Một vài nghi lễ không thể thiếu của người Việt trong ngày rằm tháng Giêng

Người ta vẫn thường nói “Giỗ Tết cả năm không bằng ngày rằm tháng Giêng” để thể hiện mức độ quan trọng của dịp Tết Nguyên tiêu diễn ra vào 15/01 Âm lịch hàng năm. Đây được coi là dịp tốt để các gia đình có thể kính Phật, gia tiên đồng thời cầu mong bình an, tài lộc sẽ đến với con cháu trong nhà. Chẳng thế mà, ngày rằm đầu tiên trong năm còn được nhiều người xưa quan niệm như ăn Tết lần hai. Vậy, trong ngày này, chúng ta cần chú tâm đến những lễ nghi cơ bản nào?

 

 

 

 

Rằm tháng Giêng, hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, có nghĩa là đêm rằm đầu tiên của năm mới. Vào ngày này, các gia đình thường lau dọn bàn thờ. Khi thực hiện cần lưu ý không xê dịch bát hương, trước khi lau dọn nên thắp một nén hương khấn xin tổ tiên. Việc lau dọn nhất định phải tỉ mỉ, cẩn thận để tránh đổ vỡ đồ thờ, vật phẩm.

 

 

 

Mâm lễ cúng Phật thường bao gồm hoa quả, chè xôi, các món đậu, canh xào không thêm nhiều hương liệu. Ngoài ra, ngày nay, mâm cúng Phật còn có thêm món bánh trôi nước với ý nghĩa cầu mong cả năm mọi việc đều hanh thông, trôi chảy, hạnh phúc tròn đầy. Điểm đặc biệt trên mâm cỗ chay cúng Phật là sự hiện diện của những màu sắc tượng trưng cho ngũ hành: kim, mộc, thủy, hỏa, thổ. Được biết, theo quan điểm của nhiều người, ăn cơm chay là một cách hướng tới sự cân bằng, thanh thản trong tâm hồn.

 

 

 

Với những gia đình không theo đạo Phật, mâm cỗ cúng gia tiên thường là mâm lễ mặn, có 04 bát, 06 đĩa (hoặc nhiều hơn). 04 bát gồm bát ninh măng, bát bóng, bát miến, bát mọc còn 6 đĩa gồm thịt gà hoặc thịt lợn, giò hoặc chả, nem thính có thể thay bằng đĩa xào, dưa muối, đĩa xôi hoặc bánh chưng và bát nước chấm.

 

 

Vào ngày 14 tháng Giêng Âm lịch hoặc chính rằm, người dân thường có thói quen lên chùa để lễ Phật. Theo quan niệm của người xưa, việc lên chùa là để dâng sao giải hạn, cầu mong bình an, gia tăng phúc thọ.

 

 

Nội dung bài văn khấn cũng rằm tháng Giêng cũng không cần quá phức tạp. Gia chủ có thể tham khảo mẫu văn như sau: Kính lạy Thần linh Thổ địa, Gia tiên họ…, bà cô ông mãnh, chư vị tiên linh. Hôm nay là ngày rằm tháng Giêng, năm Ất Mùi. Chúng con là…, ngụ tại… Chúng con thành tâm, bày biện hương hoa, nghi lễ cung trần, dâng hiến Tôn Thần, đốt nén tâm hương, dốc lòng bái thỉnh. Kính xin phù hộ độ trì, con cháu mạnh khỏe, gia đạo bình an, sở cầu như ý.

 

 

Rằm tháng giêng là một trong những ngày rằm lớn nhất năm chính vì vậy chúng ta cần hạn chế tối đa những sai sót khi chuẩn bị mâm cỗ cúng. Ví dụ như không sử dụng bằng hoa giả, trái cây giả hay không nên cúng thủ lợn, các món chay giả mặn, v.v...