắt đầu từ năm 2019, Trung tâm Khuyến nông tỉnh Thừa Thiên - Huế đã phối hợp với huyện vùng cao A Lưới khảo sát và nuôi thử nghiệm cá Tầm tại hai điểm hộ. Các hộ tham gia được Trung tâm Khuyến nông hỗ trợ 100% chi phí con giống, 70% thức ăn và hướng dẫn kỹ thuật nuôi, chăm sóc, phòng trừ các bệnh thủy sản. Tuy mới đang trong quá trình thử nghiệm nhằm đánh giá sự thích nghi của loài cá này với điều kiện tự nhiên tại huyện vùng cao Thừa Thiên - Huế nhưng kết quả ban đầu khá tích cực, huống hẹn nhiều triển vọng trong tương lai.

 

 

"Điều kiện khí hậu cũng như hệ sinh thái môi trường ở hồ Thủy điện Đắk R’tíh rất thuận lợi cho việc nuôi cá tầm. Từ ngày thả nuôi cho đến lúc xuất bán, cá không mắc một loại bệnh nào. Kỹ thuật nuôi cá tầm không khó như mọi người nghĩ", ông Ngô Kim Luận tiết lộ.

Theo lời ông Luận, nuôi cá tầm quan trọng nhất là đảm bảo nguồn nước sạch cho cá. Nếu nước bị ô nhiễm hay nguồn thức ăn không đảm bảo thì cá sẽ bị nhiễm khuẩn vùng miệng rồi chết. Còn nếu đảm bảo được điều kiện sống sạch sẽ, duy trì nhiệt độ dưới 27 độ C thì chúng sẽ không mắc phải một loại bệnh nào và phát triển rất nhanh.

Cá tầm có thể sống trong điều kiện nuôi nhốt tại ao nước chảy hoặc trong lồng. Lồng nuôi cá tầm của gia đình ông Luận có diện tích 25 m2 và độ nước sâu là 5 m. Nhiều vùng lòng hồ ở Việt Nam có điều kiện lý tưởng để nuôi loài cá này.

Thức ăn của cá tầm là trùn quế, trùn hương, các loại cá nhỏ, tôm, tép và cám công nghiệp. Đặc biệt, cá tầm chỉ ăn đêm nên người nuôi phải cho cá ăn vào khung thời gian từ 19 giờ đêm đến 4 giờ sáng. Những con cá còn nhỏ dưới 1 kg thì cần cho ăn 4 lần/ngày, cá trên 1 kg thì giảm xuống 2 lần/ngày nhưng lượng cám nhiều hơn.

Khi cho cá ăn cần sử dụng ống nhựa dài bằng độ sâu của lồng, đường kính khoảng 10 cm, cắm ống nhựa xuống nước cách đáy lồng 1,5-2 m rồi đổ thức ăn vào ống nhựa. Khi đó thức ăn theo ống xuống sàng ăn ở đáy lồng sẽ giúp cá ăn được hết thức ăn, tránh lãng phí do bị phát tán ra bên ngoài hoặc trôi theo dòng chảy.

30-40 phút sau khi cho ăn, người nuôi kéo sàng ăn lên để kiểm tra mức độ sử dụng thức ăn của cá và quan sát các hoạt động của cá, mức độ căng của bụng cá… để có căn cứ điều chỉnh thức ăn phù hợp.

Định kỳ 20-30 ngày nên kiểm tra mẫu cá 1 lần để xác định cỡ trung bình và tổng khối lượng cá để điều chỉnh lượng thức ăn cho giai đoạn tiếp theo.

 

Sau thời gian nuôi từ 10-12 tháng, khi cá tầm đạt kích cỡ từ 1,8 kg/con trở lên là có thể tiến hành thu tỉa hoặc thu toàn bộ. Trước khi vận chuyển phải ngừng cho ăn trước 1 ngày. Quá trình vận chuyển cá tầm phải dùng dụng cụ vận chuyển đủ rộng để tránh cho cá không bị cong thân hay bị tổn thương.

Đối với cá tầm lấy trứng thì thời gian nuôi lâu hơn. Cá nuôi lâu trên 10 năm sẽ cho chất lượng trứng tuyệt hảo. Cá cái sẽ được siêu âm trước khi mổ lấy trứng bằng phương pháp rạch bụng. Trứng sau khi lấy được chế biến theo 2 phương thức là muối truyền thống và muối nhiệt. Muối được sử dụng là muối mỏ nguyên chất Himalaya với tỷ lệ rất thấp (dưới 3,5%) và không cho thêm bất kỳ chất bảo quản nào, đảm bảo độ tươi nguyên và chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm.

Các tầm đem lại hiệu quả kinh tế cao, tuy nhiên các chuyên gia thủy sản cũng khuyến cáo những hộ có ý định nuôi cá tầm cần cân nhắc kỹ vì chi phí đầu tư hệ thống máy móc chế biến, bảo quản cá tầm rất đắt đỏ chỉ phù hợp với những công ty giàu vốn và chuyên nghiệp. Vị trí đặt lồng/bè nuôi cá cũng phải nằm trong vùng quy hoạch để phát triển nuôi trồng thủy sản và có được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền.

 

[presscloud]https://media.baosuckhoecongdong.vn/mediav2/upload/video/2019/12/25/Nuôi cá tầm nặng 30 kg giữa lòng hồ Thác Bà VNEXPRESS_25122019000503.mp4[/presscloud]