Mâm cúng Giao thừa đặt ngoài sân hay trong nhà?

 

Theo truyền thống tâm linh của người Việt Nam, cúng Giao thừa được gọi là lễ trừ tịch. Tục lệ này đã có từ lâu đời với ý nghĩa tiễn năm cũ cùng những điều xui xẻo, không may mắn để đón một năm mới tươi đẹp hơn.

 

Tục cúng Giao thừa của người Việt được tiến hành vào thời điểm chuyển giao giữa năm cũ sáng năm mới. Theo một số nhà nghiên cứu văn hóa, tục lệ này có mục đích trừ ma quỷ nên được gọi là lễ trừ tịch.

 

Mâm cúng Giao thừa đặt ngoài sân hay trong nhà? Theo quan niệm dân gian, mỗi năm trên Thiên đình sẽ phân công một vị Quan hành khiển coi việc nhân gian khác nhau. Do đó, hết năm, Quan hành khiển năm trước sẽ bàn giao công việc cho Quan hành khiển văn sau. Vì vậy mà người ở nhân gian sẽ làm lễ tiễn quan cũ và đón quan mới.

 

Dân gian cũng truyền lại, trong lễ bàn giao không chỉ có cựu Quan hành khiển và tân Quan hành khiển mà còn nhiều vị quan quân khác, thậm chí có quan quân vì bận công việc mà chưa kịp ăn uống gì nên cần có lễ vật để dâng lên. Lễ bàn giao của hai vị Quan hành khiển hết sức nhanh gọn nên họ chỉ dừng lại giây phút để ăn chút lộ hoặc mang theo, thậm chí chỉ chứng kiến lòng thành của gia chủ là đủ.

 

Bởi thế, để “tống cựu nghênh tân” (tiễn thần cũ, đón thần mới), các gia đình sẽ chuẩn bị hai mâm cỗ: Một mâm cỗ ở ngoài sân (ngoài trời) để cúng các vị thần, còn một mâm cỗ ở trong nhà để cúng ông bà tổ tiên.

 

 

Nghệ nhân dân gian Ánh Tuyết cho biết: “Mâm cỗ cúng Giao thừa là nghi thức truyền thống từ ngàn đời xưa. Ai cũng quan niệm, thời khắc năm cũ đi qua và năm mới đến là hết sức thiêng liêng nên nhà nhà, người người đều chuẩn bị tươm tất. Cỗ cúng trong nhà là lễ cúng gia tiên, còn cỗ ngoài trời là cúng thần, phật”.

 

Nói về trình tự tục cúng Giao thừa, nghệ nhân cho biết thêm: Bao giờ cũng phải cúng ngoài sân trước. Khấn Phật và các quan trước, xin trời Phật phù hộ, cầu dân an quốc thái, cầu sức khỏe cho gia đình sau đó mới vào làm lễ gia tiên. Nếu cũng lễ trong nhà trước là quan niệm không đúng. Bởi trời Phật là cao nhất rồi mới đến ông bà, tổ tiên.

 

Thời điểm cúng Giao thừa ngoài sân phù hợp nhất là vào lúc 12h30 đêm 30 tháng Chạp. Sau khi cúng trời Phật xong sẽ di chuyển vào nhà để cúng gia tiên.

 

Mâm cúng giao thừa ngoài sân và trong nhà cũng có những điểm khác nhau cơ bản. Cụ thể:

 

- Mâm cúng Giao thừa ngoài sân gồm: thủ lợn hoặc gà trốn tơ; bánh chưng; đèn nến; vàng mã; hoa tươi; trầu cau; rượu, trà; một chiếc mũi chuồn.

 

- Mâm cúng Giao thừa trong nhà cần có: Gà luộc, bánh chưng, giò lụa, xôi gấc hoặc xôi đỗ, canh miến...  (tùy theo từng địa phương mà có thể thay đổi một vài món); sớ cúng Giao thừa; mâm ngũ quả; hoa, nến, cau trầu; tiền vàng mã, mũ loại không có cánh chuồn.

 

Tùy theo điều kiện kinh tế của gia chủ mà có thể chuẩn bị mâm cỗ đầy đủ, sang trọng hoặc đơn giản. Gia chủ không có điều kiện, có thể thực hiện nghi thức cúng Giao thừa ở trong nhà, thay vì phải làm cả mâm cúng ngoài trời và trong nhà.

 

 

Dưới đây là 2 bài văn khấn Giao thừa ngoài sân và trong nhà cần biết: