Mùa hè từ tháng 5 trở đi, kiến ba khoang vào mùa hoành hành gây cản trở cuộc sống sinh hoạt của người dân. Kiến ba khoang có nọc độc mạnh gấp 12-15 lần nọc rắn hổ mang. Tuy nhiên, triệu chứng kiến ba khoang đốt dễ nhầm lẫn với zona thần kinh khiến việc điều trị kéo dài mà vết thương lâu lành.
Theo bác sĩ Quách Thị Hà Giang – Phó Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương, viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang đốt chủ yếu vì tiếp xúc với chất tiết pederin do côn trùng này tiết ra.
Nhiều trường hợp không phải kiến ba khoang đốt mà do tiếp xúc với chất độc khi chà xát, giết chúng ngày trên da.
Khi dính phải độc tố này, làn da thường có biểu hiện phồng rộp thành vệt dài, đám nhỏ, mụn nhỏ li ti, có bọng nước, khi vỡ có thể gây loét, mưng mủ, cảm giác đau rát như bị bỏng, bệnh nhân có thể bị sốt, nổi hạch ở vùng lân cận…
Bác sĩ chỉ ra các triệu chứng phân biệt kiến ba khoang đốt và zona thần kinh:
- Kiến ba khoang đốt thường xuất hiện đột ngột sau buổi sáng ngủ dậy ở những vùng hở như: cổ, mặt, tay, chân... Zona thần kinh có thể bùng phát bất cứ lúc nào không liên quan đến thời tiết trong khi kiến ba khoang thường xuất hiện sau cơn mưa lớn vào chiều tối.
- Tổn thương thường ở một hoặc hai bên hoặc rải rác trên cơ thể, viêm đỏ giống như vết cào xước, có xu hướng tạo thành vệt dài. Với bệnh zona, mụn nước, bọng nước mọc thành chùm, khu trú một bên cơ thể, theo vị trí phân bổ dây thần kinh.
- Người bệnh có cảm giác bỏng rát phù nhẹ trước, ít ngứa, kèm theo nhiều mụn nhỏ có màu vàng nhạt giống như mụn mủ, tổn thương đi theo thành từng vệt, hơi nề, có xuất hiện mụn nước, mụn mủ li ti. Ở những nếp gấp thì thương tổn có thể bị cả 2 bên mặt.
- Khi bệnh nhân gãi, chà xát, tổn thương sẽ lan sang các vị trí khác. Bệnh nhân chủ yếu là cảm giác nóng rát hơn là cảm giác đau nhức của zona.
| Zona | Viêm da tiếp xúc do côn trùng đốt |
| Có tiền triệu chứng | Xuất hiện đột ngột, không tiền triệu |
| Mụn nước liên kết, dính chùm | Mụn nhỏ giống mụn mủ, thành vệt |
| Đau nhức | Bỏng rát |
| Xuất hiện một bên người (trừ AIDS) | Xuất hiện một hoặc 2 bên người |
| Bệnh không liên quan đến thời tiết | Bệnh thường thấy sau cơn mưa chiều tối trước đó |
| Thường không tái phát | Có thể tái phát |
| Bệnh xuất hiện riêng lẻ | Có thể nhiều người cùng bị bệnh |
| Tổn thương không qua nếp gấp | Tổn thương cả 2 mặt nếp gấp |
| Khỏi bệnh sau khoảng 2 đến 3 tuần | Khỏi bệnh sau khoảng 5-7 ngày |
| Khỏi thường để lại dấu giảm sắc | Khỏi thường không để lại dấu vết |
- Về điều trị, người bị kiến ba khoang đốt nếu điều trị đúng và kịp thời, khỏi trong khoảng 1 tuần, không để lại sẹo. Còn người bị zona thần kinh, mất nhiều thời gian điều trị hơn bằng Acyclovir đường uống và đường bôi, chống viêm, giảm đau và an thần.
- Bác sĩ Giang khuyến cáo, cách xử trí đúng khi phát hiện kiến ba khoang là không được dùng tay bắt trực tiếp mà nên dùng giấy hoặc đeo găng tay lấy kiến đi. Tuyệt đối không chà xát để tránh làm chất tiết của kiến lan rộng.
- Khi phát hiện vết thương chưa xác định cần nhanh chóng rửa sạch bằng xà bông, nếu có cồn có thể rửa sạch và sát trùng bằng cồn hoặc dùng nước muối sinh lý rửa vết thương. Thời gian để tổn thương da dưới vòi nước khoảng 5-10 phút. Rửa càng sạch sẽ càng hạn chế được tác hại của độc tố kiến khoang.
- Sau khi sát trùng vết thương, người dân nên tới các cơ sở y tế để được hướng dẫn chăm sóc đúng cách. Khi bị kiến đốt, không tự ý điều trị, không đắp bài thuốc dân gian khiến thời gian hồi phục lâu hơn.
Nhận biết và cách xử lý khi bị kiến ba khoang đốt. Video: HanoiTV
Bình luận
Đăng nhập hoặc Tạo tài khoản để tham gia bình luận
Xin vui lòng gõ tiếng Việt có dấu