Lễ Giỗ Tổ Hùng Vương 2020: Chỉ dâng mâm cơm đặc trưng nhớ thời Hùng Vương

Nếu theo đúng kế hoạch từ đầu năm 2020, Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội đền Hùng năm Canh Tý 2020 với chủ đề “Linh Thiêng nguồn cội, đất Tổ Hùng Vương” sẽ được tổ chức theo quy mô cấp Quốc gia. Giỗ Tổ Hùng Vương 2020 sẽ diễn ra trong vòng 10 ngày từ 24/4 – 2/4 (tức 1 – 10/3) tại Khu Di tích lịch sử đề Hùng (TP Việt Trì).

 

Cũng theo đúng lịch trình đã lên, Gỗ Tổ Hùng Vương 2020 có 2 phần là phần lễ và phần hội. Bao gồm các hoạt động: Lễ dâng hương Giỗ Tổ Hùng Vương 10/3 âm lịch; Lễ Giỗ đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và Lễ dâng hương tưởng niệm Tổ Mẫu Âu Cơ ngày 6/3 âm lịch...

 

Tuy nhiên, trước tình hình dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp nên Ban Tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương năm Canh Tý 2020 đã họp và điều chỉnh kế hoạch. Cuối cùng quyết định, Gỗ Tổ Hùng Vương năm nay chỉ tổ chức phần lễ, không tổ chức phần hội.

 

Như vậy, năm nay Giỗ Tổ Hùng Vương chỉ tổ chức 3 hoạt động lễ chính gồm: Lễ giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân, Lễ dâng hương Tổ Mẫu Âu Cơ. Trong đó, Lễ Giỗ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân và Lễ dâng hương Tổ Mẫu Âu Cơ vào ngày 29/3/2020 (tức mùng 6/3 âm lịch); Lễ dâng hương Giỗ Tổ Hùng Vương vào ngày 2/4/2020 (tức mùng 10/3 âm lịch).

 

 

Đến ngày 1/4, trước Chỉ thị của Thủ tướng cách ly toàn xã hội để phòng chống dịch COVID-19, Ban tổ chức tiếp tục có thay đổi trong kịch bản lễ Giỗ Tổ Hùng Vương năm Canh Tý 2020. Nghi lễ dâng hương vào mùng 2/4 (tức 10/3 âm lịch) được thực hiện trọng tâm bằng hoạt động dâng mâm cơm lễ trong các gia đình trên địa bàn tỉnh.

 

Về mâm cơm đặc trưng thời Hùng Vương, theo nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Nguyễn Hùng Vĩ: “Trong tâm thức mỗi người dân đất Việt, Hùng Vương là vị vua Thủy tổ, là tổ tiên chung, có công lao khai sơn phá thạch, mở mang bờ cõi, tạo dựng nên quốc gia, dân tộc. Người Việt sống trọng tình, thời cúng tổ tiên luôn được coi là việc đặc biệt hệ trọng trong đời sống”. Năm nay, dù không trực tiếp hành hương lên đền Hùng, người dân vẫn có thể có cách riêng để nhớ tổ tiên.

 

Theo thông lệ đã gần 2 năm, cách ngày giỗ tổ 2 tuần, MTTQ tỉnh Phú Thọ vận động mỗi gia đình trong tình có một mâm cơm tri ân dâng lên bàn thờ tại gia, hướng về cội nguồn.

 

Cỗ cúng ngày giỗ Tổ khác với cỗ cúng gia tiên ngày Tết, sẽ có những món cơ bản như bánh chưng, bánh dày và cơm tẻ. Sở dĩ có những món này là vì, bánh chưng, bánh dày vì là 2 sản vật thời kỳ Hùng Vương tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở của muôn loài. Cơm tẻ cũng do vua Hùng dạy dân cấy lúa mà ra, là lương thực hàng ngày, nên trong mâm cỗ có nếp, có tẻ cũng như có âm có dương đầy đủ sẽ sinh sôi.