Những kiến thức cần nắm về văn thuyết minh
Khái niệm
Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống, nhằm cung cấp tri thức về hiện tượng và sự vật trong tự nhiên trong xã hội bằng phương thức trình bày, giải thích và giới thiệu.
Thuyết minh có nghĩa là nói rõ, giới thiệu hay hướng dẫn cách dùng.
Tính chất của văn bản thuyết minh
Một văn bản thuyết minh tốt là văn bản được trình bày rõ ràng, hấp dẫn đặc điểm cơ bản của đối tượng đang được nói tới. Sự xác thực là yếu tố hàng đầu của bài văn thuyết minh.
Ngôn ngữ diễn đạt trong bài văn thuyết minh phải chính xác, chặt chẽ, cô đọng và sinh động.
Phương pháp thuyết minh
Phương pháp nêu định nghĩa
VD: Giun đất là loài động vật có đốt, gồm khoang 2.500 loài, sống ở vùng đất ẩm ướt.
Phương pháp liệt kê
VD: Hút thuốc lá có hại cho sức khỏe. Thói quen không lành mạnh này gây ra những bệnh lý về tim mạch, gan và phổi. Bên cạnh đó, khói thuốc lá cũng gây bệnh nhồi máu cơ tim, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính và những bệnh lý ung thư như, ung thư phổi, ung thư bàng quang,…
Phương pháp nêu ví dụ
VD: Người ta cấm hút thuốc lá ở tất cả những nơi công cộng, người vi phạm sẽ bị phạt nặng, như ở Bỉ từ năm 187, vi phạm lần thứ nhất phạt 40 đô la, tái phạm lần 2 phạt 500 đô la.
Phương pháp dùng số liệu
VD: Theo thống kê của Worldometer, trong 24h qua Mỹ ghi nhận thêm 1.459 ca tử vong do COVID-19, nâng tổng số ca tử vong ở nước này lên 22.108. Đây là ngày thứ tư liên tiếp Mỹ chứng kiến số ca tử vong trong ngày vượt mức 1.000 người.
Phương pháp so sánh
VD: Biển Thái Bình Dương chiếm một diện tích băng ba đại dương khác cộng lại và lớn gấp 14 lần diện tích biển Bắc Băng Dương, đại dương bé nhất.
Phương pháp phân loại, phân tích
Cấu tạo của cây bút bi gồm có gồm có 3 phần, gồm vỏ bút, ruột bút và lò xo. Vỏ bút bọc bên ngoài, có màu (không màu), bảo vệ cho phần ruột bút. Bên trong ruột bút chứa một lượng mực nhỏ, dùng để viết. Lò xo có tác dụng điều khiển, giống “công tắc” bật tắt bút.
Các bước làm bài văn thuyết minh
Bước 1
Xác định đối tượng thuyết minh
Sưu tầm, ghi chép và lựa chọn đối tượng thuyết minh
Lựa chọn phương pháp thuyết minh phù hợp
Sử dụng ngôn từ chính xác, dễ hiều để thuyết minh làm nổi bật các đặc điểm cơ bản của đối tượng.
Bước 2: Lập dàn ý
Bước 3: Viết bài văn thuyết minh
Cách làm các dạng văn thuyết minh
Nếu đề bài yêu cầu thuyết minh một đồ vật cụ thể, chúng ta sẽ:
Đi vào thuyết minh cấu tạo của đối tượng
Các đặc điểm của đối tượng
Lợi ích của đối tượng
Tính năng hoạt động
Cách sử dụng, cách bảo quản
Thuyết minh về một loài vật, nội dung sẽ gồm có:
Nguồn gốc
Đặc điểm
Hình dáng
Lợi ích
Thuyết minh về danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử:
Vị trí địa lý
Những cảnh quan làm nên vẻ đẹp đặc sắc của đối tượng.
Truyền thống lịch sử, văn hóa gắn liền với đối tượng
Cách thưởng ngoạn đối tượng.
