Con 4 tuổi đau bụng nôn trớ nhiều, nhập viện khám mới biết bị viêm tụy cấp

Theo thông tin từ Bệnh viện Hoàn Mỹ Cửu Long, bé gái T.H.K.N (4 tuổi; ngụ huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng), nhập viện trong tình trạng đừ, nôn ói nhiều lần liên tục, kèm đau bụng quanh rốn từng cơn.

 

Do trẻ nôn nhiều nên các bác sĩ thực hiện xét nghiệm lâm sàng. Kết quả xét nghiệm máu cho thấy bạch cầu tăng cao 19.400/mm3 (gấp đôi mức bình thường), CRP 50mg/l, amylase máu 663mg/l, lipase máu >1.200 U/L, amylase niệu 9.436 U/L đều tăng. Kết hợp với siêu âm và chụp CT scan, bác sĩ chẩn đoán bé bị viêm tụy cấp, hình ảnh chụp chiếu cho thấy tuyến tụy phình to, phù nề quanh tụy, ít dịch hạ vị.

Do được cấp cứu kịp thời, sau thời gian điều trị tích cực, bệnh nhi không còn nôn ói, hết đau bụng, các xét trở về bình thường.

 

Năm 2018, một bé trai 11 tuổi được đưa vào Bệnh viện Việt Đức (Hà Nội) cấp cứu vì nôn ra máu. Kết quả thăm khám phát hiện có ổ giả phình động mạch vị tá tràng, viêm tụy cấp nguy kịch. May mắn bệnh nhi được nhập viện kịp thời, bác sĩ can thiệp bằng nút động mạch để cầm máu, giữ lại tính mạng cho trẻ.

 

Tuyến tụy là một cơ quan nhỏ bé nằm trong ổ bụng (thường gọi là lá mía) có nhiệm vụ tiết ra một số men giúp tiêu hóa các chất đường, đạm và mỡ từ thức ăn. Theo các bác sĩ, viêm tụy là bệnh rất ít gặp trẻ em, nếu có thường gặp ở trẻ trên 5 tuổi.

 

 

Trẻ có thể mắc viêm tụy ở thể cấp tính hoặc mãn tính. Có nhiều nguyên nhân gây viêm tụy ở trẻ nhỏ như di truyền, rối loạn chuyển hóa và siêu vi. Ngoài ra, trẻ bị chấn thương vùng bụng hoặc có sỏi mật cũng dễ dẫn đến viêm tụy. Giun chui vào ống mật có thể gây viêm tụy cấp ở trẻ.

Ở thể cấp tính, viêm tụy rất nguy hiểm có thể đe dọa tính mạng trẻ. Bệnh viêm tụy cấp được chia làm có 3 thể chính theo mức độ nặng dần của bệnh: thể phù nề, thể xuất huyết và thể hoại tử xuất huyết. Bệnh diễn tiến rất nhanh, thời gian chuyển từ thể này sang thể khác chỉ trong 2 ngày. Trong đó, thể hoại tử xuất huyết là nguy hiểm nhất bởi tụy bị viêm phù chảy máu và hoại tử. Những trường hợp này được xác định tỷ lệ tử vong lên tới 95%.

Đáng nói bệnh này không có triệu chứng rõ ràng, rất dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với bệnh khác.  BS Hoàng Lê Phúc, Trưởng khoa Tiêu hóa, Bệnh viện Nhi Đồng 1 TP.HCM chia sẻ với phụ huynh cách phân biệt triệu chứng đau bụng do viêm tụy cấp và các bệnh lý khác. Triệu chứng điển hình của viêm tụy cấp là trẻ bị đau bụng dữ dội, đau bụng và nôn xảy ra đồng thời, có thể kèm sốt.

 

 

Trẻ bị viêm tụy cấp không kèm tiêu chảy như các bệnh rối loạn tiêu hóa hay ngộ độc thực phẩm. Trường hợp trẻ bị viêm tụy cấp do giun đũa chui vào ống mật thường có biểu hiện nằm cong người như con tôm khi ngủ.

Vị trí đau ở vùng bụng trên gần dạ dày, cơn đau có thể liên tục, có khi nhói ra phía sau và về bên trái. Cơn đau có thể xuất hiện sau khi trẻ ăn một bữa no, có nhiều thực phẩm dầu mỡ.

Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh sẽ diến biến phức tạp như mất nước nhiều, hạ huyết áp, bụng chướng, liệt ruột, hạ canxi máu… cùng với biến chứng hoại tử hoặc xuất huyết tuyến tụy, có thể khiến trẻ mất mạng.

Bác sĩ phải thực hiện các xét nghiệm kết hợp chụp chiếu CT scan để xác định chính xác có phải viêm tụy cấp hay không. Trẻ sẽ được điều trị bằng cách đặt ống vào bao tử để rút dịch. Trong suốt thời gian điều trị, trẻ phải nhịn ăn thay vào đó truyền dinh dưỡng qua đường tĩnh mạch hoặc đặt ống xông đặc biệt qua dạ dày.

Bác sĩ nhấn mạnh điều đặc biệt quan trọng là phải theo dõi sát diễn tiến bệnh. Phụ huynh đảm bảo cho bé nhịn ăn 3-4 ngày để tụy có thời gian hồi phục. Nếu bệnh nặng, trẻ có thể phải dùng kháng sinh. Nếu việc chữa trị không triệt để, trẻ có thể tái phát và chuyển biến thành viêm tụy mạn tính.

Biểu hiện của viêm tụy mạn tính khá mù mờ nên khó nhận biết hơn thể cấp tính. Trẻ có thể chỉ đau bụng âm ỉ, một số trường hợp cơ thể suy kiệt suy dinh dưỡng. Một số trẻ khác có thể bị tiêu chảy, tiểu đường nhưng đi khám mới phát hiện viêm tụy. Sau quá trình điều trị, thể trạng của trẻ kém, trẻ biếng ăn hoặc ăn không ngon miệng, cha mẹ cần chú trọng tới dinh dưỡng cho con.

 

 

 

Hà Ly (t/h)