Con bị viêm phổi, cha mẹ dùng kháng sinh điều trị cần lưu ý những điều sau

Cứ vào giai đoạn chuyển mùa như hiện nay, thời tiết thay đổi thất thường là đỉnh điểm của các bệnh về đường hô hấp đói với trẻ nhỏ, trong đó có chứng bệnh viêm phổi. Với chứng bệnh này, việc dùng thuốc điều trị cho trẻ cần có những lưu ý để thực hiện đúng, đủ mới đạt được hiệu quả cao.

 

Theo tư vấn của bác sĩ Trần Công trên báo Sức khỏe & Đời sống, thường, người ta sẽ dựa vào lứa tuổi để tìm ra tác nhân gây bệnh.

 

Với trẻ trên 5 tuổi, viêm phổi thường do các loại vi khuẩn như: Mycoplasma Pneumonia, Chlamydia Pneumonia, phế cầu, các loại siêu vi hô hấp.

 

 

Còn trẻ trên 5 tuổi bị viêm phổi do vi khuẩn phế cầu, tụ cầu vàng, liên cầu pyogenes, HiB (hemophilus influenza type B). Đối với HiB, trước đây là một tác nhân quan trọng gây viêm phổi ở trẻ, nhưng sau này do có chương trình tiêm ngừa nên tác nhân này hiện không đáng kể.

 

Còn trẻ dưới 2 tuổi, ngoài các vi khuẩn như trẻ dưới năm tuổi có thể gặp 1 số vi khuẩn từ đường ruột như: E. Coli, Proteus, Kliebsiella... do mẹ truyền qua. Những em bé có sức đề kháng kém sẽ là "nạn nhân" để virus viêm phổi tấn công.

Dưới đây là khuyến cáo của PGS. TS Nguyễn Ngọc Sáng trên báo Sức khỏe & Đời sống về các lưu ý khi dùng thuốc điều trị viêm phổi cho trẻ.

Khi trẻ bị viêm phổi, bắt buộc phải được điều trị bằng thuốc kháng sinh cho phù hợp. Trẻ sơ sinh dưới 2 tháng tuổi, nên được điều trị tại bệnh viện do bệnh có thể diễn biến nặng lên rất nhanh, khó tiên lượng và cần theo dõi chặt chẽ. Dùng thuốc kháng sinh hay các loại thuốc khác, bố mẹ cần nghe theo chỉ định của thầy thuốc chuyên khoa nhi hoặc chuyên khoa hô hấp tùy thuộc vào tuổi, tình trạng miễn dịch, mức độ nặng, nhẹ của bệnh và tính kháng kháng sinh hiện nay của các vi khuẩn gây bệnh thường gặp.

 

Trẻ từ 2 tháng đến 5 tuổi, nếu chỉ ho và thở nhanh, không viêm phổi nặng thì chỉ cần điều trị ngoại trú, có thể dùng cotrimoxazol ở những nơi phế cầu khuẩn chưa kháng với thuốc này hoặc dùng amoxycillin theo dõi sau 2 - 3 ngày. Nếu thấy đỡ hơn, bố mẹ nên tiếp tục điều trị đủ 5 - 7 ngày. Trường hợp không đỡ hoặc nặng thêm thì điều trị như viêm phổi nặng.

 

 

Thời gian gần đây, tỷ lệ phế cầu kháng thuốc tăng lên ở nhiều nơi, tại vùng đó có thể tăng liều amoxycillin cho các trường hợp phế cầu kháng thuốc.

 

Nơi  nào có tỷ lệ vi khuẩn H.influenzae và B.catarrhalis sinh beta - lactamase cao thì có thể thay bằng augmentin (amoxy/clavulanic). Trường hợp trẻ ở độ tuổi này, bị viêm phổi nặng (có khó thở, co rút lồng ngực) cần điều trị tại bệnh viện với phác đồ dùng benzylpenicillin hoặc ampicillin. Theo dõi, sau 2 - 3 ngày nếu đỡ tiếp tục dùng đủ 5 - 10 ngày.

 

Trường hợp không đỡ hay nặng thêm thì điều trị như viêm phổi rất nặng. Trẻ bị viêm phổi nặng như khó thở, co rút lồng ngực, tím tái, li bì..., cần điều trị tại bệnh viện benzylpenicillin phối hợp với gentamicin hoặc dùng chloramphenicol một đợt 5 - 10 ngày, hay ampicillin kết hợp với gentamicin hoặc dùng cefuroxime.

