Lý giải khoa học việc người bệnh COVID-19 có kết quả xét nghiệm thay đổi liên tục

Sau thông tin cả hai bệnh nhân 50 và 149 đều có kết quả xét nghiệm âm tính rồi lại dương tính, ông Nguyễn Trọng Diện, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh lý giải khoa học về hiện tượng này.

 

Theo thông tin từ Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh cả hai bệnh nhân số 50 và 149 đang điều trị tại Bệnh viện số 2 đều cho kết quả xét nghiệm âm tính rồi lại dương tính. Cụ thể, bệnh nhân 50 (24 tuổi) có kết quả xét nghiệm dương tính ngày 13/3, 18/3, 23/3; đến 26 và 28/3 có 2 lần xét nghiệm âm tính liên tiếp; nhưng 30/3, 2/4 và 5/4 dương tính trở lại, kết quả xét nghiệm mới nhất ngày 8/4 lại âm tính.

 

Bệnh nhân 149 (40 tuổi, ở Long Biên, Hà Nội), nhập cảnh tại sân bay Vân Đồn ngày 23/3, được chuyển cách ly tại thành phố Uông Bí, Quảng Ninh.

Ngay sau khi sàng lọc có kết quả dương tính, bệnh nhân được chuyển về cách ly, điều trị tại Bệnh viện số 2, Quảng Ninh. Sau 13 ngày cách ly, điều trị, ngày 5/4 bệnh nhân đã có kết quả xét nghiệm âm tính lần 1 nhưng đến 8/4, xét nghiệm lần 2 lại cho kết quả dương tính trở lại. Sở Y tế tỉnh cho biết cả hai bệnh nhân sẽ được lấy mẫu xét nghiệm lại vào ngày 10/4.

 

Trao đổi với báo Dân trí, ông Nguyễn Trọng Diện cho biết, thực tế tại nhiều nơi đã ghi nhận trường hợp có kết quả xét nghiệm âm tính rồi lại dương tính và ngược lại. Hiện các chuyên gia đặt ra 2 giả thiết để lý giải hiện tượng này.

Thứ nhất, hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu bệnh COVID-19 nên hướng điều trị hiện tại chỉ tập trung nâng cao thể trạng, nâng cao hệ miễn dịch, tránh bội nhiễm thêm các vi khuẩn vào cơ thể. Với bệnh nhân có bệnh lý nền thì kiểm soát tốt để không phát sinh hoặc làm trầm trọng thêm.

 

Mặt khác, virus SARS-CoV-2 không chỉ xâm nhập từ vùng hầu họng vào phổi, nhiều trường hợp nặng, virus xâm nhập cả vào máu. Khi vào máu nó có thể di chuyển vào gan, thận, các nội tạng khác... dẫn đến có trường hợp bị suy đa tạng.

 

 

Do đó, nồng độ virus trong cơ thể phụ thuộc nhiều vào thể trạng và sự phục hồi hệ miễn dịch của người bệnh. Khi hệ miễn dịch khỏe, nồng độ virus thấp sẽ cho kết quả xét nghiệm âm tính. Ngược lại, khi hệ miễn dịch kém đi một chút, virus trỗi dậy làm kết quả xét nghiệm lại dương tính.

 

Giả thiết thứ 2 được các chuyên gia đề cập là do xác của virus (xét nghiệm gen) tồn tại. Có thể thời điểm xét nghiệm trước, nồng độ virus đã hết nên cho kết quả âm tính nhưng thời điểm sau do xác virus còn tồn tại nên cho kết quả dương tính.

 

Nhiều câu hỏi được đặt ra có phải do quy trình xét nghiệm gặp trục trặc dẫn tới làm sai lệch kết quả, ông Diện khẳng định, với phương pháp xét nghiệm gen, tỷ lệ chính xác rất cao, gần như 100%.

Giám đốc Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh cũng khẳng định, kết quả xét nghiệm dương tính trở lại chỉ là xác virus còn tồn tại chứ không có nghĩa bệnh nhân tái nhiễm. Bởi khi đó kháng thể đã được hình thành giúp chống lại virus gây bệnh. Xác virus tồn tại với nồng độ đủ lớn sẽ cho kết quả xét nghiệm dương tính trở lại.

Một bác sĩ khác từng công tác tại Bệnh viện dã chiến số 2 tỉnh cho biết, bệnh nhân nhiều lần cho kết quả xét nghiệm khác nhau như vậy là bình thường. Trên thực tế, có những bệnh nhân chỉ 5 ngày là đã cho kết quả âm tính rồi mãi không dương tính trở lại nhưng có bệnh nhân điều trị đã lâu nhưng đến nay vẫn chưa thể xuất viện vì kết quả thay đổi liên tục.

 

Chính vì vậy, một số địa phương kiến nghị Bộ Y tế cho phép xét nghiệm 3 lần âm tính và không chỉ cách nhau 24h mà phải là 3 tuần âm tính liên tục thì mới cho xuất viện. BN50 này đã 2 tuần nay không dùng thuốc, khỏe mạnh bình thường nhưng không ra viện được là vì lẽ đó. Thời gian cách ly và quy định cho ra viện có thể xem xét tùy thuộc vào diễn biến dịch.

Do đó, theo quy định mới nhất của Bộ Y tế, các trường hợp xét nghiệm âm tính ít nhất 2 lần liên tiếp sau tối thiểu 48h mới đủ điều kiện công bố khỏi bệnh. Sau khi rời khỏi bệnh viện, bệnh nhân vẫn phải cách ly 14 ngày để đảm bảo an toàn tuyệt đối. Vị bác sĩ tiết lộ, có trường hợp được yêu cầu cách ly tới 24 ngày.

Tương tự, Bộ Y tế cũng quy định người trở về từ vùng dịch bên cạnh việc phải cách ly 14 ngày còn cần thực hiện xét nghiệm 2 lần âm tính mới được về nhà.

Theo Sở Y tế tỉnh Quảng Ninh, việc thông tin cụ thể về ca bệnh trên nhằm cảnh báo tới người dân về mức độ nguy hiểm, phức tạp của virus SARS-CoV-2 để người dân không chủ quan, tự bảo vệ mình, có trách nhiệm với cộng đồng đảm bảo thực hiện cách ly xã hội nghiêm ngặt. Người bệnh cũng không nên quá hoang mang, thay vào đó nên tin tưởng vào phác đồ điều trị của bác sĩ, bệnh viện.

 

 

 

Hà Ly (t/h)