Mưa sao băng Bảo Bình và siêu trăng cuối cùng năm 2020 sẽ diễn ra vào tuần này

Đêm thứ Tư rạng sáng thứ Năm tuần này (6-7/5), người yêu thiên văn Việt Nam có cơ hội chiêm ngưỡng mưa sao băng Eta Aquarids hay còn gọi là mưa sao băng Bảo Bình.

 

 

Mưa sao băng Eta Aquarids được hình thành từ những hạt bụi của sao chổi Halley- một thiên thể được biết đến và quan sát từ thời cổ đại.

 

Mưa sao băng Eta Aquarids là một trận mưa sao băng khá lớn, thường xảy ra từ 29/4-28/5 hàng năm. Năm nay, mưa sao băng này đạt cực đại vào đêm ngày 6, rạng sáng ngày 7/5.

 

Ở thời điểm cực đại, nếu quan sát từ khu vực Nam bán cầu có thể thấy tới 60 vệt băng/giờ. Tuy nhiên, nếu ở khu vực Bắc bán cầu, trong đó có Việt Nam, chỉ quan sát được sao băng với tần suất tối đa khoảng 30 vệt băng/giờ.

 

Để quan sát mưa sang băng Bảo Bình cần chọn nơi nơi thoáng đãng, ít ánh sáng đèn. Thời gian quan sát mưa sao băng tốt nhất là sau nửa đêm. Các vệt băng có xu hướng tỏa ra từ chòm sao Aquarius (Bảo Bình), tuy nhiên chúng cũng có thể xuất hiện từ bất cứ đâu trên bầu trời.

 

Tại Việt Nam, thời tiết đêm ngày 6 rạng sáng 7/5 ở hầu hết các vùng trên cả nước đều ít mây, không mưa hoặc chỉ mưa vài nơi. Thời tiết khá thuận lợi để quan sát mưa sao băng Bảo Bình. Tuy nhiên, thời điểm cực đại của năm nay lại trùng với thời kỳ trăng tròn nên việc quan sát sẽ bị ảnh hưởng một chút bởi ánh trăng.

 

 

Sau khi chiêm ngưỡng mưa sao băng Eta Aquarids, ngay trong tối thứ Năm 7/5, những người yêu thiên văn tại Việt Nam lại tiếp tục có cơ hội chiêm ngưỡng hiện tượng thiên văn kỳ thú khác là Trăng Hoa - Siêu trăng cuối cùng của năm 2020.

 

 

"Siêu trăng" là khái niệm được các nhà khoa học của NASA đặt ra từ năm 1979 để gọi hiện tượng mặt trăng tròn và ở vị trí gần Trái đất nhất hơn mức trung bình trên quỹ đạo chuyển động, cũng là thời điểm người quan sát thấy mặt trăng rõ và sáng nhất.

 

Theo quỹ đạo chuyển động của trái đất, khoảng cách xa nhất giữa Mặt trăng và Trái đất là khoảng 406.700 km và gần nhất là khoảng 356.400 km. Khi hiện tượng Siêu trăng diễn ra, khoảng cách giữa Mặt trăng và Trái đất sẽ dưới 359.000 km, khoảng cách càng ngắn thì độ sáng của Mặt trăng nhìn từ Trái đất càng rõ.

 

Ngoài ra, do mối liên kết phức tạp giữa Trái đất, Mặt trăng và Mặt trời về quỹ đạo chuyển động, siêu trăng sẽ đi liên tiếp vào 3-4 tháng kề nhau. Trong năm 2020, siêu trăng cũng đi 4 lần kề nhau, lần lượt là vào các ngày 9/2, 10/3, 8/4 và 7/5.

 

 

Những bộ tộc châu Mỹ bản địa thời xưa gọi siêu trăng cuối cùng là Trăng Hoa (Full Flower Moon) vì đây là khoảng thời gian những bông hoa mùa xuân xuất hiện nhiều nhất. Ngoài ra, hiện tượng này còn được biết đến với những tên gọi khác như Trăng Trồng ngô (Corn Planting Moon), Trăng Sữa (Milk Moon)...

 

Mặt trăng dự kiến sẽ lớn hơn và sáng hơn bình thường khoảng từ 15-30%. Siêu trăng đạt cực đại vào 17h45 chiều thứ ngày 7/5 theo giờ Việt Nam.

 

Đây lần siêu trăng thứ 4 và cũng là siêu trăng cuối cùng của năm 2020. Phải chờ đến năm 2021, người yêu thiên văn mới tiếp tục được chiêm ngưỡng siêu trăng. Tuy nhiên, năm 2020 vẫn còn nhiều hiện tượng thiên văn mãn nhãn khác như mưa sao băng vào tháng 8, tháng 12; nhật thực và nguyệt thực; trăng xanh vào đúng Haloween...