Kế hoạch chi tiết của 100 y bác sĩ cho ca phẫu thuật tách rời cặp song sinh dính liền trong 12 tiếng

Sáng 15/7, hơn 100 y bác sĩ bắt đầu tiến hành ca mổ tách rời cho cặp song sinh dính liền Trúc Nhi - Diệu Nhi.

 

Qua hơn 1 năm theo dõi và chăm sóc đặc biệt, hai bé nặng 15 kg với các chỉ số phát triển gần với những trẻ bình thường, đủ điều kiện sức khỏe để thực hiện phẫu thuật. Đồng thời đội ngũ y bác sĩ cũng có hơn 1 năm lên phương án chuẩn bị chi tiết cho ca phẫu thuật tách rời hôm nay.

 

Cặp sơ sinh hơn 13 tháng tuổi, dính liền vùng bụng chậu, tứ chi đầy đủ, 2 cơ quan sinh dục, một hậu môn... Ca phẫu thuật kéo dài 12 tiếng bắt đầu từ 5h30 sáng.

 

Theo thông tin từ bệnh viện Nhi đồng Thành phố, tổng cộng 9 chuyên gia (gồm 8 bác sĩ, 1 điều dưỡng), ê-kíp ngoại viện gồm 14 bác sĩ, 2 kỹ thuật viên gây mê, 4 điều dưỡng. Ê-kíp nội viện gồm 21 bác sĩ, 2 kỹ thuật viên gây mê, 4 điều dưỡng, 1 kỹ thuật viên chẩn đoán hình ảnh.

 

Bệnh viện chuẩn bị hai phòng mổ siêu sạch số 11 và 12, phòng hồi sức được cấy không khí, vệ sinh khử khuẩn hàng ngày, chiếu tia UV để chuẩn bị cho ca đại phẫu. Vòi nước trước phòng mổ siêu sạch cũng có màng siêu lọc, nước được cấy vi sinh đạt chuẩn trong vòng 3 tháng.

Việc thực hiện phẫu thuật kéo dài tới 12 tiếng dự kiến phải chuẩn bị khoảng 250-500 ml máu cho mỗi bé. Để có máu cho hai bé sử dụng trong suốt ca mổ, bệnh viện đã đăng ký 16 đơn vị hồng cầu lắng, 12 đơn vị huyết tương tươi đông lạnh và 12 đơn vị tiểu cầu.

 

Trước mổ 2 tuần, cặp song sinh được xét nghiệm soi cấy phân, tổng phân tích nước tiểu, cấy nước tiểu, cấy/PCR dịch mũi họng. Để dự phòng nhiễm khuẩn, các bé được uống Amoxcillin mỗi ngày, tắm với Chlorlexidine 2% trong 7 ngày trước phẫu thuật, sử dụng Mupirocin 2% bôi mũi ngày 2 lần trong 5 ngày trước phẫu thuật.

Trước mổ 2 ngày, hai bé được xét nghiệm tiền phẫu, X-quang phổi, siêu âm tim và mạch máu. Hai bé thực hiện chế độ ăn lỏng, sử dụng thuốc nhuận tràng.

Ngày trước ngày lên bàn mổ, hai bé được chuyển đến cánh hồi sức sơ sinh, thụt tháo hậu môn 2 lần/ngày và tắm bằng dung dịch sát trùng tối trước phẫu thuật và sáng ngày phẫu thuật.

 

Khoảng 5h30 ngày 15/7, cặp song sinh Trúc Nhi và Diệu Nhi được chuyển đến khoa Phẫu thuật - Gây mê hồi sức. Hai bé được thụt tháo thêm một lần trước mổ.

6h30, ê-kíp gây mê tiến hành gây mê nội khí quản, sát trùng phẫu trường, kê tư thế chuẩn để bắt đầu mổ cho hai bé. Trong thời gian chờ thuốc gây mê có tác dụng, lúc 7h30, các nhóm phẫu thuật hội ý lần cuối trước mổ để chốt lại các phương án thực hiện, giai đoạn phối hợp của nhóm phẫu thuật viên.

Ca đại phẫu 12 tiếng được chia thành 3 giai đoạn với các công việc khác nhau.

Giai đoạn 1 kéo dài 2-3 tiếng, phẫu thuật viên vẽ tạo hình đường rạch trên bụng, rạch da đường Lazy S cải tiến cho hai bé. Sau đó, bệnh nhi được tiến hành phẫu thuật tiêu hóa, niệu dục, chỉnh hình.

