Khánh Hòa: Từng bước xóa bỏ tình trạng tảo hôn, tạo tiền đề phát triển bền vững

Giai đoạn 2015 – 2025, toàn tỉnh Khánh Hòa ghi nhận 506 vụ tảo hôn, chiếm 4,5% số cặp vợ chồng kết hôn. Trong đó, 477 vụ có một bên chưa đủ tuổi, số còn lại cả hai đều dưới tuổi quy định. Số vụ tảo hôn có xu hướng giảm mạnh: năm 2016 có 128 vụ, đến năm 2020 giảm còn 37 vụ và đến năm 2025 không còn ghi nhận trường hợp nào. Đặc biệt, trong suốt giai đoạn này không xảy ra hôn nhân cận huyết thống. Cùng với đó, số phụ nữ dân tộc thiểu số sinh con lần đầu dưới 18 tuổi cũng giảm hẳn, từ năm 2024 trở đi không còn trường hợp nào.

Để đạt kết quả trên, tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ nhiều chương trình, dự án nhằm thay đổi nhận thức và hành vi của người dân. Trường học trở thành nơi trang bị kiến thức và kỹ năng sống cho học sinh, giúp các em tránh rơi vào tình trạng kết hôn sớm. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh với hơn 440 lớp tập huấn, bồi dưỡng cho gần 37.000 lượt người; hơn 1.340 cuộc thi, tọa đàm, truyền thông thu hút hàng chục nghìn lượt tham gia; hàng chục nghìn tờ rơi, panô, áp phích, sổ tay tuyên truyền được phát hành.

Bên cạnh đó, hàng nghìn lượt thanh thiếu niên dân tộc thiểu số được tư vấn trực tiếp về sức khỏe sinh sản và pháp luật hôn nhân gia đình. Các mô hình can thiệp như “Câu lạc bộ tiền hôn nhân”, “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống” phát huy hiệu quả thiết thực.

Tuy vậy, theo Phó Giám đốc Sở Y tế Trịnh Ngọc Hiệp, công tác này vẫn còn khó khăn. Một bộ phận đồng bào vẫn duy trì phong tục kết hôn sớm; trình độ dân trí, ý thức pháp luật còn hạn chế; đời sống khó khăn khiến gia đình chưa chú trọng quản lý, giáo dục con em. Năng lực truyền thông, vận động của một số cán bộ cơ sở còn hạn chế; sự phối hợp giữa các ban, ngành ở một số địa phương chưa thật sự chặt chẽ.

Thời gian tới, Khánh Hòa tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp, gồm: tập trung giáo dục, truyền thông thay đổi hành vi; huy động già làng, trưởng thôn, chức sắc tôn giáo làm nòng cốt trong vận động, gương mẫu xóa bỏ hủ tục; đồng thời thực hiện các chính sách giảm nghèo bền vững, tạo việc làm, nâng cao đời sống để giảm áp lực kết hôn sớm.

Kết quả 10 năm qua không chỉ nâng cao chất lượng dân số, mà còn góp phần thúc đẩy bình đẳng giới, bảo vệ quyền trẻ em, đặc biệt là trẻ em gái. Việc hạn chế tảo hôn giúp các em có cơ hội học tập, phát triển toàn diện, giảm nguy cơ sinh con khi chưa đủ tuổi và những rủi ro sức khỏe sinh sản. Đây cũng là tiền đề để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh trong giai đoạn tới.

Tầm soát sức khỏe tiền hôn nhân, nhân tố quyết định đến chất lượng dân số