 

Điều trị viêm phổi với trẻ trên 5 tuổi, sử dụng benzylpenicillin hoặc cefuroxim hoặc ceftriaxon. Những trướng hợp viêm phổi không điển hình, dùng erythromycin uống trong 10 ngày hay azithromycin. Nếu cần thiết có thể dùng tới 7 - 10 ngày.

Men tiêu hóa được bác sĩ chỉ định dùng thay thế thuốc kháng sinh khi bé có biểu hiện rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy. Các bác sĩ sẽ kê thêm men tiêu hóa như biotic, normagut... nhằm cân bằng hệ vi sinh vật đường ruột bị phá vỡ do kháng sinh.

 

Thời gian sử dụng men tiêu hóa hiệu quả nhất là sau khi ăn bữa chính khoảng 1 tiếng với nước đã được đun sôi để nguội. Bởi khi đó, các thức ăn đã được dạ dày nhào trộn, làm mềm và ngấm dịch vị tiêu hóa nên bổ sung men tiêu hóa sẽ xúc tác các phản ứng enzym để tiêu hóa thức ăn.

Bạn có thể cho trẻ uống men tiêu hóa từ 5-7 ngày trong thời gian dùng kháng sinh và không nên dùng kéo dài vì dễ gây hiện tượng phụ thuộc thuốc.

 

 

Khi trẻ bị sốt, bố mẹ phải dùng các biện pháp để làm giảm nhiệt cơ thể như chườm mát ở vùng nách, bẹn. Trẻ sốt trên 38,5 độ nên uống hạ sốt như paracetamo hay ibuprofen..., hàm lượng tùy thuộc vào cân nặng của trẻ.

Tuyệt đối không dùng aspririn để hạ sốt cho trẻ. Đối với trẻ bị viêm phổi nặng, rất nặng hay khi  điều trị bằng các kháng sinh đường uống trên không có hiệu quả, cha mẹ cần phải cho trẻ nhập viện để dùng kháng sinh đường tiêm cho trẻ.

 

Đặc biệt lưu ý, để điều trị cho trẻ bị viêm phổi có hiệu quả, các bậc cha mẹ phải cho con uống thuốc đúng liều, đúng theo hướng dẫn của bác sĩ.

 

 

Không nên tự động mua thuốc điều trị cho con, cũng không được tự ý dừng thuốc. Đã có không ít phụ huynh vì thiếu hiểu biết, thấy con có vẻ đỡ đã tự độ ngừng dùng thuốc cho bé, cũng không đến thăm khám dẫn đến tình trạng dùng kháng sinh không đủ liều. Hậu quả gây ra tình trạng vi khuẩn không được điều trị dứt điểm và kháng kháng sinh ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe của trẻ sau này.

 

Trước khi dùng bất lỳ loại thuốc nào, cha mẹ cần chắc chắn rằng trẻ không dị ứng với loại thuốc hay nhóm thuốc đó. Thuốc dạng siro cần lắc đều trước khi cho trẻ uống.

Trước hết để phòng ngừa viêm phổi nói chung, cha mẹ cần nâng cao sức đề kháng của trẻ thông qua việc cung cấp dinh dưỡng đầy đủ, cho ăn đúng và đủ theo hướng dẫn của chuyên gia dinh dưỡng.

 

Bên cạnh đó, không quên thường xuyên theo dõi sự phát triển thể chất của trẻ để biết được tình trạng dinh dưỡng của con. Cần cải thiện môi trường sống, để tránh cho trẻ tiếp xúc với các yếu tố nguy cơ lây bệnh. Nhà cửa phải đảm bảo sự thoáng mát, vệ sinh nhà cửa sạch sẽ và không để trẻ tiếp xúc môi trường có khói thuốc. Đồng thời hạn chế tiếp xúc với người có biểu hiện bệnh ở đường hô hấp (ho, sốt...).

 

Tập thói quen vệ sinh mũi họng cho trẻ bằng nước  muối sinh lý. Khi ra ngoài đường, cho trẻ đeo khẩu trang. 

 

Có biện pháp phòng ngừa đặc hiệu, điều trị bệnh nền, nếu có như suy dinh dưỡng, bệnh trào ngược dạ dày thực quản , bệnh tim bẩm sinh...

 

Đặc biệt, tiêm phòng đầy đủ, đặc biệt chú ý các mũi tiêm phòng lao, sởi, HiB, phế cầu, cúm.