Muôn cách làm giàu từ nuôi con vật lạ [Kỳ 9]: Thoát nghèo nhờ nuôi loài bò sát thơm ngon giá \'chát\'

 

Xã Thiện Nghiệp (TP Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận) là một trong những địa phương nổi tiếng có nghề nuôi dông thương phẩm. Thời điểm hiện tại, toàn xã có 20 hộ nuôi dông, tổng diện tích hơn 10 ha nhưng không đáp ứng kịp nhu cầu của thị trường.

Theo lời một số người nuôi dông lâu năm, dân xã Thiện Nghiệp có phong trào nuôi dông từ năm 2009. Trước thời điểm này, người dân Thiện Nghiệp thường săn bắt con dông, dông cát hay còn gọi là kỳ nhông ngoài tự nhiên. Loài bò sát này sống nhan nhản trên những cồn cát ven biển và là món ăn thường ngày của người dân. Tuy nhiên, về sau có thông tin lan truyền rằng thịt con dông có tác dụng "cường dương" và "bổ thận". Kể từ đó loài bò sát này bị săn lùng ráo riết.

 

Anh Phùng Minh Tuyền (xã Thiện Nghiệp) kể lại với PV SGGP: "Những năm đó, bất kể ngày hay đêm, người dân trong xã đều đổ xô ra đồi cát để săn bắt dông bán cho thương lái. Giá dông lúc đó gần 300.000 đồng/kg, bằng cả tuần đi làm mướn nên ai cũng ham. Nhưng cái giá phải trả cho nghề này quá đắt, nhiều người đi săn dông đã mãi mãi không trở về vì bị sụp hầm cát".

Theo lời anh Tuyền, nghề săn dông đã cướp đi sinh mạng của nhiều người dân xã Thiện Nghiệp. Do dông nổi tiếng là "ông vua đồi cát", thường đào hang sâu hàng mét dưới cát nên người đi săn phải dùng các dụng cụ đào từ miệng hang sâu xuống lòng đất để bắt dông. Nhiều thợ săn vì mải mê theo dấu dông, khoét quá sâu vào lòng động cát dẫn đến sập hầm, cả người bị cát chôn vùi mất mạng. "Ngày đó, cuộc sống của người dân trong xã còn nghèo nên dù biết nghề này nguy hiểm nhưng cũng phải đánh liều", một người dân từng đi săn dông chia sẻ.

Tuy nhiên, do bị săn bắt quá nhiều, dông ở đồi cát ngày một hiếm. Lúc này dân xã Thiện Nghiệp nảy ra sáng kiến đem loài bò sát hoang dã này về nuôi trong vườn nhà. Với bản tính cần cù, chịu khó của người dân miền biển, họ đã tìm cách chinh phục thiên nhiên, biến những khó khăn trở thành tiềm năng để phát triển. Con dông bắt đầu sinh sôi trên chính nơi họ đã từng tìm cách tận diệt thu lợi. Có thời điểm Thiện Nghiệp sở hữu tới 70 ha diện tích nuôi dông. Mô hình đưa "ông vua đồi cát" về vườn mang lại hiệu quả kinh tế cao, mỗi năm người dân nơi đây có thể thu lãi hàng trăm triệu đồng.

Thịt dông là một loại đặc sản thơm ngon, giàu dinh dưỡng, lại chế biến được nhiều món ăn như dông nướng tẩm gia vị, gỏi dông,… Loài vật này được khá nhiều thương lái tìm mùa với giá cao để đem bán cho các nhà hàng, phục vụ nhu cầu thực khách. Do đó, dông không chỉ được nuôi ở xã Thiện Nghiệp (TP Phan Thiết, tỉnh Bình Thuận) mà còn được bà con nông dân nhiều nơi khác tìm cách nuôi. Theo TTXVN, ở xã Phước Hải (huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận), mô hình nuôi dông đã giúp người dân mở ra hướng thoát nghèo, làm giàu trên vùng đất cát quê hương. Ông Nguyễn Hữu Lương - Chủ tịch Hội Nông dân xã Phước Hải cho biết, trước đây trên địa bàn chỉ có vài hộ nuôi dông thử nghiệm. Tuy nhiên, qua thời gian, nhiều hộ đã thấy được hiệu quả kinh tế từ nuôi dông nên mạnh dạn đầu tư chuồng trại để nuôi. Tuy nuôi dông không phải nghề chính nhưng người dân có nguồn thu nhập cao gấp nhiều lần so với trồng lúa, chăn nuôi gia cầm. Dễ nuôi, dễ bán, chi phí đầu tư thấp, thu nhập cao… nuôi dông giúp nhiều hộ dân không chỉ thoát nghèo mà còn vươn lên làm giàu.

