Hiện tượng bị điện giật vào mùa đông là do đâu và cách nào phòng ngừa?

 

Chị T.N (31 tuổi, trú tại Hà Đông, Hà Nội) cho biết, vô cùng ái ngại mỗi khi mùa đông đến, đặc biệt trong thời tiết hanh khô khiến chị chẳng dám làm gì. Bởi, cứ hễ chạm vào vật gì chị đều có cảm giác như bị điện giật. Mỗi lần mặc áo len hay va chạm vào vật gì bằng kim loại là phát ra tiếng nổ nhỏ lẹt đẹt. Có khi người thân vô tình chạm vào cơ thể cũng khiến chị giật nảy mình.

 

Tương tự là trường hợp của anh N.B (ở Hoàng Mai, Hà Nội), kể trong thời tiết giá rét, mỗi lần anh đắp chăn lông là nhìn thấy như có tia điện lóe sáng và có tiếng nổ tương tự như chiếc vợt muỗi. Vợ anh nhiều lần lo ngại nguy cơ cháy nổ từ người nằm ngay bên cạnh mình. Gia đình không cho anh lại gần các thiết bị điện, bếp ga hay bếp từ...

Có thể thấy, các hiện tượng trên rất thường gặp, đặc biệt vào mùa đông làm ảnh hưởng tới chất lượng cuộc sống. Các biểu hiện này được giới khoa học gọi là hiện tượng tĩnh điện.

 

Wikipedia lý giải, hiện tượng tĩnh điện xảy ra khi hai bề mặt tiếp xúc với nhau rồi tách ra và ít nhất một trong các bề mặt này có điện trở suất cao bất kể chúng có xu hướng cách điện hoặc cản trở dòng điện). Ví dụ khi nghe thấy tiếng nổ lẹt đẹt hoặc tia lửa điện lóe sáng tức là khi một điện tích thừa bị trung hòa khi ở gần một vật dẫn lớn.

 

Theo GS Michael Richmond (Viện Công nghệ Rochester), hiện tượng tĩnh điện thường chỉ xảy ra trong thời tiết giá lạnh. Nguyên nhân do thời tiết này độ ẩm trong không khí giảm thấp, không đủ để duy trì sự cân bằng điện tĩnh. Đây cũng là lý giải vì sao người ta hiếm gặp hiện tượng tĩnh điện trong tiết trời nóng ẩm, mùa hè.

 

Theo PGS Trần Hồng Côn, nguyên giảng viên trường Đại học Tự nhiên Hà Nội, hiện tượng tĩnh điện vào mùa đông rất phổ biến. Con người có thể cảm nhận rõ ràng sự mất cân bằng điện tích trong lúc mặc hoặc co kéo quần áo đặc biệt các chất liệu lông, len; khi chải đầu bằng lược nhựa, hoặc khi chạm vào tay nắm vật dụng bằng kim loại như tay nắm cửa. Khi đó, điện tích âm trên cơ thể sẽ tiếp tục tăng lên cho đến khi đủ sản sinh ra lượng điện yếu cho phép tích điện giữa bàn tay và tay nắm cửa đột ngột lóe tia lửa nên có cảm giác hơi tê tay.

Vì hiện tượng này xảy ra vào mùa đông nên rất quen thuộc với người dân miền Bắc. Người dân khu vực miền Nam có lẽ hiếm gặp. Các nhà khoa học khẳng định hiện tượng này không gây ảnh hưởng tới sức khỏe con người.

 

Nguyên nhân của hiện tượng tĩnh điện là do sự thiếu độ ẩm trong không khí và các bề mặt tiesp xúc với cơ thể người. Do đó, cách tốt nhất là chủ động tăng cường độ ẩm.

Có thể dùng máy phun sương tạo ẩm trong phòng làm việc, phòng ngủ để giảm bớt sự hanh khô trong bầu không khí.

Mỗi người tự bổ sung độ ẩm cho cơ thể bằng cách uống nhiều nước, thoa kem dưỡng ẩm,... Với người hay gặp hiện tượng tĩnh điện hạn chế sử dụng quần áo làm từ các chất liệu sợi tổng hợp như polyester, nylon có thể dễ dẫn tới tĩnh điện. Thay vào đó nên mắc các trang phục làm từ chất vải tự nhiên như cotton.

Khi giặt quần áo hãy sử dụng nước xả vải để làm mềm quần áo. Thay vì làm khô quần áo bằng máy sấy thì phơi nắng tự nhiên cũng là cách giúp giảm nguy cơ tĩnh điện hơn.

Hạn chế đi giày cao su bởi đây là chất cách điện mạnh, khi bạn vô tình đi qua tấm thảm bằng len hoặc nylon có thể làm tăng khả năng gây tĩnh điện. Mùa đông, lựa chọn giày da sẽ phù hợp hơn trong thời tiết hanh khô.

 

 

 

Hà Ly (t/h)