Dùng vitamin C tăng sức đề kháng giữa mùa dịch COVID-19, cẩn thận \'lợi bất cập hại\'

Giữa thời điểm dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, nhiều người dân tự ý mua và sử dụng vitamin C, đặc biệt là vitamin C liều cao nhằm mục đích phòng dịch. Tuy nhiên, việc sử dụng quá nhiều có gây nguy hiểm không?

Trước tiên, ta cùng tìm hiều về chức năng, công dụng của vitamin C.

 

Vitamin C có tên khoa học là acid ascorbic, tham gia vào quá trình tạo kẹo (hình thành collagen), tổng hợp carnitin, tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh, hoạt hóa hormon, khử độc, là chất chống oxy hóa, giúp hấp thu và sử dụng sắt, canxi và acid folic. Đồng thời, vitamin C có chức năng chống lại dị ứng, kích thích tạo dịch mật và giải phóng các hormon steroid. Bên cạnh đó, vitamin C cần cho chuyển đổi thành acid mật.

Vitamin C cùng với sắt, có thể làm tăng lượng chất sắt mà cơ thể hấp thụ ở người lớn và trẻ em.
Khi uống vitsmin C bằng đường uống hay tiêm, giúp cải thiện chứng rối loạn di truyền ở trẻ sơ sinh.

 

 

Tăng protein trong nước tiểu (albumin niệu). Khi uống vitamin C cộng với vitamin E có thể làm giảm protein trong nước tiểu ở những người mắc bệnh tiểu đường.

 

Với bệnh nhân, uống vitaim C sẽ giúp ngăn ngừa loạn nhịp tim sau phẫu thuật tim.

 

Nhiều nghuên cứu cho thấy, dùng 1-3 gram vitamin C có thể rút ngắn quá trình cảm lạnh từ 1 đến 1,5 ngày. Tuy nhiên, vitamin C không có tác dụng ngăn ngừa cảm lạnh.

Ngăn ngừa nhiễm trùng đường hô hấp trên do tập thể dục với cường độ cao.

Người viêm dạ dày khi dùng thuốc để điều trị nhiễm H.pylori có thể làm nặng thêm tình trạng viêm dạ dày. Bằng cách vitamin C cùng với thuốc omeprazole có thể làm giảm tác dụng phụ này.

Uống vitamin C có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh gút ở nam giới, thế nhưng, nó không phải là thuốc để điều trị bệnh gút.

 

Kiểm soát bệnh thiếu máu ở những người đang lọc máu. Vitamin C cũng giúp hạ huyết áp tâm thu (chỉ số trên của huyết áp) một lượng nhỏ, nhưng nó dường như không làm giảm áp suất tâm trương (chỉ số dưới của huyết áp). Nó chỉ làm giảm huyết áp nếu dùng kết hợp với thuốc hạ huyết áp.

 

Uống vitamin C có thể làm giảm cholesterol lipoprotein một lượng nhỏ (LDL hoặc "có hại") ở những người có cholesterol cao. Và rất nhiều công dụng về sức khỏe, làm đẹp khác đều nhờ vitamin C.

 

Với nhiều lợi ích như trên, vitamin C rất được mọi người quan tâm bổ sung vào chế độ dinh dưỡng hàng ngày cho cơ thể.

 

Theo tư vấn của TS.BS Nguyễn Văn Tiến trên báo Sức khỏe & Đời sống, nếu ăn đủ vitamin C, các glubulin miễn dịch IgA và IgM tăng, hoạt tính của bạch cầu tăng, kích thích chuyển dạng các lymphô bào và giúp tạo thành các bổ thể. Trên thực tế, chính rau quả hàng ngày là nguồn cung cấp vitamin C và caroten cho cơ thể. Các loại quả và rau giàu vitamin C gồm cam, quýt, chanh, xoài, đu đủ, nhãn, hành lá, cà chua, cải xanh, mồng tơi, rau ngót, dền,…

 

Trong Bảng thành phần thực phẩm Việt Nam năm 2017 cho thấy, hàm lượng vitamin C có trong 100g thực phẩm ăn được gồm có40mg ở quả cam, 55mg ở quýt, 77mg ở chanh, 95mg ở bưởi, 92,7mg ở quả kiwi 40mg ở cà chua, 51mg ở cải xanh, 72mg ở mồng tơi, 53mg ở rau ngót, và có 89mg ở rau dền đỏ …

 

Ngoài ra, hơn 90% lượng vitamin C có trong khẩu phần ăn được cung cấp từ các loại trái cây và rau củ.

 

 

Về nhu cầu sử dụng vitamin C của con người:

 

Ở trẻ từ 6 - 11 tháng cần bổ sung 25 - 30mg/ngày, Ở trẻ từ 1 - 6 tuổi là 30mg/ngày. Đối với trẻ từ 7 - 9 tuổi là 35mg/ngày.

Lứa tuổi vị thành niên 10 - 18 tuổi là 65mg/ngày. Đối với người trưởng thành là 70mg/ngày. Phụ nữ có thai là 80mg/ngày và bà mẹ cho con bú là 95mg/ngày.

 

Vì lẽ đó, việc bổ sung rau quả ăn hàng ngày là vô cùng quan trọng. Nếu ăn phối hợp nhiều loại rau quả để có đủ các loại vitamin và chất khoáng tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiêu hóa và hấp thu các thành phần dinh dưỡng khác. Khi đã ăn đủ nhu cầu rau xanh và hoa quả chín không cần bổ sung thêm vitamin C. Do đó, người tiêu dùng không thiết phải uống vitamin C, đặc biệt là vitamin C liều cao để phòng bệnh COVID-19. Trường hợp cơ thể tiêu hóa và hấp thu kém, có thể bổ sung vitamin C nhưng cần tuân thủ theo liều lượng và thời gian sử dụng của bác sĩ. Hơn nữa, vitamin C là loại tan trong nước, nếu thừa vitamin C cơ thể sẽ tự đào thải ra ngoài qua đường nước tiểu.

 

Việc bổ sung vitamin C là điều cần thiết, nhưng nếu sử dụng quá liều, thích là uống sẽ gây hại cho cơ thể. Do các vitamin tan trong nước như vitamin C nếu lượng uống nhiều hơn nhu cầu thì cơ thể bạn sẽ đào thải qua hệ bài tiết hoặc tiêu hóa. Nếu lượng vitamin tan trong nước quá cao so với nhu cầu thì cơ thể sẽ bị ngộ độc do không đào thải kịp. Khi bạn cảm giác chán ăn, buồn nôn, nôn, tiêu chảy, mệt mỏi, nhức đầu…. có thể bạn đã dùng quá nhiều lượng vitamin C so với nhu cầu.

Có thể liệt kê những tác dụng phụ của vitamin C như tiêu chảy, trướng bụng, đầy hơi, đau dạ dày. Khi cơ thể hấp thu nhiều vitamin C sẽ làm tăng nguy cơ lắng đọng tại thận, gây sỏi thận. Bệnh nhân thừa sắt như bệnh thiếu men G6PD, khi sử dụng vitamin C còn làm tăng hấp thu sắt, dẫn đến thâm nhiễm, tổn thương các cơ quan, đặc biệt là gan. Bên cạnh đó, vitamin C có thể tương tác làm tăng tác dụng thái quá khi dùng chung một số thuốc. Ngoài ra, vitamin C liều cao còn phá hủy vitamin B12 trong cơ thể. Do đó, vẫn nên có sự tư vấn của bác sĩ trước khi sử dụng.