 

 

Đến 9h51, TS.BS Trương Quang Định, Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, trưởng ê-kíp phẫu thuật, rạch những đường mổ đầu tiên trên da bắt đầu ca mổ.

Sau đó, TS.BS Trần Văn Dương, Bệnh viện Chợ Rẫy, trưởng nhóm phẫu thuật tạo hình, bắt đầu rạch da, cân cơ và mở bụng tách 2 bé. Nhóm phẫu thuật ngoại tổng quát chịu trách nhiệm thám sát ruột và thực hiện phương án chia đôi ruột.

 

Giai đoạn 2 kéo dài khoảng 2 giờ, các bác sĩ tách tầng sinh môn (nằm nghiêng). Theo chuẩn, hai bé được đặt nằm nghiêng trái góc 60 độ. Phẫu thuật viên tiêu hoá và niệu dục phối hợp rạch da đường tầng sinh môn, tiến hành tách rời hai bé.

 

Sau khi đã tách rời hai bé, ê-kíp phẫu thuật chuyển bé Trúc Nhi sang phòng mổ 12, còn bé Diệu Nhi cùng ê kíp ở lại phòng mổ hiện tại. Ê kíp hơn 100 người được tách thành hai kíp nhỏ phụ trách hai bé.

 

Giai đoạn 3: 4 tiếng đồng hồ, hai bé sẽ được chỉnh sửa, tạo hình cơ quan trong tư thế nằm ngửa. Phẫu thuật viên tiết niệu tiến hành tách các khung chậu, bộc lộ cánh chậu, cắt cánh chậu hai bên, cắt mô xơ và xoay xương cánh chậu hướng vào trong - ra trước.

Các bác sĩ cũng tiến hành tạo hình hệ niệu sinh dục, xoay bàng quang, tử cung và phần phụ vào ổ bụng mỗi bé.

Sau đó, các phẫu thuật viên chỉnh hình cũng tiếp tục khép khung chậu và khớp mu, đồng thời bắn đinh Kirschner giữ cố định khung chậu.

 

 

Đại tràng chung được chia làm 2 với phần đầu hồi tràng giữ cho bé Trúc Nhi còn phần sau hồi tràng và hậu môn thật dành cho bé Diệu Nhi. Phẫu thuật viên tiêu hóa sẽ làm hậu môn tạm, đóng cân cơ thành bụng trong khi phẫu thuật viên tạo hình xoay vạt, khép da hoàn chỉnh.

Trong quá trình phẫu thuật, tùy mỗi tình huống, các bác sĩ đưa ra phương án phù hợp với hai bệnh nhi. Bước cuối trong ca phẫu thuật, bác sĩ tiến hành chỉnh hình, bó bột cho Trúc Nhi và Diệu Nhi. Bác sĩ gây mê, phẫu thuật viên chuyển và bàn giao bệnh nhân về khoa Hồi sức ngoại. Dự kiến 18h-19h, hai bé sẽ được chuyển qua khoa Hồi sức Tim, kết thúc cuộc mổ.

 

Tại khoa Hồi sức Ngoại, các bác sĩ sẽ theo dõi lâm sàng tình trạng sức khỏe của Trúc Nhi - Diệu Nhi. Các chỉ số tri giác, sinh hiệu, tình trạng thiếu máu, các ống dẫn lưu, thông tiểu, đi tiêu sẽ được kiểm tra chặt chẽ.

 

 

Hai bé cũng được X-quang phổi mỗi 4-6 giờ, siêu âm bụng 6-12 giờ trong 3 ngày đầu, 12-24 giờ các ngày sau đó.

Khi tình trạng ổn định, các bé được chuyển về Khoa Sơ sinh. Sau khi chuyển về khoa Sơ sinh, hai bé được đánh giá dinh dưỡng 7 ngày/lần; chăm sóc hậu môn tạm, tập vật lý trị liệu (vận động, hô hấp) và có thể được khám tâm lý khi cần thiết.

Hai bé phải tái khám hàng tháng để đánh giá khả năng tạo hình hậu môn, đóng hậu môn tạm, thực hiện phẫu thuật chỉnh hình khác.

Theo y văn, tỷ lệ sống sót của cặp song sinh sau khi tách đôi là 74%, nguy cơ một bé tử vong sau khi tách đôi là 11%, hai bé tử vong là 15%.