 

 

Theo lời kể của những người nuôi dông tiên phong ở Thiện Nghiệp, ban đầu do chưa có kinh nghiệm, người dân đã gặp không ít khó khăn vì dông thoát ra ngoài, bị chim bói cá và mèo hoang bắt đi… Sau khi khắc phục được những khó khăn bước đầu, người dân nhận ra loài bò sát này là "vua" nhưng không hề "khó chiều", ngược lại còn rất "dễ tính".

Thực ra, dông là loài dễ nuôi, chi phí nuôi rẻ, ít bệnh tật và không cần chăm sóc nhiều. Dông ít uống nước, thức ăn của chúng cũng không cầu kỳ mà rất dễ kiếm. Có thể tận dụng các loại phế phẩm nông nghiệp, rau củ và trái cây để nuôi dông. Rau, khoai lang, dưa, cà chua… dông đều ăn cả, chỉ cần thả vào quanh chuồng là chúng tự tìm ăn.

Nuôi dông chỉ cần chú ý ở khâu xây dựng chuồng trại. Ông Hà Quang Lưu – một người nuôi dông lâu năm ở xã Thiện Nghiệp cho biết, dông đào bới rất giỏi nên phải xây chuồng kín, nếu không chúng thoát ra ngoài hết.

Đặc biệt, dông chỉ thích nghi tốt trên đất cát nếu nuôi trên đất thịt chúng sẽ không ưa. Ở Thiện Nghiệp, người nuôi dùng tôn xi măng bao quanh toàn bộ khu nuôi, chôn sâu một đầu tấm tôn xuống đất khoảng 50-60 cm để dông không đào lỗ thoát ra được. Người dân cũng dùng tôn láng, gạch trơn ốp quanh hàng rào tôn xi măng để dông không thể bò, nhảy ra ngoài chuồng. Trong chuồng nuôi, người dân cũng cần tạo bóng mát cho dông. Với mỗi chuồng nuôi rộng bằng một sào nam bộ, người dân có thể thả 1.000 con dông giống.

"Tuy là loài ưa đất cát nắng nóng, nhưng người nuôi cũng phải tạo bóng mát cho dông có chỗ trú ẩn. Thường tỷ lệ bóng mát chiếm khoảng 30% diện tích chuồng nuôi", ông Lưu bật mí.

 

Khác với mô hình nuôi của ông Lưu, gia đình bà Trần Thị Nhỉnh ở xã Phước Hải (huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận) xây tường gạch cao gần một mét bao quanh chuồng nuôi, bên dưới nền là một lớp xi măng mỏng để tránh việc dông đào bới "tẩu thoát". Trong chuồng nuôi, bà Nhỉnh đắp gò cát, trồng cây xanh; nhờ vậy mà dông có không gian chạy nhảy, đào hang. Bà Nhỉnh cho biết đã đầu tư gần 100 triệu đồng để xây dựng chuồng trại nuôi dông và thỏ. Hiện bà sở hữu hơn 5.000 con bò sát đặc sản này.

So với nuôi dê, thỏ thì con dông dễ nuôi, sinh trưởng và phát triển nhanh. Không cần chăm sóc gia nhiều cho dông, chỉ cần thường xuyên phun nước tạo độ ẩm quanh chuồn vào mùa khô và tìm cách bảo vệ dông khỏi mèo, chuột là được. Nuôi dông khoảng 12 tháng là đạt trọng lượng từ 300-500 g và có thể xuất bán. Cùng thời điểm này, dông mái trưởng thành cũng sẽ bắt đầu sinh sản. Do đó, nghề nuôi dông chỉ cần đầu tư một lần về chuồng trại và con giống là có thể bán dông thịt và tự nhân con giống để bán và nuôi trong nhiều năm.

Dông cái mỗi lần đẻ từ 6-8 trứng, sau 30 ngày trứng sẽ nở ra dông con. Mỗi năm, người nuôi sẽ thu được 100 kg dông thịt và khoảng 5.000 con dông giống trên một sào đất chuồng. Thời điểm hiện tại dông có giá 750.000 đồng/kg dông thịt, 8.000 đồng/con dông giống. Như vậy, mỗi sào đất người nuôi thu về khoảng 115 triệu đồng/năm.

Thời điểm thu hoạch dông là từ tháng 3 đến tháng 10, các tháng còn lại là mùa sinh sản của chúng. Muốn thu hoạch dông chỉ cần đặt chiếc lồng bẫy có thức ăn bên trong là chúng tự chui vào.

 

 

[presscloud]https://media.baosuckhoecongdong.vn/mediav2/upload/video/2019/10/14/Sống khỏe nhờ nuôi loài bò sát thơm ngon giá cắt cổ_14102019171755.mp4[/presscloud]