Thuyết minh về một thể loại văn học
Nêu một số định nghĩa chung về thể thơ
Nêu các đặc điểm của thể thơ như:
Số cái, chữ
Quy luật bằng trắc
Cách gieo vần
Cách ngắt nhịp
Cảm nhận về vẻ đẹp, nhạc điệu của thể thơ.
Thuyết minh về danh nhân văn hóa
Hoàn cảnh xã hội
Thân thế và sự nghiệp
Đánh giá xã hội về danh nhân
Lưu ý: Trong các phần trên, phần thân thế, sự nghiệp chiếm vai trò chủ yếu, co nội dung nhất định trong bài viết.
Khi giới thiệu một đặc sản thì nội dung thuyết minh thường là:
Nguồn gốc, ý nghĩa tên gọi món ăn
Đặc điểm riêng của món ăn, đặc sản
Cách thức chế biến, thưởng thức.
Gợi ý cách viết bài văn thuyết minh nhanh và chính xác nhất
VD: Thuyết minh về chiếc xe đạp của em
Đầu tiên, chúng ta cần xác định
Thể loại bài: Thuyết minh
Đối tượng cần thuyết minh: chiếc xe đạp của em
Những điều cần lưu ý: đặc điểm, cấu tạo, tính chất, cách sử dụng, bảo quản,…
Tìm ý: đây là những thao tác giúp cho người học viết tốt và làm tốt bài làm của mình nhờ vào các ý tìm được bằng cách đặt thật nhiều câu hỏi về vấn đề đã xác định trong đề bài.
Với đề bài trên, ta có:
Đọc kĩ đề bài
Gạch chân từ ngữ, hình ảnh trọng tâm của đề bài
Để thuyết minh chiếc xe đạp
Đặt câu hỏi:
Chiếc xe đạp có nguồn gốc, xuất xử ở đâu
Cấu tạo của chiếc xe đạp
Để tạo nên một chiếc xe đạp thì gồm những bộ phận nào?
Cách sử dụng nó ra sao?
Cách bảo quản ?
Suy nghĩ, cảm nhận về chiếc xe đạp.
Lập dàn bài
Đảm bảo đầy đủ 3 phần: mở bài, thân bài và kết bài.
Mở bài
Dẫn dắt vào đối tượng cần thuyết minh; là phương tiện đi lại của con người
Nêu ra đối tượng cần thuyết minh
Thân bài
Cấu tạo của chiếc xe đạp
Hệ thống truyền động, hệ thống điều khiển, hệ thống chuyên chở
Hệ thống truyền động gồm: khung xe, bàn đạp, trục giữa, ổ bi giữa, dây xích, đĩa, ổ líp, hai trục, ổ bi, hai bánh trước và sau.
Hệ thống điều khiển gồm
Ghi đông có hai tay cầm xoay được
Hai cái phanh lắp hai đầu tay cầm
Hai tay cầm
Bộ phanh
Hệ thống chuyên chở
Yên xe
Dàn đeo hàng hoặc giỏ đựng
Đặc điểm của xe và cách sử dụng
Lợi ích của xe đạp
Là phương tiện giao thông rất thân thiện
Không gây ô nhiễm
Là cách vận động cơ thể
Kết bài
Cảm nhận, suy nghĩ cá nhân về chiếc xe đạp.
Viết bài
Sau khi đã lập dàn ý chi tiết, bắt đầu triển khai đầy đủ các ý và viết bài văn thuyết minh hoàn chỉnh.
[presscloud]https://media.baosuckhoecongdong.vn/mediav2/upload/video/2020/04/13/Goi-y-cach-lam-bai-van-thuyet-minh-nhanh-chinh-xac-nhat_13042020115520.mp4[/presscloud]
Lưu ý khi làm các bài văn thuyết minh
Bình luận
Đăng nhập hoặc Tạo tài khoản để tham gia bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu