Mổ chọn giờ sinh làm tăng nguy cơ tai biến nhau cài răng lược

Nhau cài răng lược là một tai biến sản khoa cực kỳ nguy hiểm nhưng chưa được nhận thức rõ từ cộng đồng. Đặc biệt hiện nay, không nhiều người hiểu về mối liên hệ giữa việc sinh mổ và nhau cài răng lược.

 

 

Mới đây, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM vừa phối hợp liên chuyên khoa để phẫu thuật thành công cho một sản phụ bị nhau cài răng lược phức tạp. Sản phụ L. T. X. L (35 tuổi, quê ở Bạc Liêu) có tiền sử 2 lần mổ sinh, khi mang thai lần thứ 3 chị không đi khám nên không phát hiện tình trạng nhau thai bám vào vết mổ cũ.

 

ThS BS. Lê Thị Kiều Dung, khoa Phụ sản cho biết, chỉ khi nhập viện, sản phụ mới được phát hiện nhau bám vào vết mổ cũ dẫn đến tình trạng nhau cài răng lược. Tuy nhiên trường hợp sản phụ này cực kỳ nguy hiểm khi bị nhau cài răng lược thể nặng, xuyên hết lớp cơ tử cung và bắt đầu xâm lấn ra tới bàng quang, vào tới lớp cơ bàng quang. Sản phụ được chỉ định mổ bắt con và cắt tử cung, tiên lượng nguy cơ chảy máu nhiều và có thể bị tổn thương cơ quan xung quanh như bàng quang...

 

 

BS Dung cho biết, thông thường, tình trạng nhau cài răng lược khiến các mạch máu tăng sinh nhiều, trong quá trình mổ nhau không tróc ra được khỏi tử cung đồng thời làm cơ tử cung không co thắt được, nguy cơ chảy máu ồ ạt. Các trường hợp như vậy, sản phụ thường phải truyền thêm khối lượng máu rất lớn tới 4-5 lít cùng 2-3 lít các chế phẩm của máu.

 

TS BS. Võ Tấn Đức, Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh nhận định, ca phẫu thật cho sản phụ sẽ rất khó khăn, nguy cơ mất máu rất lớn, không loại trừ nguy cơ tử vong. Các bác sĩ đã áp dụng kỹ thuật chèn bóng ở động mạch chậu trong quá trình phẫu thuật nên sản phụ L. chỉ mất một lượng máu rất ít, thai nhi được chào đời an toàn.

 

 

Nhau cài răng lược là tình trạng bánh nhau bám chặt bất thường vào lớp cơ tử cung của thai phụ. Người ta chia nhau cài răng lược là 3 mức độ tùy thuộc vào mức độ xâm lấn của bánh nhau. Ở mức độ nhẹ, bánh nhau bám chặt và xâm lấn một phần tử cung; mức độ trung bình khi nhau đã xâm lấn sâu và cơ tử cung nhưng chưa đâm xuyên qua lớp thanh mạc tử cung; mức độ nặng là khi bánh nhau đâm xuyên qua lớp thanh mạc tử cung và xâm lấn đến những cơ quan lân cận như bàng quang và ruột.

 

 

Trong sản khoa, nhau cài răng lược được đánh giá là một tai biến cực kỳ nguy hiểm nhưng hiếm gặp. Các bác sĩ lý giải, sản phụ càng mổ nhiều lần thì nguy cơ nhau cài răng lược càng cao do thai bám vào các vết mổ cũ. Phụ nữ sinh nhiều hoặc có tiền căn nạo phá thai nhiều lần… cũng là nguyên nhân gây nhau cài răng lược. Trong những năm qua, tỷ lệ sản phụ mắc tai biến này ngày càng tăng cao do nhiều người chủ động chọn mổ lấy thai theo quan niệm chọn giờ sinh, ngày sinh.

 

Tháng 5/2018, tại một hội nghị khoa học, PGS.TS.BS Huỳnh Nguyễn Khánh Trang, Trưởng Khoa Sản bệnh BV Hùng Vương, Trưởng Bộ môn Sản Trường ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch cho biết, từ năm 1995 đến 2017, tỉ lệ sản phụ bị nhau cài răng lược gấp 10 lần trong vòng 22 năm từ 1/10.000 lên 1/1.000 ca.

 

Theo PGS Huỳnh Nguyễn Khánh Trang, có mối liên hệ giữa sinh mổ và nhau cài răng lược. Người sinh mổ càng nhiều thì nguy cơ bị nhau cài răng lược càng cao. Cụ thể, người sinh mổ một lần có tỉ lệ nhau cài răng lược là 1%, sinh mổ 2 lần tỷ lệ tăng lên 11%, sinh mổ 3 lần là 35% và người sinh mổ 4 lần thì tỉ lệ mắc tai biến lên tới 50%.

 

 

Nếu nhau thai bám càng sâu càng gây nguy hiểm cho thai phụ. Thông thường, khi thai phụ chuyển dạ, bánh nhau sẽ dần tróc khỏi thành tử cung, do bánh nhau bám vừa đủ nên chỉ gây mất một lượng máu vừa phải. Nếu nhau thai ăn quá sâu, thậm chí đậm xuyên qua cơ tử cung, vào bàng quang sẽ gây mất máu ồ ạt trong quá trình sinh nở, thậm chí thủng tử cung. Chính vì nguyên nhân này nên hầu hết các trường hợp nhau cài răng lược, bác sĩ buộc phải cắt bỏ tử cung để giữ lại tính mạng cho thai phụ.

 

Theo các bác sĩ, bất thường về nhau thai thường xảy ra ở 3 tháng đầu thai kỳ. Đến 3 tháng tiếp theo, có thể xác định rõ vị trí, độ sâu của bánh nhau. Do vậy, khuyến cáo, bà bầu cần khám thai định kỳ để phát hiện sớm các bất thường nếu có.

 

Nếu đã xác định bị nhau cài răng lược, thai phụ nhất thiết phải được theo dõi và sinh nở tại cơ sở y tế chuyên khoa lớn, có đầy đủ trang thiết bị và nguồn máu dự trữ. Nhau cài răng lược nếu không được xử trí kịp thời sẽ đe dọa tính mạng cả mẹ và bé.

 

 

 

Hà Ly (t/h)